II SA/Łd 1326/11

WyrokWSA w Łodzi2012-01-30

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Grzegorz Szkudlarek, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku podziału nieruchomości rolnej na wniosek właściciela, który nie wymagał zatwierdzenia decyzją administracyjną, a powstałe w wyniku podziału działki stanowią drogi dojazdowe, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy podział nieruchomości pod drogi publiczne został dokonany w drodze decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądu. W sytuacji, gdy podział nieruchomości rolnej nastąpił na wniosek właściciela w trybie nie wymagającym decyzji administracyjnej (art. 92 ustawy), a powstałe działki stanowią drogi dojazdowe, brak jest podstaw do zastosowania art. 98 ustawy i tym samym do ustalenia odszkodowania. W konsekwencji, postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca R. S. wniosła o ustalenie odszkodowania za działki gruntu przejęte przez Gminę A. pod drogę publiczną. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie, uznając, że podział nieruchomości rolnej nie nastąpił w trybie przewidzianym w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym nie powstały podstawy do ustalenia odszkodowania. Skarżąca kwestionowała te rozstrzygnięcia, powołując się m.in. na orzeczenie ETPCz i argumentując, że droga stała się ogólnodostępna i ma charakter publiczny.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania R. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] roku, Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za część nieruchomości położonej w R., gm. A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki Nr ewid. [...] o powierzchni 2.451 m2, Nr ewid. [...] o powierzchni 482 m2, Nr ewid. [...] o powierzchni 1.909 m2 i Nr ewid. [...] o powierzchni 755 m2. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 4 lutego 2011 roku R. S., wystąpiła do organu I instancji, na podstawie art. 129 ust. 1 w zw. z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 roku Nr 102, poz. 651) o ustalenie odszkodowania za przejęte przez Gminę A. pod drogę publiczną działki gruntu Nr ewid. [...],[...],[...] i [...]. Decyzją z dnia [...] roku Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 98 ust. 1 i 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż podział nieruchomości rolnej położonej w R. przy ul. R. [...] został dokonany na wniosek jednego z właścicieli działek objętych podziałem. Podział ten został uwidoczniony na mapie sytuacyjnej do celów prawnych z podziałem nieruchomości rolnej z dnia 3 stycznia 2001 roku. Powstałe w wyniku podziału działki stanowią jedynie drogi dojazdowe do poszczególnych nieruchomości. W sprawie nie została jednak wydana decyzja administracyjna zatwierdzająca podział gruntu, wynikająca z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sytuacji, gdy podział nieruchomości nie następuje w trybie przewidzianym w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, własność powstałych w wyniku podziału działek nie przechodzi na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, brak jest zatem przesłanek do ustalenia odszkodowania. W ocenie organu ze zgromadzonych w sprawie materiałów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż nieruchomości przeznaczone są pod drogi służące do obsługi działek powstałych w wyniku podziału. W trakcie trwającego postępowania nie zostały przedstawione żadne dowody, które potwierdzałyby, iż gmina jest właścicielem tych działek. Organ I instancji podkreślił również, iż nadanie nazwy ulicy (ul. F.) dotyczyło jej obecnego fragmentu – działki oznaczonej Nr ewid. [...], która nie jest objęta wnioskiem strony. Do dnia orzekania nie została podjęta uchwała o zaliczeniu ulicy do kategorii drogi publicznej. W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. podniosła, iż Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w dniu 6 listopada 2007 roku w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce (skarga Nr 22531/05) orzekł, iż przeznaczenie prywatnego gruntu pod drogę ogólnodostępną i połączoną z siecią dróg publicznych prowadzi do faktycznego wywłaszczenia i musi skutkować przyznaniem stosownego odszkodowania. W ocenie strony analiza treści uzasadnienia tego wyroku pozwala na stwierdzenie, iż niezależnie od formalnego zakwalifikowania danej drogi jako publicznej bądź wyłącznie wewnętrznej, przeznaczenie prywatnego gruntu pod drogę, spełniającą wymienione kryteria prowadzi do faktycznego wywłaszczenia i musi skutkować przyznaniem odszkodowania. Strona oddała stanowiący jej prywatną własność grunt pod drogę wewnętrzną. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego droga ta jest połączona z gminną drogą – ulicą F. Droga jest ogólnodostępna dla nieograniczonej liczby użytkowników prywatnych i publicznych, nie stanowi ona wewnętrznej drogi osiedla, zatem nabrała ona charakteru publicznego. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podnosząc, iż we wniosku inicjującym postępowanie jako podstawę prawną ustalenia odszkodowania za oznaczone działki wskazano przepis art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z treścią ustępu pierwszego tego przepisu, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Za działki gruntu, stosownie do treści art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż podział nieruchomości, w wyniku którego powstały działki objęte wnioskiem strony, został przeprowadzony na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako nieruchomość rolna, tj. poza procedurą określoną w art. 93 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami, na wniosek jednego z właścicieli. Podział ten został uwidoczniony na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych. Dokonany na wniosek właściciela podział nieruchomości rolnej, nie wymagał zatwierdzenia decyzją administracyjną. Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Powstałe w wyniku podziału działki stanowią jedynie drogi dojazdowe do poszczególnych nieruchomości, a tym samym, w ocenie organu odwoławczego, wyłączone jest stosowanie w tym przypadku przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odniesieniu do tego gruntu nie została wydana decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, o jakiej mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym sporne działki nie przeszły z mocy prawa na własność gminy. Brak jest zatem podstaw do przyznania odszkodowania przewidzianego w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zastosowania w sprawie nie znajduje również przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję o ustaleniu odszkodowania, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż strona nie została pozbawiona prawa własności do działek na rzecz gminy. Strona może swobodnie rozporządzać przysługującym jej prawem własności, co potwierdza akt notarialny na mocy którego na tych działkach została ustanowiona służebność gruntowa, polegająca na prawie przechodu i przejazdu oraz przeprowadzenia wszelkich mediów. Ograniczenia prawa własności mają źródło zatem w czynnościach cywilnoprawnych. Brak jest decyzji administracyjnej, która pozbawiałaby lub ograniczała prawa rzeczowe do tych działek. Działki są w dzierżawie innej osoby fizycznej. Reasumując organ stwierdził, iż strona nie została w sposób władczy pozbawiona przysługującego jej prawa własności do wydzielonych w wyniku podziału nieruchomości, prawo to nie zostało jej też w sposób władczy ograniczone. Nie doszło zatem do faktycznego wywłaszczenia, a więc powołany przez odwołującą się wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007 roku nie będzie miał zastosowania w sprawie. W ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw by w trybie administracyjnym ustalić na rzecz strony odszkodowanie za utracone prawo własności, a tym samym postępowanie niniejsze jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. W skardze na powyższą decyzję R. S. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji wskazała na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpoznanie jej z naruszeniem słusznego interesu stron. W sprawie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zdaniem strony, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję I instancji, a zatem utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji narusza art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie doszło także do uchybienia treści art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, gdyż organy bezzasadnie przyjęły, iż droga nie jest drogą publiczną. W motywach skargi strona ponownie powołała się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007 roku w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce wskazując, iż wbrew twierdzeniom organu znajduje on zastosowanie w sprawie, gdyż strona została pozbawiona władztwa nad nieruchomością, droga stała się ogólnodostępna i jest połączona z siecią dróg publicznych. Niezależnie od zakwalifikowania gruntu jako drogi wewnętrznej, droga ta jest ogólnodostępna dla nieograniczonej liczby użytkowników. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera legalnej definicji drogi publicznej, a definicja zawarta w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych potwierdza powyższe stanowisko strony zgodnie z którym droga jest drogą gminną i ogólnodostępną. Zdaniem strony, organ w toku postępowania podjąć powinien działania w celu ustalenia sposobu użytkowania gruntu objętego wnioskiem skarżącej. O publicznym charakterze drogi, w ocenie strony, świadczy fakt, iż jest ona przedłużeniem ulicy F. Organ opierając się na literalnym brzmieniu przepisów, rozpoznał sprawę z naruszeniem słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd zważył, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezzasadność żądania strony, w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości, nie może prowadzić do umorzenia postępowania. Użycie przez ustawodawcę w cytowanym przepisie słowa "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne. Przedstawione rozważania ogólne są zgodne z poglądami wielokrotnie wyrażanymi w licznych orzeczeniach (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 roku, III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25; wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 roku, II SA 1223/00, Lex Nr 77609; wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1999 roku, 1167/97, Lex Nr 47913; wyrok NSA z dnia 17 lutego 1999 roku, IV SA 2249/96, Lex Nr 48253; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 roku, SA/Sz 1029/97, Lex Nr 36139; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 roku, IV SA 1225/96; wyrok NSA z dnia 18 maja 1998 roku, II SA 76/98, Lex Nr 43176; wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 roku, I SA/Kr 1141/97, Lex Nr 33605; wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 roku, II SA 70/98, Lex Nr 43205; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 roku, SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80 i inne). W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty odszkodowania za oznaczone nieruchomości zajęte pod drogę publiczną. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Skład orzekający rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że rozstrzygnięcie organów obu instancji jest zgodne z prawem. We wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie strona jako jego podstawę prawną wskazała przepis art. 129 ust. 1 w zw. z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 roku Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 98, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Za działki gruntu, na mocy art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa m. in. w art. 98 ust. 3 (art. 129 ust. 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Przepis art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wyłącznie wydzielania działek pod drogi publiczne i wprowadza istotne skutki dokonania podziału ewidencyjnego nieruchomości w postaci odebrania własności lub prawa użytkowania wieczystego do działek wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie sądu o podziale stało się prawomocne. Przepis dotyczy jednak wyłącznie podziałów dokonywanych na wniosek właściciela nieruchomości lub na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądu. Chodzi tu o takie orzeczenia sądu cywilnego, w których sąd ten rozstrzygnął o prawnym podziale nieruchomości, na potrzeby którego dokonano wydzielenia działki gruntu z zachowaniem wymogów wynikających z planu miejscowego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w ramach którego do wydzielenia wyodrębniono także działkę gruntu przeznaczoną według wskazanych dokumentów planistycznych pod drogę publiczną (por. M. Wolanin [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Wyd. Beck, Warszawa 2011, str. 640-641). Omawiany przepis dotyczy zarówno dróg, które dopiero mają powstać, jak i dróg istniejących (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2008 roku, I SA/Wa 360/08, Lex Nr 491981). Wydzielenie działki pod drogę publiczną może w omawianym przypadku nastąpić, jeśli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2009 roku, II SA/Gd 413/08, Lex Nr 602032). Odjęcie własności lub prawa wieczystego użytkowania na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpić może – zgodnie z art. 98 ust. 3 – jedynie za odszkodowaniem, co jest zgodne z wyrażoną w Konstytucji RP zasadą dokonywania wywłaszczenia tylko za słusznym odszkodowaniem. Do prawidłowego orzeczenia o odszkodowaniu należnym za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną zgodnie z przepisem art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami niezbędne są: – istnienie decyzji podziałowej wydanej na wniosek dotychczasowego właściciela działki w trybie art. 93 ust. 1 i art. 96 ust. 1 w/w ustawy oraz – wydzielenie na jej podstawie danej działki pod drogę publiczną – gminną, powiatową, wojewódzką lub krajową (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2007 roku, III SA/Po 1052/06, Lex Nr 423855). W stanie faktycznym sprawy, jak słusznie dostrzegły organy administracji, podział nieruchomości nastąpił owszem na wniosek jednego ze współwłaścicieli na podstawie art. 92 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale nie w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisów niniejszego rozdziału (tj. rozdziału I "Podział nieruchomości") nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Nieruchomości, których dotyczy wniosek strony, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zlokalizowane są na terenie upraw rolnych. W tym miejscu wskazać również wypada, iż służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu oraz przeprowadzenia wszelkich mediów została ustanowiona na rzecz każdorazowych właścicieli sąsiedniej działki na mocy aktu notarialnego. Konkludując powyższe uwagi podkreślić ponownie należy, iż podział nieruchomości nie nastąpił w drodze decyzji administracyjnej. Jak tymczasem wskazywano wyżej warunkiem niezbędnym do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest okoliczność, iż podział nieruchomości nastąpił na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego) w drodze ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział lub prawomocnego orzeczenia. Takiej decyzji ani orzeczenia w sprawie nie było. Faktu tego nie kontestuje także strona skarżąca. W tej sytuacji, organy prawidłowo przyjęły brak podstaw do ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co nieuchronnie prowadziło do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie. W toku postępowania administracyjnego i w treści skargi strona powoływała się na treść wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 roku w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce. Wyrok ten nie znajduje jednak zastosowania w sprawie, gdyż odnosi się do innego stanu faktycznego. W tej bowiem sprawie działki zostały oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tzw. drogi wewnętrzne. Przede wszystkim jednak w tej sprawie organ wydał decyzję o podziale nieruchomości. Decyzji takiej tymczasem, jak wskazywano wyżej, nie było w stanie faktycznym sprawy. Z tych powodów wyrok ten nie może znaleźć zastosowania w powyższej sprawie. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. ko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło