I OZ 829/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 600/13 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 600/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."), stwierdził, że w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania aktu skarżący powinien nie tylko wymienić jedną z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu, ale także uzasadnić swoje żądanie, podając konkretne okoliczności przemawiające za jego zasadnością. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwiło Sądowi jego merytoryczną ocenę. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności, które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Poandto nie wykazał w szczególności, biorąc pod uwagę własną sytuację prawną, jakie szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku wykonania decyzji objętych wnioskiem o wstrzymanie ich wykonania oraz na czym miałyby polegać nieodwracalne skutki prawne mogące potencjalnie zaistnieć w razie ich wykonania. Zdaniem Sądu sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji musi być bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonej decyzji. Skutki lub szkoda muszą być realne, zachodzić w czasie ubiegania się o wstrzymanie, a nie w przyszłości i nie mogą być one oparte na przypuszczeniach. Tymczasem takim przypuszczeniem jest właśnie stwierdzenie, że odmowa dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych bez jednoczesnego ich bliższego sprecyzowania. Skarżący M. G. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia w całości i ponownego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił dokonanie błędnej interpretacji art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej opiera się na zasadzie skargowości. W ocenie skarżącego, zasady skargowości nie można przyjmować jako zasady w pełni obowiązującej w przypadku interpretacji art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem na etapie rozpoznania wniosku Sąd powinien wziąć pod uwagę również i te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Powyższe oznacza, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji oparty jest tylko częściowo na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jednie w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanką do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest wykazanie przez skarżącego okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W interesie skarżącego leży takie uzasadnienie wniosku, aby podane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Istotne jest, aby Sąd pierwszej instancji miał właściwą wiedzę o występujących okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem decyzji oraz miał możliwość ich oceny. Dlatego też dostarczenie odpowiednich informacji w tym zakresie obciąża skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09 i postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę Zaznaczyć jednak należy, że w niniejszej sprawie skarżący działał bez adwokata lub radcy prawnego, zatem obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było pouczenie go o skutkach prawnych czynności procesowych, które na danym etapie postępowania powinien podjąć, jak i skutkach prawnych niedokonania tych czynności (art. 6 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie wskazówki i pouczenie powinny dotyczyć konieczności sporządzenia przez skarżącego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej. Takie działanie Sądu będzie zgodne ze wskazaniami rekomendacji Rady Europy nr R(89)8 w sprawie tymczasowej ochrony sądowej, zgodnie z którymi, to na sądzie w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.