II OSK 1223/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-26

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Małgorzata Masternak-Kubiak, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach, został złożony w ustawowym terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o tych okolicznościach lub dowodach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, ponieważ skarżący wiedział o okolicznościach i dowodach stanowiących podstawę wniosku znacznie wcześniej niż miesiąc przed jego złożeniem. Termin do złożenia wniosku biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach lub dowodach, a nie od dnia, w którym oceniła ich znaczenie prawne lub uzyskała pomoc prawną.
Stan faktyczny
H. Y. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Szef Urzędu odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę H. Y. na to postanowienie, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. Y. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2746/13 w sprawie ze skargi H. Y. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2746/13 oddalił skargę H. Y. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmawiającą udzielenia H. Y. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. cudzoziemiec wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców, wskazując nowe okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Cudzoziemiec stwierdził, że wszystkie ww. okoliczności i dowody istniały w chwili wydania decyzji przez organ II instancji, a większość z nich istniała także w chwili wydania decyzji przez organ I instancji. Cudzoziemiec stwierdził również, że z uwagi na fakt, iż nie zna dobrze języka polskiego oraz polskich procedur nie z własnej winy nie powołał wszystkich okoliczności istotnych oraz dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że nie został zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wynikający z art. 148 § 1 k.p.a. Decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. weszła do obrotu prawnego z dniem 27 czerwca 2012 r. (dzień doręczenia decyzji) i już z tym dniem cudzoziemiec dowiedział się o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Cudzoziemiec złożył w terminie na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Termin do złożenia wniosku liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wniosek o wznowienie postępowania nadany został w Urzędzie Pocztowym w dniu 15 listopada 2012 r. Część z wymienionych we wniosku dokumentów wytworzonych została po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. O okolicznościach mających wynikać z tych dokumentów cudzoziemiec wiedział już w okresie postępowania prowadzonego w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tylko jak podkreślił, nie miał świadomości ich znaczenia w sprawie. Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców stwierdził nadto, że większość z dołączonych do wniosku dokumentów została wytworzona na ponad miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania i z tego powodu złożone zostały one po terminie. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu złożonego przez H. Y. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. podzielając swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył H. Y. podnosząc zarzut naruszenia art. 64 k.p.a. Zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy nie wykazał on faktu zachowania terminu do wniesienia wniosku organ administracji powinien wezwać go do uzupełnia wniosku. Skarżący stwierdził, że organ administracji jest uprawniony do odmowy wznowienia postępowania, tylko wówczas, gdy dysponuje dowodami wskazującymi na niezachowanie terminu do złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że dla zachowania terminu wymienionego w art. 148 § 1 k.p.a. konieczne jest, by podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w ciągu 30 dni od dowiedzenia się przez stronę postępowania o wyjściu na jaw nowy istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu, słusznie organ administracji stwierdził, że o przedstawionych przez skarżącego okolicznościach mających uzasadniać wznowienie postępowania skarżący wiedział o wiele wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Odnośnie do wymienionych przez skarżącego nowych okoliczności Sąd pierwszej instancji wskazał, że: a) skoro negocjacje skarżącego z przedstawicielem Spółki T. Sp. z o.o. trwały od stycznia 2012 r., to skarżący o tej okoliczności musiał wiedzieć już w styczniu 2012 r. co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o tę okoliczność mógłby być skutecznie złożony najpóźniej z końcem lutego 2012 r. nie zaś jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2012 r., b) skoro negocjacje prowadzone przez skarżącego z przedstawicielem E. Sp. z o.o. rozpoczęły się w listopadzie 2011 r., to skarżący o tej okoliczności musiał wiedzieć już w listopadzie 2011 r. co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o tę okoliczność mógłby być skutecznie złożony najpóźniej z końcem grudnia 2011 r. nie zaś jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2012 r., c) wizyta Premiera Chin Wen Jiabao w Polsce miała miejsce w dniach 25 i 26 kwietnia 2012 r. i jeśli, jak twierdzi skarżący organizował on tę wizytę, to widział o niej na pewno w dniach, w których wizyta ta się odbyła co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o tę okoliczność mógłby być skutecznie złożony najpóźniej z końcem maja 2012 r. nie zaś jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2012 r., d) okoliczność, że Spółka L. Sp. z o.o., której cudzoziemiec jest założycielem, od strony logistycznej organizuje przyjazdy delegacji Chińskiej do Polski była skarżącemu znana co najmniej w czasie organizowania przyjazdu Premiera Chin Wen Jiabao w Polsce, co miało miejsce w dniach 25 i 26 kwietna 2012 r. co oznacza, że wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o tę okoliczność mógłby być skutecznie złożony najpóźniej z końcem maja 2012 r. nie zaś jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2012 r., Odnośnie do wymienionych przez skarżącego nowych dowodów wskazano, że: a) dokument w postaci rachunku zysków i strat spółki "C." Sp. z o.o. za 2011 r. nie jest dokumentem, który istniał w czasie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., gdyż jak wynika z jego treści data jego wydruku to 24 października 2012 r., b) dokument w postaci rachunku zysków i strat spółki "C." Sp. z o.o. za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2012 r. nie jest dokumentem, który istniał w czasie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., gdyż jak wynika z jego treści data jego wydruku to 24 października 2012 r., c) dokument w postaci rachunek zysków i strat spółki L. Sp. z o.o. za okres od 17 marca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. sporządzony został w dniu 31 marca 2012 r. co oznacza, że musiał być znany skarżącemu już tego dnia, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., d) dokument w postaci rachunku zysków i strat spółki L. Sp. z o.o. za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2012 r. sporządzony został w dniu 26 października 2012 r., co oznacza, że nie jest to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., e) w dokumencie w postaci deklaracji podatkowej za 2011 r. dotyczącej spółki "C." Sp. z o.o. zawarta jest data jego sporządzenia 28 marca 2012 r. co oznacza, że musiał być znany skarżącemu co najmniej w tym dniu, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., f) w dokumencie w postaci deklaracji podatkowej za 2011 r. dotyczącym spółki L. Sp. z o.o. zawarta jest data jego sporządzenia, to jest 2 kwietnia 2012 r. co oznacza, że musiał być znany skarżącemu co najmniej w tym dniu, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., g) dokument w postaci zaświadczenia o niezaleganiu spółki L. Sp. z o.o. w opłacaniu podatków wydany został w dniu 17 października 2012 r. co oznacza, że nie jest to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., h) dokument w postaci deklaracji podatkowej za 2011 r. dotyczącej osobistych dochodów H. Y. został nadany w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 marca 2012 r. co oznacza, że musiał być znany skarżącemu co najmniej w tym dniu, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., i) dokument w postaci zaświadczenia o niezaleganiu H. Y. z opłacaniem podatków sporządzony został w dniu 7 listopada 2012 r., co oznacza, że nie jest to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., j) dokumenty w postaci dwunastu sztuk druków RUMUA ZUS za 2011 r. dotyczące H. Y. zostały wydrukowane w dniu 26 października 2012 r., co oznacza, że nie są to dowody, które istniały w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., k) dokumenty w postaci trzech sztuk druków RUMUA ZUS za styczeń, luty i marzec 2012 r. dotyczących H. Y. zostały wydrukowane w dniu 26 października 2012 r., co oznacza, że nie są to dowody, które istniały w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., l) dokument w postaci zaświadczenia o niezaleganiu spółki "C." Sp. z o.o. w opłacaniu składek ZUS wydany został w dniu 8 listopada 2012 r. co oznacza, że nie jest to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., m) dokument w postaci zaświadczenia o niezaleganiu spółki L. Sp. z o.o. w opłacaniu składek ZUS wydany został w dniu 17 października 2012 r., co oznacza, że nie jest to dowód, który istniał w dniu wydania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2012 r., n) decyzja w sprawie nadania nr identyfikacji podatkowej H. Y. wydana została w dniu [...] lipca 2009 r., co oznacza, że musiała być skarżącemu znana co najmniej w 2009 r., a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., o) dokument w postaci oświadczenia o rozpoczęciu współpracy pomiędzy firmą S. Sp. z o.o. z reprezentowaną przez H. Y. oraz [...] G. Sp. z o.o. nosi datę 1 marca 2012 r., co oznacza, że musiał być znany skarżącemu już w tym czasie, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., p) dokument w postaci deklaracji w zakresie wzajemnej współpracy pomiędzy "C." Sp. z o.o., a S. Sp. z o.o. sporządzony został w dniu 9 stycznia 2012 r., co oznacza, że musiał być znany skarżącemu już w tym czasie, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r., q) dokument w postaci umowy najmu lokalu o powierzchni około 600 m2 w centrum Handlowym w Nowym S. sporządzony został wraz z aneksem w dniu 14 stycznia 2012 r. co oznacza, że musiał być znany skarżącemu już w tym czasie, a co za tym idzie nie mógł być podstawą wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu 15 listopada 2012 r.. Wobec powyższych okoliczności Sąd stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania należało uznać za złożony po terminie. Biorąc pod uwagę, że zgromadzone dowody pozwalały Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców na ustalenie, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie, nie było zaś podstaw do tego, by wzywać skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie, kiedy dowiedział się on o wskazywanych przez siebie okolicznościach mających być podstawą do wznowienia postępowania. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku H. Y. zaskarżył go w całości, podnosząc zarzuty naruszenia: I. prawa materialnego w granicach określonych przez art. 174 pkt 1 P.p.s.a.: 1) poprzez błędną interpretację art. 148 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że datą dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania jest data wytworzenia powoływanego przez skarżącego dokumentu, a nie data, w którym dowiedział się on o treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; 2) poprzez pominięcie art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.. II. prawa procesowego w granicach określonych przez art. 174 pkt 2 P.p.s.a.: 1) art. 133 § 1 i art. 134 P.p.s.a. polegającego na nieocenieniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo wykazanego naruszenia prawa materialnego oraz zasad postępowania administracyjnego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewudzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że datą dowiedzenia się skarżącego o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania była data wytworzenia powoływanych przez skarżącego dokumentów. Z językowej wykładni przepisu art. 148 § 1 k.p.a. wynika natomiast, że istotna jest nie data wytworzenia dokumentu, na który powołuje się skarżący, lecz data, w której skarżący dowiedział się, iż zgodnie z ustawą o cudzoziemcach powinien był wskazać, że prowadzi w Polsce działalność gospodarczą korzystną dla Polski, płaci w kraju podatki, zatrudnia pracowników i nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący podkreślił, że przy ustalaniu daty, o której mowa w powyższym przepisie, niezwykle istotne jest także ustalenie, kiedy skarżący dowiedział się o tym, iż prawo polskie przewiduje procedurę wznowienia postępowania zakończonego decyzją oraz jakie warunki trzeba spełnić aby z tej procedury skorzystać. Skoro skarżący udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu w dniu 12 października 2012 r., a wniosek o wznowienie postępowania został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 15 listopada 2012 r., to dopiero po dniu 12 października 2012 r. należało uznać, że skarżący uzyskał pomoc prawną i dowiedział się jakie są jakie uprawnienia w niniejszej sprawie. Zaczął wówczas gromadzić dokumenty, które później stały się podstawą do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zwrócono uwagę, że zgodnie z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Wojewoda Mazowiecki i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powinni, korzystając z pomocy tłumacza, wyjaśnić H. Y. jakie są podstawy faktyczne i prawne wniosku o pobyt czasowy, tak aby można było załatwić go pozytywnie. W niniejszej sprawie organy wykorzystały nieznajomość języka polskiego, jak również prawa polskiego, przez cudzoziemca i działały na jego niekorzyść. Wojewoda Mazowiecki nie przeprowadził samodzielnego postępowania dowodowego ustalającego, czy wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy jest zgodny z interesem Państwa, a oparł się na oświadczeniach samego wnioskodawcy, nie informując go jednocześnie, jakie okoliczności powinien we wniosku wykazać. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji były postanowienia wydane w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpującą w przepisach prawa procesowego. W myśl art. 148 § 1 K.p.a., strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Strona musi zatem udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Z wykładni wskazanego przepisu art. 148 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwufazowe i w jego pierwszej fazie właściwy organ bada jedynie czy podanie o wznowienie wniosła strona uprawniona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także, czy został zachowany termin do złożenia wniosku. Okoliczności powyższe organ administracji jest zobowiązany zbadać z urzędu, bowiem uchybienie terminu do wniesienia podania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Natomiast przejście do drugiej fazy postępowania wznowieniowego, polegającej na badaniu ustawowych przesłanek charakterystycznych dla danego trybu, możliwe jest wyłącznie po wykluczeniu zaistnienia wskazanych przeszkód natury formalnej. W przypadku, gdy podstawą wznowienia postępowania ma być sytuacja opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o tych okolicznościach faktycznych lub dowodach. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że stanowisko zaprezentowane w wyroku Sądu pierwszej instancji dotyczące uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jest prawidłowe, bowiem znajduje w niniejszej sprawie uzasadnienie faktyczne i prawne, a w skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnych prawnych kontrargumentów, które mogłyby je skutecznie podważyć. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący o okolicznościach, które w jego ocenie stanowią podstawę do wznowienia postępowania, wiedział znacznie wcześniej aniżeli jeden miesiąc przed złożeniem podania o wznowienie postępowania, które zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 15 listopada 2012 r. Strona powołuje się na zdarzenia, które miały miejsce w przedziale czasowym od listopada 2011 r. do kwietnia 2012 r. (negocjacje z przedstawicielami: E. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o.; wizyta Premiera Chin Wen Jiabao w Polsce) oraz na dokumenty, które zostały sporządzone albo w okresie znacznie poprzedzającym złożenie wniosku albo takie, które nie istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Nie można przy tym czynić Sądowi pierwszej instancji skutecznego zarzutu, że odnosił się do dat, w których część z tych dokumentów - istotnych z punktu widzenia prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej - została sporządzona. Po pierwsze, skarżący nie wykazał w żaden sposób konkretnego momentu, w którym dowiedział się o ich istnieniu, po drugie H. Y., jako wspólnik i prezes C. Sp. z o.o., sprawujący osobisty i bezpośredni nadzór, zarządzający i kierujący Spółką oraz reprezentujący ją wobec władz polskich i innych podmiotów gospodarczych w Polsce i w Chinach niewątpliwie winien mieć o nich wiedzę od chwili ich wytworzenia. Skarżący, który wiedział o faktach i dowodach i nie ujawnił ich w toku postępowania, nie może w podaniu o wznowienie postępowania uzasadniać zachowania terminu brakiem wiedzy o znaczeniu prawnym tych okoliczności faktycznych lub dowodów. Termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2007 r. IV SA/Wa 1316/07, LEX nr 425393). Ponadto za okoliczność uzasadniającą dochowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania nie można uznać momentu podpisania przez cudzoziemca pełnomocnictwa profesjonalnemu pełnomocnikowi, który udzielił skarżącemu fachowej pomocy prawnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest kwestionowany pogląd, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania nie jest liczony od dnia w którym dowiedziała się o instytucji wznowienia postępowania (tak m. innymi Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 276/07 – LEX 505249). Nie jest też istotna w przypadku terminu z art. 148 § 1 k.p.a. świadomość w zakresie prawnego znaczenia okoliczności faktycznej, jako podstawy wznowienia (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2009 r. IV SA/GL 502/08 – LEX 481525, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2008 r. V SA/Wa 2816/07 – LEX 480547). Wobec powyższego należy stwierdzić, że złożenie przez stronę wniosku o wznowienie postępowania dniu 15 listopada 2012 r. nastąpiło z naruszeniem terminu, o którym mowa jest w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy okoliczności i dowodów przedstawionych przez skarżącego, odnosząc się do terminu dowiedzenia się przez stronę o każdej z nich. Naczelny Sąd Administracyjny podzielając te ustalenia doszedł do wniosku, że żadne z nich nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia, że podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zostało złożone w ustawowym terminie. Wznowienie postępowania, pomimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby zaś rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Zasadna w niniejszej sprawie była odmowa wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną stosownie do art. 149 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa nadto, że w skardze kasacyjnej nie powiązano wyraźnie i konsekwentnie naruszenia przepisów k.p.a. ze wskazaniem przepisów P.p.s.a., które miał naruszyć Sąd pierwszej instancji. Biorąc jednak pod uwagę pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, z. 1 poz. 1) i przywołanym tam orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r., sygn. akt K 25/95, uznać trzeba, że nie może to dyskwalifikować takiej skargi. Dokonując zatem merytorycznej oceny skuteczności przedstawionego zarzutu naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. z uwagi na prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP w języku polskim, należy uznać go za chybiony. Podkreślić po pierwsze należy, że stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 z późn. zm.), język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych oraz organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów. Zgodnie natomiast z art. 5 ww. ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a wszystkie oświadczenia składane organom, o których mowa w art. 4, muszą być również składane w języku polskim. Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie stanowią odrębnych regulacji dopuszczających na zasadzie lex specialis, prowadzenie postępowania w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w innym języku aniżeli język polski. Po drugie uwzględniając przedmiot niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej trzeba wskazać, że przedmiotem oceny sądu administracyjnego była wyłącznie kwestia formalna dopuszczalności odmowy uruchomienia tzw. nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji ostatecznej, nie zaś podnoszone przez skarżącego wadliwości źródłowej decyzji odmawiającej udzielenia H. Y. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym brak było uzasadnionych podstaw do uwzględniania powyższego zarzutu. Odnosząc się z kolei do naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 P.p.s.a. polegającego na nieocenieniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny. Stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji oparł zaskarżony wyrok na materiale dowodowym znajdującym się w tego rodzaju aktach. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można w uznać, że przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego doprowadziło w niniejszej sprawie do przedstawienia przez sąd administracyjny pierwszej instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Nie może podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Sąd może też w celu usunięcia naruszenia prawa i jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, stosować środki przewidziane ustawą w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Naruszenie przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013). Prawidłowe stosowanie art. 134 § 1 P.p.s.a. wymaga od sądu administracyjnego orzekającego w pierwszej instancji, aby bez względu na treść skargi (jej zarzutów i wniosków) oraz powoływaną w sprawie podstawę prawną (przez organ, lub przez stronę wnoszącą skargę), dokonał z pełną odpowiedzialnością i wnikliwością kontroli legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2010 r., sygn. II OSK 499/09, LEX nr 597645). Wymóg ten zrealizował Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż przeprowadził kontrolę kwestionowanego przez skarżącego postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...], w granicach przedmiotu zaskarżenia, którym była odmowa wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2012 r., ze względu na fakt nie złożenia w ustawowym terminie wniosku o wznowienie postępowania. Swoją oceną prawną Sąd nie wkroczył zatem w inną sprawę, w stosunku do tej, która była przedmiotem rozstrzygania przez organ. Pozbawiony jest również doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Przepisy te są. tzw. przepisami wynikowymi, regulującymi sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, nie są trafne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło