VI SA/Wa 260/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. N. na czynność Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego bez rozpoznania oddala skargę M. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność z zakresu administracji publicznej Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. o pozostawieniu bez rozpoznania - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – wniosku skarżącej o powołanie na komornika sądowego ([...]). Zdaniem strony jej wniosek spełniał wymagania przewidziane przepisami prawa, a ponadto na wezwane organu udzieliła wyczerpujących wyjaśnień. W ocenie skarżącej wezwanie do uzupełnia braków formalnych nastąpić może jedynie w celu nadania sprawie dalszego biegu, a nie w celu nadania takiego biegu, jaki byłby oczekiwany przez organ. Strona akcentuje, że postępowanie naprawcze nie może zmierzać w kierunku takim, aby udowadniać zasadność bądź bezzasadność żądania strony - te bowiem okoliczności winny być oceniane w procesie kończącym się wydaniem decyzji ad meriti. Zdaniem strony, na tle niniejszej sprawy, zarówno wniosek skarżącej jak i jej późniejsze wyjaśnienia, dają podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Dlatego też czynność pozostawienia podania bez rozpoznania narusza prawo, gdyż jako czynność wywierająca na zewnątrz konkretne i definitywne skutki prawne w postaci braku kontynuacji postępowania, pozbawia jednostkę realizacji jej uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa. Zaskarżona czynność bezpośrednio ogranicza skarżącej korzystanie z publicznego prawa podmiotowego. M. N. w toku postępowania przed organem podnosiła, że w piśmie z dnia 12 października 2011. r. wyjaśniła, iż nie posiada wykształcenia prawniczego i takiego wykształcenia posiadać nie musi. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie brak przedstawienia dokumentów nie jest brakiem formalnym a ewentualnie merytoryczną przeszkodą uniemożliwiającą powołanie na komornika (brak spełnienia przesłanki art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach). W ocenie strony, spełnia ona przesłanki umożliwiające powołanie na komornika z uwagi na fakt, iż jest osobą znajdującą się w sytuacji, o której mowa w art. 12 ust. 1-2 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769). O powyższym świadczy m.in. powołanie na stanowisko asesora komorniczego. W powyższej kwestii organ administracji publicznej nie wypowiedział się w sposób wyraźny, umożliwiający merytoryczną polemikę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w pismach kierowanych do skarżącej wyjaśnił, że wnioskodawczyni winna dysponować dyplomem ukończenia studiów prawniczych ewentualnie wykazać, że jest zwolniona z tego wymogu na podstawie art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112 poz. 769). W związku z nieuzupełnieniem wniosku o dokumenty potwierdzające spełnienie wymogu formalnego, zasadnym było, zdaniem organu, pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że pozostawiając wniosek strony bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) organ administracji wypowiada się na temat przeszkód w realizacji wynikającego wprost z prawa uprawnienia strony do żądania merytorycznego załatwienia jej sprawy. Prawo strony do tego żądania wynika z art. 61 § 1 k.p.a. Czynność z art. 64 § 2 k.p.a. jest też czynnością jednostronną i władczą w tym sensie, że zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, jest podejmowana w sprawie indywidualnej. Posiada zatem wszystkie cechy pozwalające na zakwalifikowanie jej do aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a (vide: np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt II GSK 873/10 (LEX 996976) oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 2624/10 LEX nr 842886). Złożenie skargi na czynność podjętą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa według reguł z art. 52 § 3 p.p.s.a. tj. w terminie 14 dni od dowiedzenia się o tej czynności przez stronę. Te warunki zostały w sprawie zachowane, bowiem po doręczeniu M. N. informacji o pozostawieniu bez rozpoznania jej wniosku o powołanie na stanowisko komornika, co nastąpiło w dniu 4 listopada 2011 r., skarżąca wystosowała przedmiotowe wezwanie pismem z 14 listopada 2011 r. nadanym tego samego dnia listem poleconym R [...] za pośrednictwem Poczty Polskiej (k. 38 akt adm.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej w niniejszym postępowaniu czynności Sąd nie stwierdził aby organ naruszył prawo. Na wstępie wskazać należy, iż wezwanie wystosowane w trybie 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników - wyrok NSA z 23 stycznia 1996 r. II SA 1473/94. Uzupełnienie braków formalnych podania z uchybieniem 7 dniowego terminu nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma, a nie do ich usunięcia z uchybieniem terminu. Natomiast w razie gdy strona usunęła brak formalny po terminie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem przez organ administracji publicznej pisma informującego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stosowanie powołanego przepisu nie jest dozwolone (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 337/10, LEX nr 992359). Jeśli zatem wezwanie organu do usunięcia braków formalnych podania nie zostanie przez stronę wykonane, to zachodzi potrzeba podjęcia czynności pozostawienia podania bez rozpoznania. Przy czym warunkiem podjęcia takiej czynności jest skuteczność samego wezwania wystosowanego przez organ. Musi być to organ właściwy a wezwanie powinno precyzyjnie i konkretnie określać, jakie braki strona ma uzupełnić. Nadto, koniecznym elementem skutecznego wezwania jest pouczenie o rygorze pozostawienia podania bez rozpoznania w przypadku niewykonania wezwania. Brak pouczenia o konsekwencjach prawnych niewykonania wezwania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. niweczy jego skutki i powoduje konieczność powtórzenia tej czynności (R. Hauser, Podania w Kodeksie postępowania Administracyjnego (w:) Księga Pamiątkowa profesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 1999, s. 57). Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przepis art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.) wylicza enumeratywnie, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o powołanie na stanowisko komornika. Przepis ten nie ma charakteru uznaniowego, wobec czego kandydat na komornika musi udokumentować spełnienie wymogów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 6-11 ustawy o komornikach. Jednym z takich wymogów jest konieczność wykazania, że kandydat ubiegający się o stanowisko komornika posiada wyższe wykształcenie prawnicze. Do wniosku musi być zatem dołączony dokument potwierdzający spełnienie tego wymogu, a jeśli strona nie dysponuje takim dyplomem winna wykazać, że jest zwolniona z tego wymogu na podstawie art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769 ), a więc wykazać, że w dniu wejścia ustawy, tj. 28 grudnia 2007 r. była aplikantem lub asesorem komorniczym. Organ pismem z dnia 3 października 2011 r. wezwał skarżącą do usunięcia braków złożonego przez nią wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego precyzyjnie w nim określając jakie braki ma skarżąca uzupełnić, a nadto pouczył w tym wezwaniu o rygorze pozostawienia podania bez rozpoznania (v. pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2011 r. znak [...] – k. 21 akt adm. zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma w dniu 7 października 2011 r. k – 22 akt adm.). Niewątpliwie skarżąca otrzymała powyższe wezwanie o czym świadczy treść pisma M. N. z dnia 12 października 2011 r. skierowanego do organu (v. k – 35 akt adm.). Skarżąca wyjaśniła w nim, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) nie była zatrudniona na stanowisku aplikanta komorniczego oraz nie była zatrudniona na stanowisku asesora komorniczego. Nie jest przy tym kwestionowane, że skarżąca nie ma dyplomu ukończenia studiów wyższych na kierunku prawo. Z akt sprawy wynika także, że egzamin komorniczy M. N. zdała w 2006 r. natomiast na stanowisko asesora komorniczego została powołana w 2009 r. (v. k – 7, 8 akt adm.). Sąd nie podziela zapatrywania skarżącej, że Minister Sprawiedliwości powinien rozpatrzyć merytorycznie wniosek o powołanie pomimo braku przedstawienia organowi przez kandydata na komornika dokumentów potwierdzających posiadanie wyższego wykształcenia prawniczego (dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku prawo) lub dokumentów, z których będzie wynikało, że w dniu 28 grudnia 2007 r. osoba aspirująca do powołania na stanowisko komornika była aplikantem lub asesorem komorniczym. Zdaniem Sądu, złożenie dyplomu ukończenia studiów prawniczych ewentualnie wzmiankowanych wyżej dokumentów jest wymogiem formalnym wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego. W ocenie Sądu przepis art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, stanowi wykaz wymogów formalnych jakie winien udokumentować kandydat składający wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Z tego względu, organ prawidłowo wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku. Pouczył przy tym o konsekwencjach prawnych w sytuacji, gdy nie złoży wymaganego dokumentu w zakreślonym terminie. Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił, że złożenie przez skarżącą w zakreślonym przez organ terminie pisma z dnia 12 października 2011 r. wraz z załączonymi do tego pisma dokumentami, nie stanowiło o wykonaniu wezwania z 3 października 2011 r. w zakresie udokumentowania wymogu wyższego wykształcenia prawniczego lub zwolnienia z tego wymogu na podstawie art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769 ). Tym samym skarga M. N. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż czynność pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. nie naruszała prawa. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.