II GSK 1032/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-11
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Wojciech Kręcisz, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pośredniczący (Minister Gospodarki) rozpatrując protest wnioskodawcy, może formułować nowe zarzuty wobec projektu, które nie były podniesione przez instytucję wdrażającą (PARP), a jeśli tak, to czy takie działanie narusza prawo i pozbawia wnioskodawcę możliwości odniesienia się do tych zarzutów w ramach procedury odwoławczej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpatrując protest, instytucja pośrednicząca ma obowiązek dokonać ponownej oceny projektu w zakresie objętym protestem, co może obejmować przedstawienie dodatkowych argumentów lub uszczegółowienie pierwotnych zarzutów, o ile nie wykraczają one poza kryteria oceny wskazane w proteście. Działanie takie nie narusza prawa, nie pozbawia wnioskodawcy możliwości obrony i jest zgodne z zasadami postępowania odwoławczego, pod warunkiem, że nie dochodzi do oceny nowych kryteriów lub zarzutów spoza zakresu protestu.Stan faktyczny
Spółka S. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Wniosek został oceniony negatywnie przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) z powodu niespełnienia trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, głównie dotyczących kwalifikowalności i racjonalności wydatków. Po złożeniu protestu, Minister Gospodarki (Instytucja Pośrednicząca - IP) podtrzymał negatywną ocenę, przedstawiając dodatkowe argumenty i kwestionując kolejne wydatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez rozszerzenie przez IP zakresu oceny protestu i formułowanie nowych zarzutów, a także naruszenie prawa materialnego dotyczące kwalifikowalności wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2825/13 w sprawie ze skargi S. Spółki z o.o. w P. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. Spółki z o.o. w P. na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r., oddalił skargę "S." sp. z o.o. w P. na informację zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2013 r., w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
"S." sp. z o.o. w P. złożyła wniosek o dofinansowanie na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013, Działanie 5.1 "Wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym" pn.: "Budowa Centrum usług wspólnych klaster info".
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości poinformowała spółkę, że jej wniosek nie spełnił trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych tj.:
I. Kryterium: Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania (dalej jako: "Kryterium 1"):
1) zdaniem PARP zawyżono koszty planowanych wynagrodzeń;
2) planowany w projekcie zakup [...] zestawów komputerowych, przy zakładanej docelowej liczbie członków powiązania [...] został uznany za nieracjonalny. Zakładane we wniosku utworzenie [...] stanowisk pracy również uznano za nieuzasadnione, gdyż liczba stanowisk wynikająca z potrzeby świadczenia usług dla członków powiązania wynosi [...] sztuk;
3) ze względu na docelową liczbę członków powiązania na poziomie [...] podmiotów zakup [...] licencji na aplikację typu ERP i oprogramowania CRM dla [...] użytkowników uznany został za nieuzasadniony.
4) zakup [...] telefonów VOIP IW uznała również za niekwalifikowany;
5) jako wydatek niekwalifikowalny, niezwiązany bezpośrednio z realizacją projektu PARP uznała wyposażenie piwnic budynku (poz. 71 HRF);
6) dodatkowo zdaniem IW wniosek jak i załączone dokumenty (studium wykonalności) zawierał niespójne i nieprecyzyjne informacje dotyczące budowanej na potrzeby wniosku infrastruktury.
W ocenie Instytucji Wdrażającej, w ramach Kryterium 1, suma wydatków uznanych za niekwalifikowane wyniosła [...] zł. Kwota ta stanowi ponad 10% wydatków kwalifikowanych, zatem zgodnie z zapisem § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu Przeprowadzania Konkursu przedmiotowy wydatek nie może podlegać przeniesieniu do wydatków niekwalifikowanych w ramach projektu. Tym samym przedmiotowe kryterium uznane zostało za niespełnione.
II. Kryterium: Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność wnioskodawcy/ uczestnika powiązania kooperacyjnego wskazanego we wniosku o udzielenie wsparcia, uprawnionego do ubiegania się o wsparcie na rozwój powiązania kooperacyjnego (jeśli dotyczy) do sfinansowania projektu (dalej jako: "Kryterium 2").
Wnioskodawca w części wydatków, jako koszt całkowity podał cenę netto uzasadniając to tym, iż zakup urządzeń może nastąpić poza granicami kraju, więc transakcja nie będzie objęta podatkiem VAT. Suma wydatków całkowitych skalkulowanych po cenach netto wynosi [...] zł, kwota VAT od tej sumy wynosi [...] zł – nie została ujęta w całkowitej wartości projektu. W związku z powyższym również minimalny wkład własny wnioskodawcy w realizację projektu oraz gwarantowane środki w realizację projektu zostały zaniżone o kwotę [...] zł.
III. Kryterium: Analiza wykorzystania wybudowanej infrastruktury wykazuje efektywność kosztową (dalej jako: "Kryterium 3").
W ocenie IW ilość zaplanowanych we wniosku do zakupu środków trwałych związanych z wyposażeniem [...] miejsc pracy, zakupem [...] zestawów komputerowych nie jest uzasadniona racjonalnymi potrzebami. PARP stwierdziła, iż zakładane we wniosku usługi świadczone dla członków powiązania nie uzasadniają również potrzeby wybudowania budynku o powierzchni ok. [...] m2.
Pozostałe kryteria obligatoryjne zostały spełnione, zaś na etapie oceny merytorycznej fakultatywnej projekt uzyskał 65 punktów.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. złożyła protest wskazując, że spełnia wszystkie kryteria oceny merytorycznej.
Ustosunkowując się do zarzutów odnośnie niespełnienia Kryterium 1, skarżąca podała następujące wyjaśnienia:
1) Zdaniem skarżącej biorąc pod uwagę: tendencję wzrostową wynagrodzeń, popularność ofert pracy w branży IT i chęć przyciągnięcia najlepszych pracowników aby zrealizować nadrzędne cele projektu, wskazane stawki płac były podane zgodnie z zasadą racjonalności i oszczędności ponoszonych wydatków.
2) W ocenie skarżącej, zakres projektu został opracowany na postawie analizy niezbędnych potrzeb członków klastra. Ilość komputerów jest, zdaniem skarżącej, niezbędna do realizacji projektu.
3) Skarżąca wyjaśniła, iż oprogramowanie ERP i CRM, które zostało zabudżetowane, nie jest licencjonowane na firmę ale na użytkownika. Przyjęta ilość 200 ERP oraz 150 CRM wynika z analizy potrzeb.
4) W ocenie skarżącej słuchawki do komputera nie są wystarczające do prawidłowej obsługi telefonii VOIP. Skarżąca wskazała m.in. na potencjalne problemy związane z bezpieczeństwem przechowywanych danych, a także konieczność zakupu dodatkowego profesjonalnego oprogramowania klasy softphone, które będzie posiadało funkcjonalność sprzętowego telefonu IP.
5) Skarżąca podniosła, iż wymienione w pkt. 71 HRF sprzęty i wyposażenie piwnic są niezbędne do utrzymywania całej infrastruktury budynku. W piwnicy przewidziany został magazyn na dokumenty oraz archiwa baz danych oraz kopie zapasowe. Nośniki te muszą być przechowywane w miejscu bezpiecznym, z ograniczonym do nich dostępem.
6) Skarżąca wyjaśniła, iż lokalizacja inwestycji w zakresie budowy budynku przewidziana została w lokalizacji przy ul. [...], [...] w P., jednakże zanim powyższa infrastruktura zostanie wybudowana, przewidziane projektem prace badawczo-rozwojowe będą wykonywane w siedzibie firmy koordynatora klastra.
Odnosząc się do zarzutu niespełnienia Kryterium 2, skarżąca wyjaśniła, iż w wypadku części wydatków w ramach projektu, głównie elektroniki, założono iż zakupy zostaną dokonane poza granicami RP pozwalając tym samym na zminimalizowanie kosztów ponoszonych w ramach projektu.
W odpowiedzi na zarzut niespełnienia Kryterium 3, skarżąca wyjaśniła, iż projekt ma służyć członkom powiązania przez co najmniej 15 lat. W takim czasie firmy informatyczne potrafią urosnąć nawet tysiąckrotnie do czego potrzebna jest odpowiednia przestrzeń.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r., Minister Gospodarki poinformował skarżącą, że protest z dnia [...] sierpnia 2013 r. został uznany za niezasadny, wskazując, iż ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona w sposób prawidłowy.
W ocenie dotyczącej niespełnienia przez Skarżącą Kryterium 1, Instytucja Pośrednicząca uznała, że ocena tego kryterium została przeprowadzona prawidłowo, a złożony protest jest tym zakresie niezasadny. IP zakwestionowała następujące wydatki:
1) Wydatki na wynagrodzenia:
Instytucja Pośrednicząca zwróciła uwagę na fakt, że istotną rolę przy tworzeniu nowych produktów stanowią pracownicy testujący oprogramowanie, dla których zakładane stawki wynagrodzeń są zdecydowanie niższe niż założono w projekcie.
2) Wydatki na zestawy komputerowe i środki trwałe:
IP potwierdziła prawidłowość oceny dokonanej przez IW. Biorąc jednak wskazane w proteście omyłki rachunkowe, Minister uznał za niekwalifikowalne kwoty dotyczące [...] zestawów komputerowych.
Odnosząc się do pozostałych wydatków związanych z zakupem środków trwałych, IP stwierdziła wydatki niekwalifikowalne w następujących pozycjach HRF:
- poz. 49 - koszt instalacji światłowodów i przyłączenia,
- poz. 74 HRF – wyposażenie parteru (Minister uznał za niezasadne w odniesieniu do celów zakładanych w realizowanym projekcie zakup kanapy (2szt.), fotele (2szt.) stolik kawowy (2 szt.) system informacji wymiennej (1 szt.),
- poz. 79 HRF – wyposażenie 2 piętra (zdaniem IP całość wydatków związanych z wyposażeniem 2 piętra należałoby przyporządkować do wydatków w ramach kategorii badania przemysłowe i prace rozwojowe, o odpowiednio niższej intensywności dofinansowania, oraz
- poz. 82 HRF - projektor (W związku z wykorzystaniem dla potrzeb prac badawczo rozwojowych wydatek ten, w ocenie IP, powinien zostać ujęty w kategorii badania przemysłowe i prace rozwojowe o odpowiednio niższej intensywności dofinansowania).
3) Wydatki na zakup licencji:
Instytucja Pośrednicząca wyjaśniła, iż wnioskodawca planuje zakup jednych z droższych rozwiązań dostępnych na rynku. Jednocześnie wnioskodawca deklaruje, że efektem projektu będzie stworzenie nowego produktu do zarządzania projektami realizowanymi przez firmy powiązane kooperacyjnie. Za wydatek niekwalifikowalny uznano zakup [...] licencji ERP i 110 CRM.
4) Zakup [...] sztuk telefonów VOIP:
Zdaniem IP, zastosowanie sprzętowego rozwiązania, tak jak to założono w projekcie, jest rozwiązaniem właściwym. Jednakże z uwagi na dostępne na rynku telefony "2w1" VOIP i analogowy w cenie telefonu zwykłego ([...] zł/szt.) wydatek ten został przeszacowany kosztowo.
5) Wyposażenie piwnic budynku:
Zdaniem Ministra zakup wyposażenia piwnic nie jest związany z celami realizowanymi w ramach Działania 5.1 PO IG.
Minister Gospodarki wskazał, iż suma wydatków niekwalifikowalnych wskazanych w pkt 1-5 wynosi [...] zł.
W ocenie Instytucji Pośredniczącej ocena kryterium 2 również została przeprowadzona w sposób prawidłowy. IP dodała, że przedstawione przez skarżącą uzasadnienie zastosowania cen netto sugeruje jedynie możliwość zakupu urządzeń na zasadzie dostaw wewnątrzwspólnotowych i nie daje gwarancji, że poniesiony wydatek nie będzie wymagał poniesienia przez wnioskodawcę wydatków związanych z zapewnieniem dodatkowej kwoty wkładu własnego z tytułu kosztu podatku VAT.
W odniesieniu do spełnienia przez skarżącą Kryterium 3 IP wskazała, iż działalność będzie polegała na wyszukiwaniu zleceń dla kooperujących firm z koordynatorem wspólnych projektów na czele, stąd też większość prac w ramach wspólnych projektów będzie prowadzonych w siedzibach ich własnych firm. Zakładane zatem we wniosku usługi świadczone dla członków powiązania nie uzasadniają, w ocenie Ministra, potrzeby wybudowania budynku o powierzchni ok. [...] m².
Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. S. sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na stanowisko Ministra Gospodarki wyrażone w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w proteście. Jednocześnie wskazała, iż Minister w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. sformułował nowe zarzuty:
a) uznanie za niekwalifikowalne kwoty [...] zestawów komputerowych ujętych w pozycjach 68 i 76 HRF,
b) uznanie za niekwalifikowalne nowych nie podniesionych przez IW wydatków:
– poz. 49 - koszt instalacji światłowodów i przyłączenia Internetu,
– poz. 74 HRF - wyposażenie parteru,
– poz. 79 HRF - wyposażenie 2 piętra,
– poz. 82 HRF – projektor,
co w ocenie skarżącej pozbawiło ją możliwości odniesienia się do ww. zarzutów w ramach obowiązującej procedury odwoławczej i pozbawiło ją w tym zakresie środka odwoławczego, co stanowi naruszenie art. 30b ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009, nr 84, poz. 712 ze zm.).
Skarżąca podkreśliła ponadto, iż pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. zwróciła się do IP o wydanie kart oceny projektu, których nie otrzymała do dnia złożenia skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w jego ocenie zarzuty przedstawione w skardze przez S. sp. z o.o. są niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że ocena wniosku o dofinansowanie projektu złożonego przez skarżącą nie narusza prawa.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż Instytucja Pośrednicząca na etapie rozpatrywania złożonego przez skarżącą protestu rozszerzyła argumentację negatywnej oceny wniosku dokonanej przez PARP, Sąd I instancji stwierdził, iż nie stanowi to naruszenia art. 26 ust. 2 ani art. 30b ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Co prawda istnienie jednego środka odwoławczego w systemie realizacji programu, uniemożliwia wnioskodawcy odniesienie się do nowej argumentacji, ale nie stwarza jakościowo innej sytuacji i nie pozbawia prawa kwestionowania stanowiska Instytucji Pośredniczącej z czego wnioskodawca skorzystał kierując skargę do Sądu.
Za chybiony Sąd uznał również zarzut naruszenia przez IP § 9 ust.10 pkt 3 Procedury odwoławczej i dokonania ponownej oceny projektu w zakresie nieobjętym protestem.
Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 5 Regulaminu ocena merytoryczna obligatoryjna dokonywana jest w systemie "zero-jedynkowym". Skarżąca w treści protestu zawarła zarzuty dotyczące oceny trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych ocenionych negatywnie przez PARP. Zgodnie zaś z § 9 ust. 10 pkt 3 Procedury odwoławczej, w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja Pośrednicząca zobowiązana jest do dokonania ponownej oceny projektu w zakresie objętym protestem, jeżeli zarzuty podniesione przez wnioskodawcę są uzasadnione. Ponowna ocena odbywa się w ramach kryteriów objętych protestem. W wyniku rozpatrzenia protestu wniesionego od powyższego pisma, Minister Gospodarki, w rozstrzygnięciu z dnia [...] listopada 2013 r., potwierdził stanowisko IW odnośnie niespełnienia przez wnioskodawcę wskazanych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych. Kwestionowane kryteria nie uległy zatem zmianie, zaś ich niespełnienie zostało jedynie inaczej dowiedzione przez Instytucję Pośredniczącą.
W ocenie Sądu, zarówno na etapie oceny merytorycznej wniosku dokonanej przez PARP jak i na etapie oceny protestu dokonanej przez Ministra Gospodarki, organy prawidłowo uznały Kryterium: Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania za niespełnione, toteż brak było podstaw do zastosowania § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Ministra Gospodarki art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez nie doręczenie kart ocen projektu dokonanych przez ekspertów na etapie rozpatrywania przez IP protestu spółki, Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ekspert, przed przystąpieniem do oceny projektu, składa instytucji korzystającej z jego usługi oświadczenie, że nie zachodzi żadna z okoliczności powodujących wyłączenie go z udziału w ocenie projektu na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm., dalej "k.p.a."), oraz że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Dodatkowo Instytucja zarządzająca może tworzyć i prowadzić bazę ekspertów (art. 31 ust. 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) oraz udostępnia utworzoną bazę ekspertów na swojej stronie internetowej oraz przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego dane w niej zawarte (ust. 6). Zatem uczestnicy konkursu mogą zapoznać się z tymi listami – i w przypadku jakichkolwiek zastrzeżeń zgłaszać je do instytucji przeprowadzającej konkurs lub – we właściwym trybie odwoławczym. Zdaniem Sądu ww. rozwiązania w wystarczający sposób zabezpieczają prawa stron uczestniczących w konkursie do czuwania nad tym, czy w procedurze odwoławczej nie uczestniczą osoby, którym można by zarzucić brak bezstronności. Ponadto, IP zgodnie z zobowiązaniem Sądu w dniu [...] stycznia przesłała do akt sprawy opinię eksperta, która była podstawą do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2013 r. wraz z oświadczeniem eksperta o poufności i bezstronności. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 30b ust. 10 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
W ocenie Sądu prawidłowo zakwestionowano wydatki na wynagrodzenia argumentując, iż w zgodne z zasadami racjonalności i gospodarności należało zastosować stawki minimalne. Ponadto przyznać należało rację IP, która stwierdziła, iż wnioskodawca opierając się na danych z raportu płacowego HAYS Poland, wskazał we wniosku stawki wynagrodzeń brutto. Tymczasem skarżąca uwzględniła te stawki wynagrodzeń, lecz dla formy zatrudnienia umowy zlecenia, której koszty są znacznie niższe niż umowy o pracę.
W ocenie IP, którą Sąd w całości podzielił, z uwagi na fakt, iż skarżąca w zakresie [...] zestawów komputerowych, ujętych w dwóch pozycjach HRF (68 i 76), nie zawarła informacji w jakim stopniu komputery będą używane na potrzeby prac badawczo-rozwojowych, a w jakim angażowane w innym zakresie, właściwym dla bieżących zadań, tj. w codziennej pracy wydatek na ich zakup uznać należało za niekwalifikowany.
Za prawidłową Sąd uznał również ocenę IP, że wydatek oddzielny na zakup licencji ERP/CRM i oddzielny na opracowanie podobnego rozwiązania samodzielnie nie może być uznany za racjonalny i adekwatny do zakresu i celów projektu. Ponadto IP słusznie zakwestionowała fakt, iż wnioskodawca niedostatecznie opisał potrzebę zakupu tak dużej liczby licencji dla końcowych użytkowników aplikacji.
W kwestii wydatków na telefony VOIP, Sąd podniósł, że zastosowanie sprzętowego rozwiązania, tak jak to założono w projekcie, jest rozwiązaniem właściwym. Jednakże wydatek ten został przeszacowany kosztowo. Słusznie zatem uznano go za wydatek niekwalifikowany kwotę [...] zł.
Prawidłowo Minister Gospodarki ocenił również zakup wyposażenia piwnic. Wskazany we wniosku zakres wyposażenia jest bowiem niezwiązany z celami realizowanymi w ramach Działania 5.1 PO IG i jako niezgodny z § 32 ust. 5 rozporządzenia uznany został za niekwalifikowany.
W ocenie Sądu wskazanie przez IP dodatkowych wydatków niekwalifikowanych nie powoduje automatycznie niezgodności z prawem rozstrzygnięcia Instytucji Pośredniczącej. Minister Gospodarki potwierdził w zaskarżonej informacji stanowisko PARP zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., zaś jako zobowiązany do analizy materiałów zebranych w sprawie szeroko uzasadnił swoje stanowisko odnosząc się zarówno do treści wniosku, informacji PARP jak i wniesionego w sprawie protestu.
Dokonując oceny spełnienia Kryterium 1, w oparciu o zarzuty podniesione przez skarżącą w proteście, IP obniżyła kwotę wydatków pierwotnie uznanych przez PARP za niekwalifikowane z [...] zł do [...] zł.
Kwota wydatków w ramach Kryterium 1 uznanych za niekwalifikowane zarówno przez PARP jak i Instytucję Pośredniczącą, pomijając wydatki kwestionowane dopiero na etapie oceny protestu przez IP, przekracza 10% łącznych kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Tym samym uznanie przez Ministra Gospodarki za niekwalifikowane dodatkowych wydatków w ramach Kryterium 1 dopiero na etapie rozpatrzenia protestu nie miało wpływu na decyzję w zakresie uznania Kryterium 1 za niespełnione.
Sąd podzielił również stanowisko Ministra Gospodarki, co do oceny spełnienia Kryterium 2. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącą uzasadnienie zastosowania cen netto sugeruje jedynie możliwość zakupu urządzeń na zasadzie dostaw wewnątrzwspólnotowych i nie daje gwarancji, że poniesiony wydatek nie będzie wymagał poniesienia przez wnioskodawcę wydatków związanych z zapewnieniem dodatkowej kwoty wkładu własnego z tytułu kosztu podatku VAT.
Według Sądu, Instytucja Pośrednicząca prawidłowo uznała za niespełnione Kryterium 3. W ocenie IP, którą to ocenę Sąd w całości podzielił, zakładane we wniosku usługi świadczone dla członków powiązania nie uzasadniają potrzeby wybudowania budynku o powierzchni ok. [...] m². Wnioskodawca jedynie zakłada funkcjonowanie klastra w dłuższym okresie (co najmniej 15 lat od zakończenia realizacji projektu), jednak nie podejmuje on zobowiązania w tej kwestii.
S. sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1. naruszenie art. 3, art. 141 § 4 i art 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o p.p.s.a., w związku z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia oraz ograniczenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku do dosłownego powtórzenia argumentacji przedstawionej przez Ministra Gospodarki, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno wszechstronnie wyjaśnić podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie oraz nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie na argumentacji zaprezentowanej przez organ przy całkowitym pominięciu twierdzeń i dowodów zaoferowanych przez skarżącą;
2. naruszenie § 9 ust. 2 procedury odwoławczej określonej w Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, poprzez przyjęcie możliwości dokonywania oceny rozstrzygnięcia w przedmiocie protestu w zakresie szerszym niż wskazano w proteście co oznaczałoby uniemożliwienie wnioskodawcy odniesienia się do "nowych" zarzutów pod adresem projektu i było niezgodne z wykładnią art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;
3. naruszenie § 9 pkt 10 ppkt 3 i 4 w zw. z § 14 Procedury odwoławczej w ramach PO IG stanowiącej załącznik 4.4. do Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (dalej: Procedura odwoławcza), poprzez stwierdzenie, że Instytucja rozpatrująca protest nie wyszła poza zakres rzeczowy zaskarżenia podczas rozpatrywania protestu i pominięcie faktu, że podczas ponownej oceny projektu skarżącej Instytucja podniosła nowe zarzuty, niepodnoszone w pierwotnej ocenie wniosku;
4. naruszenie art. 30b art. 26 ust. 2 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przez stwierdzenie, że podczas rozpatrywania protestu nie doszło do naruszenia wskazanego wyżej przepisu § 9 pkt 10 ppkt 3 i 4 w zw. z § 14 Procedury odwoławczej w ramach PO IG, poprzez stwierdzenie, że zakwestionowane kryteria w wyniku rozpatrzenia protestu nie uległy zmianie, zaś ich niespełnienie zostało jedynie inaczej dowiedzione przez IP, podczas gdy skarżącej nie zapewniono możliwości odwołania od nowych zarzutów sformułowanych przez IP po raz pierwszy w rozstrzygnięciu o nieuwzględnieniu protestu;
5. naruszenie art. 31 ust. 1, art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez stwierdzenie, że ocena wniosku dokonana została w sposób rzetelny mimo, że w sprawie nie uzasadniono w sposób pełny, jasny i logiczny negatywnego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji naruszona została zasada równego dostępu do pomocy stronie skarżącej w ramach programu;
6. przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszający prawo poprzez naruszenie przepisu z § 7 ust. 2 pkt. 9 Regulamin przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 5 : Dyfuzja innowacji, Działanie 5.1: Wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym dla wczesnej fazy rozwoju i fazy rozwoju powiązań kooperacyjnych stanowiącego iż: "KK może dokonywać korekty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. W przypadku stwierdzenia, że dany wydatek nie może zostać uznany za kwalifikujący się do objęcia wsparciem KK ma prawo usuwania (i przenoszenia do wydatków niekwalifikujących się do objęcia wsparciem) wydatków do wysokości 10% łącznych kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem" . W takim przypadku członek oceniający stwierdza, że kryterium merytoryczne obligatoryjne: "planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania" zostało spełnione i jednocześnie rekomenduje obniżenie kwoty dofinansowania z podaniem kosztu rekomendowanego do wyłączenia;
II Naruszenie przepisów prawa materialnego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a poprzez błędną wykładnię, tj:
1. naruszenie przepisu z § 7 ust. 2 pkt. 9 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG poprzez przyjęcie, iż ww. regulacja ma zastosowanie jedynie w sytuacji uznania Kryterium Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania za spełnione. W ocenie Sądu. zarówno na etapie oceny merytorycznej wniosku dokonanej przez PARP jak i na etapie oceny protestu dokonanej przez Ministra Gospodarki, organy prawidłowo uznały ww. Kryterium za niespełnione, toteż brak było podstaw do zastosowania § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.
Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjnej oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a.
Z postawionych w niej zarzutów wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem informacji Ministra Gospodarki w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu pn. "Budowa Centrum usług wspólnych klaster info" zgłoszonego w ramach programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 207 – 2013, Działanie 5.1 "Wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym", która zawarta została w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. stwierdził, że zaskarżony akt nie jest niezgodny z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zarówno na etapie oceny merytorycznej wniosku spółki "S.", jak i na etapie oceny protestu dokonanej przez Ministra Gospodarki, tak instytucja wdrażająca, jak i instytucja pośrednicząca bez naruszenia prawa, w tym bez naruszenia postanowień Regulaminu przeprowadzania konkursu - co między innymi odniesione zostało do określonych nim zasad stosowania korekty wydatków kwalifikujących się do wsparcia - stwierdziły, że wniosek spółki nie spełnił trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, a mianowicie Kryterium 1 "Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania", Kryterium 2 "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty potwierdzają zdolność wnioskodawcy/uczestnika powiązania kooperacyjnego wskazanego we wniosku o udzielenie wsparcia, uprawnionego do ubiegania się o wsparcie na rozwój powiązania kooperacyjnego (jeśli dotyczy) do sfinansowania projektu" oraz Kryterium 3 "Analiza wykorzystania wybudowanej infrastruktury wykazuje efektywność kosztową". Skutkowało to negatywną oceną wniosku oraz brakiem podstaw zakwalifikowania projektu spółki do udzielenia wsparcia. Sąd I instancji podkreślił, że Minister Gospodarki bez naruszenia zasad i szczegółowych postanowień Procedury odwoławczej rozpatrzył protest spółki, którym zaskarżyła ona informację instytucji wdrażającej, że wniosek nie spełniał wymienionych powyżej kryteriów merytorycznych obligatoryjnych. Według Sądu I instancji, na etapie postępowania wywołanego wniesionym protestem, nie doszło do orzekania z naruszeniem granic zaskarżenia wyznaczonych wniesionym środkiem odwoławczym, ani też do formułowania nowych zarzutów wobec ocenianego projektu.
Podważając zasadność stanowiska Sądu I instancji strona skarżąca kasacyjnie wywodziła z kolei, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie została przeprowadzona prawidłowo. Wywodziła, że nie dość, iż instytucja pośrednicząca rozpatrzyła protest spółki z naruszeniem postanowień Procedury odwoławczej, co miało polegać na wyjściu poza wyraźnie zakreślone nim granice zaskarżenia, a w rezultacie na formułowaniu wobec projektu nowych – pierwotnie nie podnoszonych – zarzutów, co pozbawiło spółkę prawa do odniesienia się do nich, to ponadto, niezasadnie stwierdziła, co Sąd I instancji zaakceptował, że wniosek spółki nie spełniał trzech spornych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych. Według strony skarżącej kasacyjnie, projekt spółki kryteria te spełniał, co jak podnosiła, wykazała argumentacją przedstawioną zarówno we wniesionym proteście, jak i w skardze do wojewódzkiego sadu administracyjnego. W tym też kontekście strona skarżąca kasacyjnie podnosiła, że wadliwość sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego aktu polegała w szczególności na tym, że Sąd I instancji - w jej ocenie – w istocie rzeczy ograniczył się tylko i wyłącznie do powielenia stanowiska Ministra Gospodarki zawartego w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. O niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie świadczyć miało również i to, że Sąd I instancji wadliwie – jej zdaniem – skontrolował prawidłowość wykładni i zastosowania przez instytucję wdrażającą oraz instytucję pośredniczącą zasad stosowania korekty wydatków kwalifikujących się do wsparcia, które określone zostały w Regulaminie konkursu, co nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do spełniania przez wniosek spółki Kryterium 1 "Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania".
Wobec tak zarysowanej istoty sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie , w pierwszej kolejności merytorycznej ocenie poddać należy zarzuty oparte na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Za najdalej idące spośród nich uznać należy zarzuty postawione w pkt I.ppkt 2., ppkt 3 i ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej, poprzez które strona skarżąca kasacyjnie zmierza do wykazania proceduralnej wadliwości działania Ministra Gospodarki, jako organu rozpatrującego protest spółki od pierwotnej negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie jej projektu, a tym samym podważenia prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie wniesionego protestu, gdy chodzi o zakres orzekania instytucji pośredniczącej, nie naruszało prawa. Według bowiem strony skarżącej kasacyjnie, ocena wniosku o dofinansowanie projektu w postępowaniu prowadzonym przed instytucją pośredniczącą wykraczała poza zakres protestu wyznaczony jego zarzutami, co skutkowało tym, że w sytuacji, gdy wobec wniosku sformułowane zostały nowe zarzuty, spółka nie mogła się do nich odnieść i tym samym pozbawiona została środka odwoławczego, co nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do przestrzegania przez instytucję pośredniczącą zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te, które wobec ich komplementarnego charakteru można rozpoznać łącznie, nie mają usprawiedliwionych podstaw.
W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że w korespondencji do regulacji zawartej w art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, z postanowień Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 5 Działanie 5.1 wynika, że przewidzianym w nim środkiem odwoławczym przysługującym uczestnikowi ubiegającemu się o dofinansowanie, jest protest, którego szczegółowe warunki, terminy i sposób wnoszenia, a co za tym idzie i zasady rozpoznawania zostały określone w Załączniku 4.4 PO IG "Procedura odwoławcza" (§ 9 Regulaminu). Ze szczegółowych rozwiązań przyjętych na gruncie wskazanej Procedury odwoławczej, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do tych spośród nich, na podstawie których można i należy wnioskować o zakresie i treści kompetencji orzeczniczych instytucji pośredniczącej w postępowaniu wywołanym wniesionym protestem wynika, że w trakcie rozpatrywania protestu instytucja pośrednicząca zobowiązana jest do: 1) zapoznania się z wynikami pierwotnej oceny projektu; 2) zapoznania się z treścią protestu wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów; 3) dokonania ponownej oceny projektu w zakresie objętym protestem, jeżeli zarzuty podniesione przez wnioskodawcę są uzasadnione, która odbywa się w ramach kryteriów objętych protestem; 4) pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska (§ 9 ust. 10 pkt 1 – 4). Ponadto, co również należy podkreślić, zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 3 i pkt 4 Procedury odwoławczej, wnoszony protest powinien zawierać wskazanie zakresu żądania oraz wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze wskazaniem zakresu naruszenia oraz uzasadnieniem prezentowanego stanowiska oraz zarzuty, co do wszystkich negatywnie ocenionych kryteriów o charakterze obligatoryjnym, które są oceniane w sposób 0-1. Z przywołanej regulacji wynika więc, w postępowaniu wywołanym wniesionym protestem instytucja pośrednicząca zobowiązana jest do orzekania – dokonania ponownej oceny projektu – w zakresie objętym protestem, to jest innymi słowy w zakresie (w ramach) tych kryteriów objętych protestem, których (negatywną) ocenę spełnienia pierwotnie sformułowaną przez instytucję wdrażającą podmiot wnoszący ten środek odwoławczy kwestionuje. Skoro istota zarzutów stawianych w proteście sprowadza się do podważania prawidłowości pierwotnej oceny wniosku o dofinansowanie, która przeprowadzana jest z punktu widzenia spełniania przez wniosek określonych w regulaminie konkursu kryteriów oceny - w tym, tak jak w rozpatrywanej sprawie kryteriów obligatoryjnych merytorycznych – to nie może budzić żadnych wątpliwości, że tym samym zakres ponownej oceny wniosku w postępowaniu wywołanym protestem – uwzględniający co istotne, rezultat zapoznania się z pierwotną oceną wniosku oraz poprzedzony analizą zgłoszonych zarzutów - dokonywany jest z punktu widzenia spełniania przez ten wniosek tych kryteriów, w odniesieniu do których pierwotnie sformułowana ocena negatywna, jest kwestionowana w trybie protestu przez podmiot ubiegający się o dofinansowanie projektu.
Uwzględniając konsekwencje wynikające z treści przywołanej regulacji stwierdzić należy, że w świetle przedstawionych argumentów brak jest podstaw, aby podważać prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że w postępowaniu wywołanym wniesionym protestem Minister Gospodarki przeprowadził ponowną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu bez przekroczenia granic wyznaczonych zakresem protestu oraz postawionych w nim zarzutów, co jednocześnie oznacza, że oceny tej nie przeprowadzał z punktu widzenia innych jeszcze kryteriów oceny wniosku, niż te, których naruszenie spółka wyraźnie zarzuciła we wniesionym protestem. Z okoliczności stanu sprawy bezspornie wynika, że zarzuty protestu odnosiły się do Kryteriów 1, 2 i 3. Wynika z nich również – czego nie kwestionuje także i autor skargi kasacyjnej – że Minister Gospodarki rozpatrując wniesiony protest operował w granicach wyznaczonych jego ramami, tj. innymi słowy w ramach objętych protestem kryteriów, których ocena spełnienia przez wniosek spółki stanowiła kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie. W sytuacji więc, gdy ponowna ocena projektu przeprowadzona została w tak wyznaczonych jej ramach, tj. ograniczających się do jego oceny z punktu widzenia spełniania wskazanych powyżej kryteriów, to okoliczność, że instytucja pośrednicząca równolegle z dotychczasowymi zarzutami adresowanymi wobec projektu, a podniesionymi przez instytucję wdrażającą, powołała się również dodatkowo na nowe zarzuty, a w istocie rzeczy na dodatkowe (kolejne) argumenty, w żadnym razie nie może świadczyć o naruszeniu postanowień § 9 Procedury odwoławczej w związku z art. 30b i art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skoro zarzuty te, gdy chodzi o ich przedmiot, nie wykraczały poza ramy Kryteriów 1, 2 i 3. W kontekście treści regulacji zawartej w art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. podnieść należy również, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy, w tym na przestrzeganie zasad równego dostępu do pomocy oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, mogło mieć to, że negatywna ocena projektu sformułowana w rezultacie postępowania wywołanego wniesionym protestem współkształtowana była również przez nowo podniesione argumenty, i to w sytuacji, gdy jednocześnie nie doszło do podważenia przez instytucję pośredniczącą zasadności zarzutów i argumentów pierwotnie podniesionych przez instytucję wdrażającą. Za nieusprawiedliwione uznać należy więc stanowisko autora skargi kasacyjnej, że w prowadzonym postępowaniu, którego zgodność z prawem kontrował Sąd I instancji, spółka została pozbawiona środka odwoławczego.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, brak jest również usprawiedliwionych podstaw, aby za zasadny uznać zarzut postawiony w pkt I ppkt 5. petitum skargi kasacyjnej oraz pozostający z nim w funkcjonalnym związku zarzut z pkt I ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej.
Już z punktu widzenia powyżej przedstawionych argumentów stwierdzić należy, że nie ma podstaw aby twierdzić, iż ocena wniosku spółki przeprowadzona została w sposób pomijający przyjęte w programie kryteria oceny projektów, które organy były zobowiązane uwzględniać zarówno na etapie pierwotnej, jak i – w zakresie objętym protestem – ponownej oceny projektu, czy też, że przeprowadzona została w oparciu o inne, niż obowiązujące kryteria. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej brak jest również podstaw, aby źródeł i przyczyn zarzucanej zaskarżonemu wyrokowi niezgodności z prawem upatrywać w tym, że kontrolując legalność zaskarżonej negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu Sąd stwierdził, że w postępowaniu wywołanym wniesionym protestem instytucja pośrednicząca bez naruszenia prawa wykorzystała dowód z opinii eksperta przeprowadzony w trybie § 14 Procedury odwoławczej w związku z art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jak również, że bez naruszenia prawa oparła się na tej opinii dokonując negatywnej oceny wniosku spółki. Zwłaszcza, że w rozpatrywanej sprawie nie była kwestionowana bezstronność eksperta, ani też jego kompetencje. W tej mierze podkreślenia wymaga, że nie narusza zasady równego dostępu do pomocy, ani też zasad rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru ich do dofinansowania korzystanie przez uprawnioną instytucję z opinii ekspertów, zwłaszcza w sytuacji, gdy protest, tak jak w rozpatrywanej sprawie, dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu. W analizowanym zakresie, istota rzeczy wiąże się bowiem z potrzebą korzystania z opinii ekspertów w sytuacji, gdy do rzetelnej i prawidłowej oceny wniosków niezbędne jest posiadanie wiedzy specjalistycznej. W sytuacji więc, gdy z przywołanego przepisu wynika nałożony na instytucję (zarządzającą, wdrażającą, pośredniczącą) wymóg przeprowadzenia oceny projektu w sposób korespondujący z zasadami rzetelności i bezstronności, co skutkuje koniecznością rozważenia w postępowaniu odwoławczym wszystkich zarzutów protestu, w tym także zarzutów merytorycznych, to z punktu widzenia prawidłowości realizacji wymienionych zasad, nie można zarzucać ich naruszenia, gdy właśnie w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów dochodzi do wywołania opinii eksperta, a w konsekwencji do wykorzystania zawartych w niej wniosków dla potrzeb formułowania oceny odnośnie do kwalifikowania/niekwalifikowania się projektu do udzielenia wsparcia. W sytuacji więc, gdy uzasadnienie zaskarżonej informacji Ministra Gospodarki o negatywnej ocenie projektu spółki zawiera rozbudowane i szczegółowe odniesienie się, w ramach każdego spośród kryteriów kwestionowanych w proteście, do poszczególnych grup spornych zagadnień (Kryterium 1 – wydatki na wynagrodzenia, wydatki na zestawy komputerowe i środki trwałe, wydatki na zakup licencji, zakup [...] sztuk telefonów VOIP, wyposażenie piwnic budynku; Kryterium 2 – zabezpieczenie odpowiednich środków na pokrycie kwoty podatku VAT; Kryterium 3 – budowa budynku o powierzchni [...] m²), nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wymienionych w pkt I ppkt 5 przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez zaakceptowanie, jako zgodnej z prawem, negatywnej oceny projektu, której uzasadnienie nie jest – zdaniem autora skargi kasacyjnej – ani pełne, ani też jasne i logiczne. Zwłaszcza, że wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji stanowisku o zgodności z prawem kontrolowanego aktu, które w swej treści zawierało szczegółowe odniesienie się do wszystkich spornych w rozpatrywanej sprawie kwestii, autor skargi kasacyjnej nie przeciwstawił równie rozbudowanych kontrargumentów – w tym względzie, jak wynika z zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienia, ograniczył się wyłącznie do kwestii przesłanek spełniania przez projekt Kryterium 1, pomijając zupełnie te, które odnosiły się do przesłanek spełniania przez projekt spółki kryterium 2 i 3 (por. s. 12 uzasadnienia skargi kasacyjnej).
W tym też kontekście za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należy również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 w związku z art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych przepisów w sposób, w jaki przedstawione to zostało w omawianym zarzucie oraz w jego uzasadnieniu. Fakt, że Sąd I instancji podzielił trafność argumentacji instytucji pośredniczącej zawartej w uzasadnieniu kontrolowanego aktu, przywołując zasadnicze i istotne jej elementy, sam w sobie, nie dość, że nie przesądza jeszcze o zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to również nie usprawiedliwia zarzutu wadliwej realizacji przez wojewódzki sąd administracyjny funkcji kontrolnej. Zwłaszcza, gdy jak wyżej już to podkreślono, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do spornej w rozpatrywanej sprawie kwestii spełniania przez projekt spółki spornych kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, a mianowicie kryterium 1, 2 i 3, wyjaśniając jednocześnie, z jakich powodów uznał, że instytucja pośrednicząca bez naruszenia prawa stwierdziła, że projekt spółki kryteriów tych nie spełniał, co skutkowało brakiem podstaw do rekomendowania go do udzielenia wsparcia finansowego. W tym też kontekście wyjaśnienia wymaga, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Jakkolwiek bowiem celem uzasadnienia jest przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, co wiąże się z jego funkcją perswazyjną, to jednak ewentualna wadliwość argumentacji, zwłaszcza zaś prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu wyroku, nie stanowi jednak jeszcze dostatecznie usprawiedliwionej podstawy wnioskowania o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności, gdy jednocześnie – a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie - uzasadnienie wyroku zawiera odniesienie się do zarzutów skargi poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 2230/11). W sytuacji gdy ponadto, wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w wystarczającym stopniu realizuje funkcję kontroli trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, to brak jest podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 141 § 4 i art. 3 § 2 p.p.s.a, w sposób, w jaki przedstawiono to w omawianym zarzucie kasacyjnym oraz w jego uzasadnieniu. Tym bardziej, że podczas, gdy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji odniósł się do spornych w rozpatrywanej sprawie kwestii, a mianowicie spełniania przez projekt spółki kryteriów 1, 2 i 3 oraz zakresu kognicji instytucji pośredniczącej w postępowaniu wywołanym wniesionym protestem, a strona skarżąca kasacyjnie - zwłaszcza w zakresie dotyczącym kryteriów 2 i 3 - nie przeciwstawiła temu stanowisku żadnych argumentów, które stanowisko to mogłyby podważać (por. s. 12 uzasadnienia skargi kasacyjnej), to również i z tego powodu, wobec treści art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a., omawiany zarzut nie mógł być uznany za skuteczny.
Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należy również postawione w pkt II ppkt 1 oraz w pkt I ppkt 6 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu konkursu, które strona skarżąca kasacyjnie wiąże z błędną wykładnią oraz niewłaściwym zastosowaniem tego przepisu regulaminowego. Jakkolwiek wymienione zarzuty oparte zostały na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., to przyjąć jednak należy, że w analizowanym zakresie mamy do czynienia z zarzutem sformułowanym na podstawie pkt 2 art. 174 p.p.s.a. Przekonuje o tym treść regulacji zawartej w § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu konkursu, która dotyczy zasad, przesłanek i skutków dokonywania przez komisję konkursową korekty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Wobec tego więc, że przepisami prawa materialnego są przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub wygaśnięcia prawa, czy roszczenia, a wskazana regulacja regulaminowa, gdy uwzględnić przesłanki, zwłaszcza zaś konsekwencje jej stosowania ma istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości uznania, iż spełnione zostało merytoryczne kryterium obligatoryjne "Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania", stwierdzić należy, że ma ona materialonoprawny charakter.
Odnosząc się do wskazanych zarzutów, w punkcie wyjścia przypomnieć należy, że zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być on zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polega na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu.
Ze sposobu, w jaki postawione zostały zarzuty naruszenia § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu konkursu wynika, że autor skargi kasacyjnej zarzuca zarówno jego błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie, co odnosi do wskazanej powyżej formy negatywnej.
Zarzut błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu konkursu nie może być uznany za usprawiedliwiony, ani też skuteczny. Przede wszystkim z tego powodu, że próba wzruszenia ustaleń faktycznych przyjętych przez wojewódzki sąd administracyjny za podstawę wyrokowania w sprawie, nie może być podejmowana przez zarzut naruszenia prawa materialnego, lecz przez zarzut postawiony w oparciu o podstawę określoną w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 611/12). W sytuacji więc, gdy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które adresowane były wobec ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie okazały się nieskuteczne, a zarzuty naruszenia prawa materialnego skonstruowane zostały przez stronę skarżącą kasacyjnie na podstawie "stanu faktycznego", który sama uznała ona za prawidłowy (por. s. 17 – 18 uzasadnienia skargi kasacyjnej i przedstawione tam własne zestawienie wydatków stanowiących łącznie – według strony - mniej niż 10 % łącznych kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem), stwierdzić należy, że omawiane zarzuty nie mogły być uznane za skuteczne. Ponadto, wobec tego, że na gruncie § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu konkursu mowa jest o uprawnieniu komisji konkursowej do usuwania wydatków (i przenoszenia do wydatków niekwalifikujących się do wsparcia) do wysokości 10 % łącznych kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem, to uwzględniając logikę i cel tego rozwiązania, nie może budzić żadnych wątpliwości, że stosowanie omawianego instrumentu możliwe jest wyłącznie w sytuacji uznania, że Kryterium 1 "Planowane wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania" zostało spełnione. Nie ma więc podstaw, aby zarzut błędnej wykładni wymienionego przepisu uznać za zasady. Gdy chodzi natomiast o błędne niezastosowanie przywołanej regulacji materialnoprawnej, to związku z tym, iż (każdorazowo) pozostaje ono w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazywane pod warunkiem wcześniejszego wykazania ich wadliwości - co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca - to również zarzut niewłaściwego zastosowania § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu konkursu nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło