II GSK 1594/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej "I. D." Spółki z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 465/12 w sprawie ze skargi "I. D." Spółki z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej za środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę spółki z o.o. I. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco: wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. grupa producentów rolnych I. spółka z o.o. wystąpiła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] o przyznanie płatności w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wojskich na lata 2007 – 2013 r., za okres od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 (drugi rok korzystania z pomocy). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy finansowej. Prezes ARiMR objętą skargą decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że grupa producentów rolnych sprzedała całość produktów wytworzonych w gospodarstwach jej członków w okresie referencyjnym objętym wnioskiem o płatność za drugi rok działalności, spółce z o.o. [...] oraz M. R. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "[...] M. R." będących członkami grupy. Brak było w takiej sytuacji podstaw do wyliczenia wysokości pomocy za drugi rok działalności grupy z uwagi na treść § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. nr 81, poz. 550 ze zm., dalej: rozporządzenie z 20 kwietnia 2007r.) . Sąd I instancji oddalając skargę wskazał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu, na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Za niesporną okoliczność Sąd I instancji uznał, że odbiorcą indyków, produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy producentów rolnych I. w tym w gospodarstwie, którego współwłaścicielem był M. R., był właśnie M. R. jako osoba fizyczna. Nabycie przez członka grupy produktów wytworzonych przez tę samą grupę producentów rolnych prowadziło do sytuacji, gdy produkty te nie zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z celami rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm., dalej: ustaw o grupach producentów rolnych). W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). II Skargą kasacyjną spółka I. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c) oraz § 8 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r., a w konsekwencji poprzez błędne przyjęcie, że członkiem Grupy Producentów Rolnych I. jest [...] M. R., a co za tym idzie sprzedaż produktów przez producentów rolnych zrzeszonych w grupie przedsiębiorcy działającemu pod nazwą [...] M. R. stanowi sprzedaż odbiorcy mającemu status członka Grupy Producentów Rolnych I.. Zaskarżony wyrok został oparty na błędnej wykładni powyższy przepisów, bezrefleksyjnie przyjętej przez Sąd I instancji za organami administracji rozstrzygającymi w przedmiotowej sprawie o odmowie przyznania pomocy finansowej dla tej grupy producentów rolnych; II. naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie zaskarżonym wyrokiem skargi przez Sąd zamiast jej uwzględnienia mimo naruszenia prawa materialnego oraz innych przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy; 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie zaskarżonym wyrokiem skargi przez Sąd zamiast jej uwzględnienia, w sytuacji gdy Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok dokonując niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (akt sprawy), a w konsekwencji Sąd ten wyciągnął błędne wnioski, sprowadzające się do uznania, że w niniejszej sprawie istnieje tożsamość podmiotowa G. [...] małżeństwa R. reprezentowanego przez M. R. (współwłaściciela gospodarstwa rolnego) i firmy [...] M. R., co w błędnej ocenie Sądu I instancji, uniemożliwia przyznanie Grupie Producentów Rolnych I. pomocy finansowej. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie zasługuje na akceptację, gdyż w niniejszej sprawie nie było podstaw do przyjęcia powyższej tożsamości podmiotowej. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. III W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przed odniesieniem się do poszczególnych jej zarzutów niezbędne jest omówienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II GSK 125/12, którym oddalono skargę kasacyjną skarżącej spółki, wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt VSA/Wa 899/11. Wyrokiem tym WSA oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] marca 2010 r. przyznającej skarżącej spółce pomoc finansową w ramach działania " Grupy Producentów Rolnych ". Przedstawiając stan sprawy Naczelny Sąd Administracyjny jak i Sąd I instancji w kontrolowanym przez NSA wyroku przyjął, że skarżąca spółka otrzymała pomoc finansową za drugi rok prowadzenia przez grupę działalności ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2010 r.. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] września 2010 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] marca 2010 r. z powodu rażącego naruszenia § 8 ust.1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r.. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR, a WSA w W. powołanym już uprzednio wyrokiem oddalił skargę. Oddalając skargę kasacyjną od tego wyroku wniesioną przez skarżącą spółkę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia uznając zarzut naruszenia § 8ust.1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. za nieusprawiedliwiony, zaaprobował pogląd Sądu I instancji, że pojęcie członka grupy producenckiej nie może być utożsamiane z tożsamością formy organizacyjnej w jakiej jest prowadzona działalność ale musi być odnoszone do osoby, która może być odbiorcą produktów wytwarzanych w ramach takiej działalności. Przyjął także, że członkiem grupy producentów rolnych " I. " jest M. R. i ta sama osoba prowadząca działalność gospodarczą jako firma [...] M. R. była odbiorcą indyków, a więc produktów wytworzonych w ramach grupy producenckiej. Z powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikają dwie istotne, dla wyników postępowania kasacyjnego, okoliczności. Po pierwsze, kontroli Sądu I instancji w tej sprawie poddana została decyzja wydana po stwierdzeniu nieważności poprzedniej decyzji dotyczącej tego samego okresu korzystania z pomocy ( drugiego roku obejmującego okres od 30 października 2008 do 29 października 2009 r.). Po wtóre, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził istotne elementy materialnoprawne dotyczące zarówno wykładni jak i subsumcji § 8ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. obejmującej stan faktyczny ustalonym w sprawie. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane, co implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 435 ). Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być już ona ponownie badana (wyrok NSA z: 13 kwietnia 2010 r., I GSK 1071/08, Lex nr 594362; 24 marca 2010 r., I FSK 266/09, Lex nr 593861; 29 stycznia 2010 r., I FSK 1716/08, Lex nr 593683; 6 marca 2008 r., II IOSK 152/07, Lex nr 468722). Skoro w poprzednim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w tym samym stanie faktycznym przesądził istotne elementy subsumcji przepisów prawa materialnego i przyjął, że w drugim roku ubiegania się o pomoc obejmującym okres od 30 października 2008 r. do 29 października 2009 r., członkiem grupy producentów rolnych " I. " był M. R. i ta sama osoba prowadząca działalność gospodarczą jako firma [...] M. R. była odbiorcą indyków, a więc produktów wytworzonych w ramach grupy producenckiej, to kwestionowanie tego w obecnie rozpoznawanej skardze kasacyjnej musiało, w związku z treścią art. 170 p.p.s.a., okazać się bezskuteczne. Przenosząc te uwagi na zarzuty skargi kasacyjnej wskazać należy, że w zarzucie postawionym w obrębie podstawy kasacyjnej, o której stanowi art.174 pkt 1 p.p.s.a., skarżąca aczkolwiek zarzuca błędną wykładnie przepisów, to wywodzi, że w jej konsekwencji błędnie przyjęto, że " członkiem Grupy Producentów Rolnych I. jest [...] M. R., a co za tym idzie sprzedaż produktów przez producentów rolnych zrzeszonych w Grupie przedsiębiorcy pod nazwą [...] M. R. stanowi sprzedaż odbiorcy mającemu status członka Grupy Producentów Rolnych I.". Podnoszona w omawianym zarzucie kwestia została przesądzona w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego tak jak i wykładnia § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. Z tej przyczyny omawiany zarzut uznać należy za nieusprawiedliwiony. Za nieusprawiedliwiony należało z tych samych powodów uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., który jak należy wywieść z budowy skargi kasacyjnej opiera się na poglądzie o naruszeniu przepisów prawa materialnego określonych w zarzucie postawionym w oparciu o art.174 pkt 1 p.p.s.a.. Skarżąca spółka zarzuciła także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jednakże przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wyczerpuje zbiór możliwych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego poprzez generalne ujęcie wszystkich tych naruszeń, które nie zostały wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 p.p.s.a., tj. dających podstawę do wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności. . Oznacza to konieczność podania stosownych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego albo innych przepisów proceduralnych, które zostały naruszone w postępowaniu przed organem administracji publicznej, a których naruszenie Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, lub dostrzegając błędnie ocenił ich wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej takiego powiązania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej nie dokonał, co czyni zarzut jego naruszenia nieskutecznym. Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., który skarżąca spółka uzasadniła przyjęciem przez Sąd I instancji " powierzchownego i nie popartego głębszą analizą " ustaleń i stanowiska organów oraz " niewłaściwą oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ani potencjalna wadliwość uzasadnienia wyroku ani też ocena ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie mogą być skutecznie zwalczane przez zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 na przykład w sytuacjach: oddalenia skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, pominięciu istotnej części tych akt, przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. czy oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09; LEX nr 594014). Żadna z wyżej wskazanych sytuacji w tej sprawie nie zaistniała. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.