II GZ 154/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 82/14 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić E. Z. termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 24 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 82/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2013 r., w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. We wniosku o przywrócenie terminu [...] (dalej: skarżąca) podała, że w okresie od dnia [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r. była chora i nie była w stanie podjąć czynności zmierzających do wykonania wezwania Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na okoliczność tego twierdzenia skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2014 r. Z zaświadczenia tego wynikało, że w okresie od [...] lutego 2014 r., do dnia [...] lutego 2014 r., skarżąca była niezdolna do pracy z powodu choroby. Nadto lekarz wystawiający cyt. zaświadczenia wskazał, że wydano je na podstawie dokumentacji. W związku z powyższym, nie była ona w stanie uiścić wpisu sądowego w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podnosząc, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż przywrócenie terminu nastąpiło bez jej winy. Sąd pierwszej instancji zauważył, iż zaświadczenie lekarskie z dnia 14 lutego 2014 r., jest jedynie zaświadczeniem lekarskim a nie zwolnieniem lekarskim. Nawet w wypadku przedstawienia przez stronę zwolnienia lekarskiego, nie zawsze jest możliwe przywrócenie uchybionego terminu w postępowaniu sądowym, tym bardziej więc, gdy przedstawione świadectwo medyczne jest jedynie zaświadczeniem, a nie zwolnieniem lekarskim z tytułu niezdolności do pracy, czyli np. schorzenia, w wyniku którego chory według zaleceń lekarskich zobowiązany był leżeć. Skarżąca tego typu okoliczności nie wykazała, poza gołosłownymi twierdzeniami z wniosku o chorobie własnej i dziecka. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła w dostateczny sposób takiego ciągu wydarzeń czy przeszkód, które rzeczywiście przy dołożeniu nawet przeciętnej miary staranności uniemożliwiły jej uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w terminie. Nie przedstawiła również zwolnienia lekarskiego na wymaganym druku i z wymaganymi adnotacjami w zakresie zaleceń lekarskich na okres niezdolności do pracy. Nie przytoczyła również żadnych logicznych argumentów, wskazujących na to, dlaczego w takiej stosunkowo prostej sprawie jak uiszczenie wpisu sądowego na wskazane konto bankowe, nie mogła posłużyć się inną osobą, skoro sama tego nie mogła uczynić w świetle swoich twierdzeń. Na powyższe postanowienie [...] złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Względnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu podniosła, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Wskazała, że zachorowała w przedostatnim dniu przed upływem terminu do uiszczenia wpisu. W związku z tym miała ograniczony czas do znalezienia osoby, którą mogłaby się posłużyć. Dodała, że mieszka na wsi i dostęp do usług pocztowych nie jest tak duży jak w miastach. Dyrektor Izby Celnej w O. w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd postanowi na wniosek strony przywrócenie terminu, jeżeli nie dokonała ona w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 powołanej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, co umożliwia merytoryczne rozpoznanie kwestii ewentualnego zawinienia w uchybieniu terminu. Dokonując oceny w tym względzie stwierdzić należy, że skarżąca w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego (k. [...] akt sądowych) wynika, iż skarżąca w dniach od [...] lutego 2014 r. do [...] lutego 2014 r. była niezdolna do pracy z powodu choroby. Powyższego stwierdzenia dokonał lekarz wystawiający ww. zaświadczenie na podstawie dokumentacji medycznej (v: treść zaświadczenia cyt" "wydano na podstawie dokumentów"). Niezależnie od powyższego należy wskazać, że zaświadczenie lekarskie jest dokumentem urzędowym sporządzonym przez inną jednostkę niż organ władzy publicznej – uprawnionego lekarza, jest to dokument stanowiący dowód tego co zostało w nim stwierdzone, posiadający przymiot dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości (tak: wyrok WSA w Gliwicach z 2 marca 2012 r., III SA/Gl 546/11). Tym samym nie należy kwestionować – jak zdaje się to sugerować Sąd I instancji – przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego cyt "zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2014 r., które jest właśnie jedynie zaświadczeniem lekarskim, a nie zwolnieniem lekarskim". Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zakwestionował jednak tego zaświadczenia. Oznacza to, że skarżąca nie mogła w okresie wskazanym w zaświadczeniu osobiście dokonać czynności procesowej. Nie mogła również skorzystać z pomocy osoby trzeciej, bowiem jak podniosła w zażaleniu zachorowała w przedostatnim dniu przed upływem terminu do uiszczenia wpisu. Ten upływał w dniu [...] lutego 2014 r. (7 dni od 30 stycznia 2014 r., - daty odbioru przez skarżącą wezwania do uiszczenia wpisu sadowego k. 16 akt sądowych) – podobnie NSA w postanowieniu z 4 lipca 2013 r., I GZ 202/13. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te przemawiają za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż uprawdopodobnione zostało, że uchybienie terminu miało charakter niezawiniony. W tym miejscu wskazać należy, że wymóg "uprawdopodobnienia" braku winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) nie jest tożsamy z wymogiem udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 1 października 2008 r., II OZ 992/08, niepubl., postanowienie NSA 14 sierpnia 2012 r., I GZ 167/12 czy postanowienie NSA z 8 listopada 2011 r., II GZ 489/11). Nie bez znaczenia w sprawie jest również okoliczność, że skarżąca działała w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie błędnie ocenił, iż skarżąca nie uprawdopodobniała braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, co czyni zasadnym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na powyższe, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena w zakresie braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi była nieprawidłowa, a zatem zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Jednocześnie, mając na uwadze względy ekonomiki procesowej oraz fakt, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty i oświadczenia są wystarczające do oceny, czy wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił rozpoznać złożony w tym zakresie wniosek strony skarżącej – uwzględniając go (por. NSA w postanowieniu z 28 września 2012 r., II GZ 333/12). W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Z akt sprawy wynika, że każda ze wskazanych przesłanek przywrócenia terminu została spełniona. Przyczyna uchybienia terminu ustała wraz z końcem okresu, na jaki wystawiono zaświadczenie lekarskie, tj. z dniem [...] lutego 2014 r. W ustawowym terminie, czyli dnia [...] lutego 2014 r. – (data nadania – k. [...] akt sądowych) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wraz z opłaceniem kwoty wpisu. Jak wskazano wyżej, skarżąca uprawdopodobniła również brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast samo uchybienie terminowi powodowało ujemne dla strony skutki procesowe, bowiem nieuiszczenie wpisu w terminie spowodowałoby jej odrzucenie Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie rozpoznał wniosek skarżącej o przywrócenie terminu i w efekcie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócił stronie termin do uiszczenia wpisu sądowego.