II SAB/Ol 12/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2014r. sprawy ze skargi M. B. i A. Ł. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie w podejmowaniu czynności egzekucyjnych postanawia odrzucić skargę. W dniu 3 stycznia 2014r. M. B. i A. Ł. złożyli w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego pismo zatytułowane "skarga", adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wyegzekwowaniu obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia "[...]"., nakazującą w trybie natychmiastowym wstrzymanie użytkowania przewodów spalinowych i podłączonego do nich pieca centralnego ogrzewania, usytuowanego w pomieszczeniu na poddaszu w J. przy ul. "[...]", stanowiącego własność J. T. oraz nakazującą usunięcie wszystkich nieprawidłowości. Skarżący przedstawili przebieg działań podjętych przez PINB po wydaniu tej decyzji. Podali, że po przeprowadzeniu w dniu 18 października 2013 r. kontroli przedmiotowej instalacji, decyzją z dnia 22 października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie użytkowania przewodów spalinowych i podłączonego do nich pieca centralnego ogrzewania. Na skutek odwołania A. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w części dotyczącej czynności podjętych po wydaniu decyzji w dniu "[...]" r. z uwagi na fakt, że postępowanie dotyczyło sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. Organ II instancji wskazał, że decyzja o zakazie użytkowania z dnia 17 lipca 2013 r. wydana została na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i obowiązek nią nałożony ma charakter przemijający, gdyż ustaje z chwilą usunięcia występujących w obiekcie nieprawidłowości. Zdaniem skarżących przedmiotowy piec w dalszym ciągu zagraża życiu i zdrowiu lokatorów budynku. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżących środków zaskarżenia, jakie służyły w postępowaniu przed organem, w myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako; "p.p.s.a.". Wskazał, że zgodnie z art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. WINB zaznaczył, że nie jest wierzycielem w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i skarżący nie skorzystali z uprawnienia wynikającego z powołanego przepisu. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, stosownie do art. 57 § 3 p.p.s.a skargi na bezczynność PINB i WINB zostały rozdzielone do odrębnych postępowań, o czym zawiadomiono strony. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaskarżona bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga, na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy akta i czynności. Zgodnie z tymi unormowaniami sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), ponadto postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a). Wyjaśnić należy, że z powyższych przepisów wynika, iż wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe, gdy przepis prawa obliguje organ administracji publicznej do wydania jednego z wymienionych rozstrzygnięć. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucili WINB bezczynność w sprawie realizacji obowiązku nałożonego decyzją PINB. Wskazać zatem należy, że procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej unormowana została w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) dalej zwanej "u.p.e.a." Zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy podmiotem uprawniony do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ I instancji. W rozpatrywanym przypadku jest to PINB. Stosownie do art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast w myśl art. 6 § 1a na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowane jest jednolicie, że podmioty wymienione w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, iż podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek, mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a wymienionej ustawy, co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1588/06, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powołanego art. 6 § 1a u.p.e.a. i zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a., w myśl których skarga na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym może dotyczyć pozostawania przez organ w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia, podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia (tutaj WINB) bądź nierozpoznanie zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienie skargi. Tym samym niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2003 r. II SAB/Wa 138/02, ONSA 2004, nr 2, poz. 89, także wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt II SAB/bd 235/13, WSA we Wrocławiu z dnia stycznia 2014r., sygn. akt II SAB/Wr 5/14). Zauważyć należy, że art. 6 § 1a u.p.e.a. przewiduje szczególne w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego uregulowanie bezczynności organu w podjęciu czynności, zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Pogląd taki znajduje potwierdzenie również w stanowisku doktryny. W Komentarzu "Postępowanie egzekucyjne w administracji" pod redakcją prof. zw. dr hab. Romana Hausera z 2012r. (pkt 8 i 9 komentarza do art. 6) wyjaśniono, że skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego jest jedynym środkiem prawnym, który może być w takiej sytuacji wykorzystany przez osobę trzecią. W szczególności podmiotowi takiemu nie przysługuje zażalenie (a następnie skarga do WSA) na bezczynność organu administracji w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Reasumując, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy skarżący mogliby ewentualnie zaskarżyć do sądu administracyjnego bezczynność WINB, jako organu wyższego stopnia, w rozpatrzeniu skargi wniesionej w trybie art. 6 § 1a u.p.e.a. Skarżący jednak dotychczas nie występowali do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z taką skargą. W związku z tym zgłoszone żądanie jest bezprzedmiotowe. Z tych też względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić.