II FZ 1003/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1729/13 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. przy udziale uczestnika W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 23 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1729/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 23 września 2013 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że M. M. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawiała wysokość podatku wynikającego z powyższej decyzji, jak również z decyzji SKO z dnia 22 sierpnia 2013 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania za 2012 r., w odniesieniu do dochodów przez niego uzyskiwanych, dodatkowo obciążenie skarżącego kosztami postępowania w kwocie 1.845 zł. Skarżący wskazał, że podjął działania w celu dobrowolnego uregulowania zaległości, gdyż m. in. wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty podatku za 2012 r. Sytuacja majątkowa wynika z akt SKO, gdyż Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza B. z dnia 4 lutego 2013 r., którą odmówiono rozłożenia na raty zapłaty podatku od nieruchomości za część IV raty 2011 r. oraz za 2012 r. w kwocie 4.138 zł. Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania decyzji stwierdził, że skarżący nie uzasadnił w żaden sposób okoliczności wskazujących, iż wykonanie decyzji doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższy wniosek nie został poparty żadnymi dokumentami finansowymi odnoszącymi się do kondycji finansowej skarżącego. W efekcie w ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Pismem z dnia 13 marca 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Orzeczeniu zarzucił naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten nie daje możliwości orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji, podczas gdy w ocenie strony skarżącej jest to dopuszczalne, bowiem decyzja organu I instancji została wydana w granicach tej samej sprawy do decyzja ostateczna, - 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji SKO w S., - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania, - art. 163 § 1 - § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji nieprawidłowego uzasadnienia skarżonego postanowienia. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o dołączenie do akt niniejszej sprawy całości akt NSA w sprawach o sygn. II FSK 62/14, II FSK 85/14, II FSK148,14, II FSK 149/14, II FSK 150/14, w których przyznano skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji organów podatkowych obydwu instancji – na okoliczność kondycji finansowej skarżącego i wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych obu instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie ponieważ przemawia za tym wysokość podatku wynikającego z decyzji oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Dodatkowo za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia także brak możliwości dysponowania składnikami majątku na skutek postępowań egzekucyjnych, ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach stanowiących współwłasność skarżącego, co bez wątpienia obniża ich wartość rynkową, przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w innych sprawach sądowoadministracyjnych i wstrzymanie wykonania innych decyzji organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. W rozpoznawanej sprawie brak właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze oraz nie przedstawienie dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową skarżącego spowodowało nie tylko, że we wniosku tym zabrakło obligatoryjnego wskazania na okoliczności, które mogłyby zaistnieć w wyniku wykonania decyzji i spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, ale i to, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Informacje o sytuacji majątkowej skarżącego nie znajdowały się w aktach sprawy, ani też strona nie dołączyła ich do wniosku. W przypadku bowiem, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Negatywnej oceny wniosku skarżącego nie mogły zmieniać też dodatkowe argumenty podniesione w zażaleniu. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 p.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, które polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Podniesienie zatem zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owo naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nieskuteczne jest podnoszenie w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio rozpoznany negatywnie wniosek w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd I instancji dokonał pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy oraz wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie sporządzone uzasadnienie postanowienia odpowiada wymogom prawa. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 163 § 1 - § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Skarżący może z uwagi na art. 61 § 3 p.p.s.a., rozważyć ponowne wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji do Sądu pierwszej instancji, z prawidłowym uzasadnieniem, który może zawierać podniesione w zażaleniu okoliczności. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga jednak, aby okoliczności te zostały merytorycznie ocenione najpierw przez Sąd pierwszej instancji. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.