I SA/Kr 1999/13

|Sygn. akt I SA/Kr 1999/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r., sprawy ze skargi K.D., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 1 października 2013 r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych). Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej K.D.na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Dnia 08.08. 2013 r. doręczono zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w PKO BP. Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. zobowiązana działając przez pełnomocnika złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowym piśmie pełnomocnik zobowiązanej jako podstawę zarzutów przywołał naruszenie art.33 pkt. 10 w zw z. art.27 pkt.10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nadając klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji dopuścił się uchybień jakimi są: brak pieczęci nagłówkowe w polu nr 66 oraz brak daty w polu nr 68. Skonkludował, że braki te prowadzają do stwierdzenia, iż klauzula w ogóle nie istnieje. Gdyby bowiem prawodawca uznał za zbędne zamieszczanie tych elementów w klauzuli nie umieszczał by ich we wzorze tytułu wykonawczego (por. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Dalej pełnomocnik przywołał wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r. (sygn. akt II GSK 236/10), w którym to NSA stwierdził, iż nadanie klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej jest niezbędnym formalnym warunkiem do wszczęcia postępowania. Zgodnie natomiast z art.27§1 i 2 oraz art.29§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny powinien był zauważyć te uchybienia w treści tytułu wykonawczego i zwrócić tytuł wierzycielowi (powołał się w tym miejscu na przedstawicieli piśmiennictwa). Zauważył też w działalności organu dowolność bowiem w innych postępowaniach treść klauzuli była wypełniania z większą starannością tj. wypełniano wszystkie pola wspomnianego wyżej załącznika. Takie działania organu stanowią naruszenie zasady legalizmu poprzez ignorowanie wymagań formalnych dla tego typu aktu administracyjnego stawianych przez prawodawcę. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia.2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania zarzutów złożonych w piśmie z dnia 14.08.2013 r. Organ nie zaprzeczył prawdziwości twierdzeń zobowiązanej co do braków w polu nr 66 i 68 równocześnie stwierdzając, iż ich brak nie przesądza o ważności klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego. Organ w uzasadnieniu stwierdził, że jedyny konieczny element przesądzający o ważności klauzuli - jakim jest podpis i pieczątka z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego (pole nr 67) - został zawarty w tytule wykonawczym. Dalej organ wskazał na różnicę charakteru prawnego i znaczenia klauzuli w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w postępowaniu cywilnym. Na poparcie swych twierdzeń przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26.11.2009 r. (sygn. akt I SA/Gl 353/09). W zażaleniu na powyższe postanowienie, zobowiązana podtrzymała argumentację przedstawioną w zarzutach. Wywodziła dodatkowo, że tego typu błędy przy tworzeniu tytułu wykonawczego prowadzą do jego nieważności. Jednocześnie, powołując się na przedstawicieli piśmiennictwa, stwierdziła, iż nieprawidłowości w wypełnianiu tytułu wykonawczego nie są stopniowalne, a tym samym zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dowolność w ocenie jakie braki tytułu wykonawczego stanowią przeszkodę w prowadzeniu egzekucji. Podkreślił, że brak daty na tytule wykonawczym uniemożliwia ustalenie daty kiedy klauzula została nadana przez osobę do tego uprawnioną a taki błąd jest znaczący bowiem jego zdaniem na każdym oficjalnym dokumencie świadczącym o podjęciu jakiejkolwiek czynności przez organ publiczny powinna widnieć dokłada data dzienna. Zarzucił też, że organ nie odniósł się do jego argumentacji opartej na treści wyroku NSA z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 236/10. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 01 października 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności rozważył brak oddzielnego postanowienia wierzyciela w przedmiocie stanowiska do zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art.34§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel nie wyraził stanowiska w oddzielnym postanowieniu gdyż nie był do tego zobowiązany bowiem zgodnie z uchwałą NSA z 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/06 "postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna, ten san podmiot, co oznacza, iż postanowienie organu egzekucyjnego rozstrzygające zarzuty winno zawierać analizę zasadności zarzutu odnoszonego do wierzyciela." Zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż o ważności klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji świadczy podpis osoby uprawnionej, a nie data jej nadania czy też pieczątka nagłówkowa. Odnosząc się natomiast do argumentacji zażalenia stwierdził, że w przytoczonym przez pełnomocnika wyroku NSA [II GSK 236/10] nie ma mowy o dacie nadania klauzuli jako jej warunku niezbędnym a nadto pełnomocnik zdaje się mylić datę wystawienia tytułu wykonawczego z datą nadania klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. Przytoczył też argumentację z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r. [I SA/Gl 353/09], która również znalazła swe miejsce w postanowieniu organu I instancji. Odniósł się również do zarzutu pełnomocnika zobowiązanej dotyczącego faktu niewypowiedzenia się przez organ I instancji, które z zarzutów uznano za bezzasadne. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej z treści postanowienia w sposób jednoznaczny można wywnioskować, które zarzuty były rozpatrywane i tym samym powyższe uchybienie nie skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W skierowanej do tut. Sądu skardze zarzucono naruszenie art.33 pkt.10 oraz art.27§1 pkt. 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniesiono o uchylenie zakażonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego postępowaniu organowi I instancji. Pełnomocnik skarżącej kolejny raz przytoczył argumentację opartą na przepisach rozporządzenia Ministra Finansów zawierającego wzór tytułu wykonawczego zawartą najpierw w zarzutach, a następnie w zażaleniu. Powołał się znów na fakt naruszenia przez organ zasady zaufania do organów administracji publicznej. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie bowiem zaskarżone postanowienie w jego ocenie nie narusza prawa. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane zostały z naruszeniem prawa. Zarzut na postępowanie egzekucyjne zobowiązana wniosła w oparciu o art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. nr 110 poz. 968 ze zm. zwanej dalej; u.p.e.a), zgodnie z którym niespełnienie wymogów określonych w art. 27 może stanowić przedmiot zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wspomniany przedmiot zarzutu obejmuje zatem ogół przypadków, w których tytuł wykonawczy nie spełnia któregoś wymogu określonego w art. 27 u.p.e.a., co oznacza, że ustawodawca nie różnicuje nie stopniuje tych wymogów w jakikolwiek sposób, w tym także ze względu na kryterium istotności. Przywołany art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, a zatem tytuł nie opatrzony tą klauzulą nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) oraz załącznikiem nr 4 do tego rozporządzenia klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji mieści się w pozycji G tytułu wykonawczego i obejmuje pieczęć nagłówkową (pozycja 66) pieczątkę i podpis osoby z podaniem imienia i nazwiska osoby (pozycja 67) oraz datę nadania klauzuli (pozycja 68). Pozostawienie rubryki 66 i 68 bez wypełnienia oznacza, że klauzula o skierowaniu do egzekucji nie została tytułowi wykonawczemu nadana, a więc wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. nie został spełniony. Podobny pogląd zaprezentowany został w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 października 2008r. sygn. I SA/Gl 547/08 oraz w wyroku NSA z dnia 8 marca 2012r. sygn. II GSK 24/11, w którego uzasadnieniu wyraźnie stwierdzono, że "tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który musi spełniać rygorystycznie określone wymogi treściowe ponieważ warunkuje wszczęcie egzekucji" Podzielić też należy poglądy wyrażone w wielokrotnie cytowanym przez organ I jak również II instancji orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26.11.2009 r. (sygn. akt I SA/Gl 353/09) gdzie Sąd ten stwierdza iż: nadanie klauzuli o skierowaniu administracyjnego tytułu wykonawczego do egzekucji nie posiada znaczenia odpowiadającego nadaniu klauzuli wykonalności w postępowaniu cywilnym gdyż klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji jest w swej istocie oświadczeniem organu egzekucyjnego o braku przeciwwskazań do prowadzenia w oparciu o dany tytuł wykonawczy egzekucji administracyjnej i przyjęciu tytułu do dalszego procedowania. Jednakże nie można podzielić poglądu jakoby fakt ten powodował, że dokonanie tej czynności nie jest poddane obowiązkowym rygorom formalnym. Owszem nie są one tak rygorystyczne jak przy klauzuli nadawanej w postępowaniu cywilnym jednakże stosowne przepisy wyraźnie i jednoznacznie określają jakie elementy taka klauzula musi zawierać. Elementem koniecznym klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej jest zatem pieczątka nagłówkowa, pieczęć imienna nadającego klauzulę i jego podpis, lecz także data nadania klauzuli. Ponieważ dwóch z tych elementów zabrakło w kwestionowanym tytule wykonawczym zasadność zarzutu zgłoszonego przez zobowiązaną na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. nie mogła budzić wątpliwości. Podkreślić jeszcze wyraźnie należy, iż żaden z obowiązujących przepisów nie upoważnia organu egzekucyjnego czy ostatecznie sądu administracyjnego do jakiegokolwiek stopniowania czy gradacji wad jakimi obarczony jest tytuł wykonawczy z punktu widzenia ich istotności i znaczenia dla prowadzenia danej egzekucji a następnie oceny możliwości sanowania tych braków czy też uznania niektórych za mniej istotne, jak to próbowały wywodzić organy obydwu instancji. Ponownie rozpoznając więc zarzut zgłoszony przez zobowiązaną w oparciu o art. 33 pkt 10 u.p.e.a. właściwy organ uwzględni przedstawione powyżej aspekty uznania za zasadny zarzutu wadliwości tytułu wykonawczego wynikającej z braków w zakresie klauzuli o skierowaniu go do egzekucji. Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Pominięto natomiast, mając na uwadze charakter zaskarżonego postanowienia, orzeczenie w przedmiocie jego wykonalności. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.