II GSK 1563/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-15
Skład orzekający: Jan Bała, Joanna Kabat-Rembelska, Joanna Sieńczyło-Chlabicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grupa producentów rolnych, która sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, może otrzymać środki finansowe z tytułu pomocy finansowej?Ratio decidendi
Grupa producentów rolnych, która sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, nie może otrzymać środków finansowych. Organy administracji mają prawo i obowiązek badać merytoryczną zasadność wniosku o płatność, a nie tylko jego formalne spełnienie, w tym cel, dla którego grupa została utworzona.Stan faktyczny
Grupa producentów rolnych złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Organy ARiMR odmówiły przyznania środków finansowych, uznając, że grupa sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności, aby obejść przepisy dotyczące limitów wsparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę grupy, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Joanna Kabat-Rembelska Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2388/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2388/13, oddalił skargę [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
I
W dniu [...] listopada 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek [...] (dalej: Grupa, skarżąca lub Spółka) o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia [...] listopada 2011 r. do dnia [...] listopada 2012 r.
W dniach od [...] marca 2012 r. do dnia [...] marca 2013 r. w siedzibie Grupy przeprowadzona została kontrola na miejscu. Ustalono, że działalność zarówno członków Grupy, jak i samej Grupy zlokalizowana jest w obrębie Fermy Drobiu znajdującej się w miejscowości [...]. Poszczególni członkowie Grupy prowadzą działalność w ramach działów specjalnych produkcji rolnej. Uzyskali wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej jako osoby fizyczne prowadzące działalność w przeważającej mierze dotyczące chowu i hodowli drobiu. Ferma powstała w wyniku przebudowy istniejącej fermy tuczu wieprzowego na fermę tuczu drobiowego na terenie byłego zakładu doświadczalnego instytutu zootechniki. Hodowla drobiu rzeźnego odbywa się w dzierżawionych obiektach produkcyjnych (kurnikach), będących własnością [...]. Właściciel podpisał z każdym z członków Grupy, umowy dzierżawy na czas nieokreślony obiektów budowlanych, przeznaczonych do produkcji kurczaków - brojlerów, znajdujących się w sektorze B Fermy. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] zezwolił na prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie tuczu brojlerów kurzych - miejsce prowadzenia działalności K. Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny został nadany podmiotowi: [...] której właścicielem jest [...] - członkowie Grupy nie posiadają weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych.
Zgodnie z zawartymi umowami dzierżawy poszczególni członkowie Grupy prowadzą tylko część czynności związanych z hodowlą drobiu rzeźnego w sposób odrębny. Natomiast czynności związane z bezpośrednim nadzorem technologicznym, tj. prowadzenie magazynu, koszty obsługi pracowników, badania weterynaryjne, są w gestii Wydzierżawiającego. Ponadto jest on zobowiązany do świadczeń dotyczących kosztów zakupu: lekarstw, szczepionek, witamin oraz paszy; ponoszenia kosztów badań i wystawianych świadectw weterynaryjnych; wywozu obornika; utylizacji martwych ptaków; dezynfekcji i deratyzacji.
Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił przyznania Grupie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od dnia [...] listopada 2011 r. do dnia [...] listopada 2012 r., to jest za 2 rok korzystania z pomocy finansowej.
Orzekając na skutek odwołania Grupy decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., Prezes ARiMR - utrzymał w mocy ww. decyzję.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.). Natomiast warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.). Wyjaśnił, iż jak wynika z treści przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Prezes ARiMR ustalił, że Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków), tj.: [...] i jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana przez [...] listopada 2010 r. Grupa została wpisana przez Marszałka-Województwa Z. do rejestru grup producentów rolnych.
Podniósł, że na terenie [...] działają dwie grupy producentów rolnych utworzone ze względu na tucz brojlerów kurzych [...] Członkowie Grupy [...], zawiązali spółki jawne, których profil produkcji jest zbieżny z profilem produkcji prowadzonej indywidualnie, przy czym spółki jawne są członkami [...], działającej w tym samym zakładzie.
Przed dniem utworzenia Grupy, tj. przed dniem [...] października 2010 r., działalność w zakresie tuczu brojlerów kurzych na terenie kurników w K. prowadził [...], oraz że ten producent dzierżawił teren wraz z kurnikami w miejscowości K. Natomiast pozostali członkowie Grupy działalność w powyższym zakresie rozpoczęli w dniu [...] października 2010 r., o czym świadczą m in. dokumenty potwierdzające nadanie numeru REGON, w których znalazła się informacja (podana przez wnioskodawców) o dacie rozpoczęcia działalności w zakresie związanym z tuczem brojlerów kurzych. Wszyscy członkowie Grupy (z wyjątkiem [...]), złożyli deklarację podatkową datowaną na dzień [...] października 2010 r. ze wskazaniem planowanej produkcji w 2010 r. w zakresie tuczu brojlerów kurzych. Żaden z członków Grupy nie rejestrował swojej działalność w Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej. Jedynie [...]otrzymał numer [...]w oparciu o decyzję [...] z dnia [...] maja 2008 r., który został wydany Podmiotowi: [...]prowadzącemu działalność w K. Pozostali członkowi Grupy nie dysponują takim numerem oraz nie posiadają żadnego innego dokumentu mogącego świadczyć o tym, iż wnioskowali o jego nadanie.
W związku z powyższym organ II instancji nie dał wiary wyjaśnieniom, że wszyscy członkowie Grupy (z wyjątkiem [...]) prowadzili przed dniem utworzenia Grupy działalność w zakresie produktu, dla którego została ona utworzona.
Organ odwoławczy stwierdził, że skala produkcji prowadzonej przez [...] w okresie przed zawiązaniem Grupy znacznie przewyższa skalę produkcji jej członków w pierwszym roku jej działalności. Roczna produkcja [...] jako osoby fizycznej prowadzącej działalność, była prawie dwukrotnie wyższa niż w okresie uwzględnienia w obrębie Fermy istnienia jeszcze innych podmiotów. Natomiast dane dotyczące poziomu produkcji na podstawie wydanych świadectw do uboju przez Lekarza Weterynarii w miesięcznych okresach obejmujących rok 2010 i 2011 nie wskazywały na wzrost produkcji w roku 2011, kiedy to produkcję na terenie Fermy Drobiu podjęło dodatkowo 9 podmiotów (członków grup producentów rolnych [...]).
Organ odwoławczy po analizie produkcji Grupy w oparciu o dane przedstawione we wniosku stwierdził, że głównym producentem jest w niej [...], a pozostali członkowie prowadzą działalność jedynie symboliczną.
Organ II instancji stwierdził, że struktura produkcyjna, członkowska i uwarunkowania związane z powstaniem i prowadzoną działalnością Grupy wskazują, iż nie realizowała ona celu, dla którego grupa została utworzona. Chodzi tu o art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.; dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005). Produkcja [...] uległa rozdrobnieniu pomiędzy dwa podmioty, tj.: [...] oraz ich członków/wspólników. Członkowie grupy wykazują silne uzależnienie od samych grup, jak i [...] , który jest jednocześnie prezesem zarządu zarówno [...] Powyższe wskazuje na stworzenie przez grupę sztucznych warunków, celem uzyskania płatności. Istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej, o których mowa w załączniku nr 1 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 dowodzi, że wyodrębnienie dwóch grup producentów rolnych w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
Prezes ARiMR stwierdził, iż przyjęty przez członków Grupy sposób organizacji produkcji wskazuje, iż funkcjonowanie tego podmiotu zdeterminowane jest możliwością uzyskania wsparcia dla grup producenckich w ramach środków finansowych przewidzianych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Nie jest potrzebą dostosowania procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, centralizacji sprzedaży. Wydzierżawienie przez [...] własnej infrastruktury w postaci kurników na potrzeby innych członków Grupy, którzy nie posiadając własnych obiektów, prowadzą działalność okazjonalnie jeden raz, czy też dwa razy do roku dokonując wsadów do kurników, nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego.
Rozpoznając skargę Grupy od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lutego 2014 r. skargę tę oddalił.
Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa Z. rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.
Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:
a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;
b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.
W ocenie WSA, organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organy odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Nie doszło do rozstrzygania poza zakresem kompetencji ARiMR.
Sąd I instancji podniósł, że skarżąca nie wykazała by jej członkowie, za wyjątkiem [...] przed [...] października 2010 r., czyli datą zawiązania Grupy (mimo odmiennych twierdzeń), prowadzili faktyczną działalność w zakresie produkcji drobiu żywego. Złożone w tej mierze wyjaśnienia WSA uznał za gołosłowne. W żadnym stopniu nie doprowadziły one do uznania dokonanej przez organ analizy wyjaśnień jak omówionych w decyzji dokumentów, za nieprawidłowe.
Sąd I instancji nie podzielił również twierdzeń skarżącej co do faktu, że [...]prowadzili działalność hodowlaną w zakresie drobiu w kurniku w Kobylance. Okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana przez skarżącą a dowodem na to nie może być wyłącznie zapis w umowach dzierżawy z 2010 r. ([...]), czy w 2011 r. ([...]), zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę twierdzenia skarżącej, co do prowadzenia działalności hodowlanej przez skarżącą [...] - bez potrzeby posiadania odrębnego numeru weterynaryjnego.
W ocenie Sądu decyzja dotycząca nadania numeru weterynaryjnego [...]przez Powiatowego Lekarza Weterynarii dotyczyła wyłącznie jego osoby. Wynika to z jej treści. Została ona wydana na wniosek [...]i wynika z niej, że zezwolono na prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie tuczu brojlerów kurzych określając miejsce prowadzenia tej działalności [...]oraz nadano podmiotowi weterynaryjny numer identyfikacyjny [...]. Okoliczność ta powoduje, że argumenty skarżącej zmierzające do wykazania, że w istocie wspomniana decyzja odnosi się do udzielenia zezwolenia w zakresie miejsca prowadzenia działalności, czyli [...] (rozumianego jako znajdujące się tam zabudowania), nie mogą odnieść pożądanego skutku.
Sąd I instancji podkreślił, że rozpoczęcie działalności po zawiązaniu Grupy a przed jej rejestracją stanowi formalne spełnienie bycia producentem, tak jak po jej zawiązaniu możliwe jest podjęcie starań o uzyskanie numeru weterynaryjnego. Cała hodowla dotycząca tuczu brojlerów, prowadzona była w fermie [...]stanowiącej własność [...]. Tym samym to on posiadał zezwolenie weterynaryjne i cała hodowla wszystkich podmiotów została przypisana jemu. Temu podmiotowi wydawano świadectwa weterynaryjne, za które również on płacił – co pozostawało w zgodzie z postanowieniami umów dzierżawy.
Zdaniem WSA swoiste "podzielenie się" zakresem produkcji przez [...]z innymi członkami dwóch Grup dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej. Utworzenie dwóch grup producentów produkujących ten sam produkt, tworzonych w istocie (mimo odmiennej formy prawnej podmiotów tworzących Grupę Agat) przez te same osoby fizyczne, miało na celu obejście przepisów odnoszących się do maksymalnego limitu kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
II
Grupa wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w przepisach art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.).
1. W granicach wskazanych w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, uznając za słuszne rozstrzygnięcie i twierdzenia Prezesa ARMiR w zakresie zarzucenia Spółce stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania Spółce środków finansowych za drugi rok jej działalności jako grupa producentów rolnych, podczas gdy Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARMiR wydał wcześniej decyzję [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o przyznaniu Spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od [...] przez co organy administracji powinny być w niniejszej sprawie związane tą decyzją i nie powinny od nowa badać struktury organizacyjnej Spółki w celu zarzucenia jej stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie środków finansowych, o ile struktura ta nie uległa zmianie;
b) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, uznając za słuszne twierdzenia Prezesa ARMiR w zakresie zarzucenia Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania Spółce środków finansowych za drugi rok jej działalności jako grupa producentów rolnych w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena struktury Spółki dokonana przez ARMiR nie budziła jej żadnych zastrzeżeń, a działania i decyzje podejmowane przez ARMiR (przyznanie pomocy, wypłata zaliczki) utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że sposób jej organizacji i zasady funkcjonowania są zgodne z przepisami prawa i umożliwiają otrzymanie środków finansowych za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych;
c) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U.2013.173, dalej: ustawa z dnia 7 marca 2007 r.), przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, uznając za słuszne twierdzenia Prezesa ARMiR w zakresie zarzucenia Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania Spółce środków finansowych za drugi rok jej działalności jako grupa producentów rolnych w sytuacji, gdy organ nie zastosował powołanych wyżej przepisów postępowania i wydał rozstrzygnięcie bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn funkcjonowania Spółki w takiej a nie innej strukturze organizacyjnej, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie Organu II instancji, iż struktura organizacyjna Spółki sama w sobie świadczy o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności.
2. W granicach wskazanych w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuca:
a) naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 4 pkt 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UEL. 2011.25.8; dalej: rozporządzenie Komisji nr 65/2011), poprzez przyjęcie, że działalność Strony wskazuje na pozorny i sztuczny charakter stworzonych przez Grupę warunków przyznania pomocy, podczas gdy nie zostało stwierdzone ani to, że grupa w sposób sztuczny stworzyła warunki do uzyskania płatności, ani to, że grupa działała w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami wsparcia, zaś działalność Grupy ma charakter rzeczywisty, zgodny z celami stawianymi przez ustawodawcę grupom producentów rolnych, jest faktycznie prowadzona i nie nosi znamion sztuczności na które powołuje się organ;
b) naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez przyjęcie, iż działania, podjęte przez Stronę nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie, podczas gdy Grupa realizowała cele określone przez ustawodawcę chociażby przez wspólne wprowadzenie produktów do obrotu;
d) naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 2 i art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych w zw. z § 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U.08.72.424), poprzez przyjęcie, że Członkowie Grupy nie spełniają wymogów przewidzianych dla podmiotów mogących organizować się w grupy producentów rolnych, w szczególności zaś wymogu faktycznej samodzielności prowadzenia działalności rolniczej, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wszyscy członkowie Grupy spełniają warunki określone dla członków grup producentów rolnych przewidziane przez ustawodawcę (samodzielnie prowadzą gospodarstwa);
e) naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego, polegające na uznaniu, że organ prawidłowo nie zastosował przepisu art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 2007, Nr 81, poz. 550 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 20 kwietnia 2007 r.) i słusznie nie przyznał Stronie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007 - 2013 za drugi rok korzystania z pomocy, w wysokości adekwatnej do rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki do przyznania Grupie pomocy finansowej.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania wskazane w pkt 1 lit. a-c petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 110 k.p.a., art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 11 k. p. a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.
Według autora skargi kasacyjnej organ ARiMR rozpoznając wniosek skarżącej w sprawie przyznania środków finansowych za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych, związany był ustaleniami i treścią decyzji wydanej uprzednio przez Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 28 stycznia 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 18 listopada 2010 r. do 17 listopada 2015 r., czego nie wziął pod rozwagę Sąd I instancji.
Ponadto kasator twierdzi, że organy ARiMR winny udowodnić, że zamiarem danego podmiotu jest stworzenie "sztucznych warunków". Organy bowiem nie mogą przerzucać ciężar dowodu na skarżącą jako stronę postępowania. To na organach, jako tych które chcą wywieść odpowiednie skutki prawne powstałe wskutek takiej sytuacji ciąży obowiązek poszukiwania dowodów.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa o grupach producentów rolnych.
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 j.t., dalej: ustawa z dnia 7 marca 2007 r.) w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).
W treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z dnia 20 kwietnia 2007 r.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Natomiast § 4 rozporządzenia wskazuje, że decyzja w sprawie przyznania pomocy jest wydawana w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o jej przyznanie.
W myśl § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru. Natomiast jak wynika z § 6 ust. 3 tego rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.
Stosownie zaś do treści art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów należy uznać, że skoro wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana w formie decyzji (taj jak rozstrzygnięcie o przyznaniu pomocy), to jej wydanie musi być poprzedzone badaniem przez organ ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez grupę producentów wniosku o ich wypłatę (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2138/11). Wymaga bowiem podkreślenia, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych, zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje przede wszystkim ustalenie prawidłowości złożonego wniosku a po jego spełnieniu, badane są cele działania Grupy określone przepisami krajowymi i unijnymi.
Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie nie podziela stanowiska skarżącej, że decyzja Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2011 r. zobowiązywała organ niejako do automatycznej wypłaty raty przyznanej pomocy finansowej, bez możliwości zweryfikowania, czy grupa realizowała określone zarówno w prawie unijnym jak i krajowym cele dla których została utworzona. Takie rozumienie ww. przepisów prowadziłby do braku możliwości oceny działalności Grupy pod kątem praktycznego (nie zaś formalnego) spełnienia celu dla jakiego Grupa się zawiązała i została zarejestrowana, a zatem sam fakt rejestracji Grupy a następne wydanie decyzji o przyznaniu pomocy, pozbawiałby ARiMR możliwości badania zasadności wniosku o płatność w sposób merytoryczny, ograniczając wspomniane badanie do badania wyłącznie formalnego, a w konsekwencji do braku możliwości badania, czy nie doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków wymaganych do otrzymania płatności.
W rozpoznawanej sprawie odmowa udzielenia skarżącej pomocy oparta została na art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 stanowiącym, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu, do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Oznacza to, że oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia należy skonfrontować jego subsumcje z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel, ich stworzenia (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1595/12).
Zasady wsparcia na gruncie prawa wspólnotowego określa art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Zgodnie z treścią ust. 1 powołanego przepisu wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów (art. 20 lit. d ppkt ii) udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Z przywołanej regulacji wynika jednoznacznie, że udzielane wsparcie ukierunkowane jest na realizowanie celu w postaci ułatwienia tworzenia i działalności grup producentów, a w jego ramach ściśle określonych celów. Istota rzeczy w tym względzie wyraża się więc we wspieraniu działalności realizującej swoistego rodzaju wspólne przedsięwzięcie, polegające na wspólnej produkcji i wspólnym wprowadzaniu produktu do obrotu. W ramach grupy, producenci zobowiązani są więc działać wspólnie, zarówno w płaszczyźnie produkcyjnej, jak i zwłaszcza w płaszczyźnie sprzedaży produktu (która to sprzedaż, z tego punktu widzenia nie bez przyczyny podlega centralizacji), ze względu na który grupa ta została utworzona, albowiem tylko i wyłącznie w ten sposób ich działalność będzie korespondowała ze wskazanymi wyżej celami, realizowanie których (w ramach grupy) korzysta ze wsparcia finansowego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II GSK 942/10).
Wskazana cecha "wspólnego działania" producentów, wyraźnie również akcentowana jest na gruncie, korespondującego z regulacją unijną, prawodawstwa krajowego. W tej mierze podkreślić należy znaczenie art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych, na gruncie której określone zostały cele tworzenia i działania grup producentów. Ponadto, na gruncie art. 4 tej ustawy, który dookreśla wymagania aktu założycielskiego grupy producentów mowa jest o przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów (ze względu na który grupa została założona) oraz wymogu sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grupy produktów za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady (pkt 3 i pkt 4).
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca jako grupa producentów nie realizuje celu, dla którego została utworzona. Lektura
uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd I instancji w sposób szczegółowy uzasadnił powody przyjęcia takiego stanowiska. Na obecnym etapie postępowania nie ma zatem konieczności powtarzania w całości obszernej argumentacji WSA. Niemniej należy stwierdzić, że z poczynionych przez organ ARiMR ustaleń wynika, iż przed dniem utworzenia Grupy, tj. przed dniem 18 października 2010 r., działalność w zakresie tuczu brojlerów kurzych na terenie kurników w [...] prowadził [...], który dzierżawił teren wraz z kurnikami w miejscowości [...]. Natomiast pozostali członkowie Grupy działalność w powyższym zakresie rozpoczęli w dniu 18 października 2010 r. o czym świadczą m.in. dokumenty potwierdzające nadanie numeru REGON, w których znalazła się informacja (podana przez wnioskodawców) o dacie rozpoczęcia działalności w zakresie związanym z tuczem brojlerów kurzych. Potwierdzeniem tego faktu jest również to, że wszyscy członkowie Grupy (z wyjątkiem [...]), złożyli deklarację podatkową datowaną na dzień [...] października 2010 r. ze wskazaniem planowanej produkcji w 2010 r. w zakresie tuczu brojlerów kurzych. Natomiast żaden z członków Grupy nie rejestrował swojej działalności w Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej. Jedynie [...]otrzymał numer [...]w oparciu o decyzję [...] z dnia 13 maja 2008 r., który został wydany Podmiotowi: [...]prowadzącemu działalność w [...]. Pozostali członkowi Grupy nie dysponują takim numerem oraz nie posiadają żadnego innego dokumentu mogącego świadczyć o tym, iż wnioskowali o jego nadanie. Wobec tego nie można było uznać, że wszyscy członkowie Grupy (z wyjątkiem [...]) prowadzili przed dniem utworzenia Grupy działalność w zakresie produktu, dla którego została ona utworzona.
Poza tym znajdujące się w aktach administracyjnych umowy dzierżawy zawarte przez [...]z pozostałymi członkami Grupy świadczą o tym, że członkowie Grupy nie ponoszą, poza opłatami związanymi z czynszem i zakupem paszy czy kurczaków, żadnych innych kosztów związanych z prowadzoną działalnością, natomiast zakres obowiązków wydzierżawiającego, określony w umowach, wskazuje o wyłączeniu członków Grupy z ponoszenia ryzyka podwyższenia kosztów prowadzonej działalności. Dodatkowo, koszty pracowników oraz sprzętu, z którego korzystają, nie obciążają bezpośrednio Członków Grupy, co potwierdza podległość pracowników bezpośrednio wydzierżawiającemu.
Powyższe okoliczności świadczą, że struktura produkcyjna, członkowska i uwarunkowania związane z powstaniem i prowadzoną działalnością Grupy - nie realizuje celu, dla którego grupa została utworzona, a w szczególności celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Należy bowiem stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło w istocie do rozdrobnienia produkcji pomiędzy dodatkowymi podmiotami, kosztem właściciela fermy ([...]), nie zaś do koncentracji, stanowiącej cel działania Grupy producentów rolnych i wskazuje na stworzenie przez grupę sztucznych warunków, celem uzyskania wyższych płatności. [...] wydzierżawiając kurnik innym członkom Grupy niejako rezygnuje z częściowego prowadzenia własnej produkcji brojlerów na rzecz wspomnianych członków. Taka metoda gospodarowania w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie mocy produkcyjnej Grupy, gdyż w danym kurniku możliwa jest do wyprodukowania z góry określona liczba brojlerów i bez znaczenia jest kto w danym czasie je wytwarza. Z tego względu nie można mówić o jakiejkolwiek koncentracji podaży oraz poprawie efektywności gospodarowania, bowiem z ekonomicznego punktu widzenia produkcja zarządzana i prowadzona w obu obiektach wyłącznie przez [...] przynosiłaby lepsze wyniki, niż w sytuacji pozornego podziału na odrębne podmioty prowadzące działy specjalne produkcji rolnej.
Wobec powyższego nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, że "Grupa ma charakter rzeczywisty, zgodny z celami stawianymi przez ustawodawcę grupom producentów rolnych, jest faktycznie prowadzona i nie nosi znamion sztuczności". Autor skargi kasacyjnej wobec obszernej i szczegółowej argumentacji Sądu I instancji nie podjął skutecznej polemiki, która mogłaby podważać jej trafność.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, to nie na organie ciążył obowiązek poszukiwania dowodów w sprawie. Skarżąca kasacyjnie - chcąc podważyć dokonane przez organy ARiMR ustalenia w kwestii stworzenia sztucznych warunków przez Grupę - zobligowana była przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, czego na żadnym etapie postępowania nie uczyniła. Organ zaś - co słusznie zaakceptował Sąd I instancji - wykazał, że skarżąca kasacyjnie stworzyła sztuczne warunki sprzeczne z celami określonymi w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.
Należy bowiem wskazać, że w postępowaniu w sprawach dotyczących przedmiotowych płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w odpowiednich przepisach Unii Europejskiej do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z ust. 2 pkt 1 i 2 powołanego wyżej przepisu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 3 powołanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Przepis ten modyfikuje zatem obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania - określone w przepisach k.p.a. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2327/13). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. To nie organ administracji publicznej, a wnioskodawca, ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyroki NSA z dnia: 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10; 7 marca 2012 r" sygn. akt II GSK 88/11).
W konsekwencji, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowane w pkt 2 lit. a-d petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz art. 2 i art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych w zw. z
§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że wykładnia tych przepisów dokonana przez Sąd I instancji - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - była prawidłowa.
W kontekście wyżej już przywołanych argumentów, odnoszących się w szczególności do wskazanych wyżej elementów stanu faktycznego sprawy, jak również prawidłowego kierunku wykładni w szczególności art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz art. 4 pkt 8 rozporządzenie Komisji nr 65/2011 - nie można uznać, że Sąd I instancji naruszył zarzucane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisy prawa materialnego. Skoro bowiem, przedmiotowa pomoc udzielana jest, po spełnieniu warunków określonych przepisami prawa unijnego i krajowego, to brak ich spełnienia, nie daje podstaw do przyznania tej pomocy.
W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło