I OSK 2389/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-03

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało złożone po terminie, a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, nawet jeśli wskazywała na problemy zdrowotne?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało złożone po terminie. Przywrócenie terminu następuje wyłącznie na wniosek strony i nie może być zastosowane z urzędu. Sam fakt złożenia odwołania po terminie, nawet z powołaniem się na problemy zdrowotne, nie jest równoznaczny ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ nie ma obowiązku pouczania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z uchybieniem 14-dniowego terminu. Decyzja została doręczona 9 października 2013 r., a odwołanie złożono 25 października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego, który powoływał się na swój stan zdrowia i sugerował, że odwołanie zawierało wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 181/14 oddalającego skargę L.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 listopada 2013 r. nr [..] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. U S A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 181/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę L.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 listopada 2013 r. nr [..]w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r. nr [..]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie , działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 Kodeksu postepowania administracyjnego stwierdziło, iż odwołanie złożone przez skarżącego - L.L. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 października 2013 r. nr [..]o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ wskazał, iż ww. decyzja została doręczona skarżącemu w sposób przewidziany w art. 42 Kodeksu postępowania administracyjnego (adresatowi) w dniu 9 października 2013 r., natomiast odwołanie zostało przez skarżącego złożone osobiście w dniu 25 października 2013 r. w Punkcie Obsługi Mieszkańców. Mając na uwadze daty doręczenia decyzji (9 października 2013 r.) i złożenia od niej odwołania (25 października 2013 r.) organ przyjął, iż odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., który to termin wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji mogło być złożone najpóźniej w dniu 23 października 2013 r. (środa). Organ podkreślił, że decyzja z dnia 2 października 2013 r. nr KM-[..]zawiera prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Organ wyjaśnił , iż odwołanie od decyzji przysługuje stronom wówczas, jeżeli nie jest ona jeszcze ostateczna, a ostateczna jest zarówno decyzja, od której odwołanie nie przysługuje, jak i decyzja, która nie została zaskarżona w ustawowym terminie. W tym drugim przypadku strona może wzruszyć taką decyzję tylko, jeżeli - łącznie z odwołaniem - zostanie wniesiony, a następnie uwzględniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub w szczególnych sytuacjach określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jak: wznowienie postępowania, czy stwierdzenie nieważności decyzji. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący przyznał , iż odwołanie złożył z 48 godzinnym opóźnieniem, a nadto opisał swój stan zdrowia oraz swoje zainteresowania , opracowania i wynalazki. W dniu 21 maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego zatytułowane "uzupełnienie skargi" . Pełnomocnik wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie odwołania do merytorycznego rozpoznania organowi II Instancji ewentualnie, o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie odwołania skarżącego do merytorycznego rozpoznania organowi II Instancji. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji. Pełnomocnik podniósł, iż stan zdrowia skarżącego wskazuje, że nie ponosił winy w uchybieniu terminowi na wniesienie odwołania. Trudno bowiem czynić zarzut osobie, która cierpi na [..], że ze swej winy nie dochowała terminu w czynności prawnej. Taka bowiem choroba powoduje, że osoba ta nie działa z rozeznaniem i nie zawsze może swobodnie rozeznać znaczenie swojego czynu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż kwestią bezsporną w sprawie jest fakt, iż decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 października 2013 r. doręczona została skarżącemu w dniu 9 października 2013r., a więc 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 października 2013 r. Następnie Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie podstawę prawną wydanego postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013.267) zwanego dalej k.p.a. Analizując przedmiotową sprawę Sąd zauważył, iż postępowanie odwoławcze uruchamiane jest czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Warunkiem skuteczności jego wniesienia jest jednak spełnienie określonych prawem wymagań co do formy, treści, terminu i trybu. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 128 wskazuje, iż odwołanie nie wymaga szczególnej formy, ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. Niemniej jednak warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z art. 129 k.p.a. odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona. Z kolei art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście. (art. 42 k.p.a.). Doręczenie w swych skutkach oznacza rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. do złożenia odwołania. W niniejszej sprawie skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 9 października 2013 r. Wobec powyższego, w ocenie Sądu I instancji, prawidłowe jest twierdzenie Kolegium, iż skarżący nie dotrzymał czternastodniowego terminu do złożenia odwołania, który upłynął w dniu 23 października 2013 r., skoro odwołanie zostało złożone w organie pierwszej instancji dopiero w dniu 25 października 2013 r. Sąd I instancji dodał również, że kwestionowana w odwołaniu decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Pouczenie to wskazywało, iż odwołanie należy skierować do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Nadto wniesione przez skarżącego odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wniosek taki zawiera dopiero pismo pełnomocnika z dnia 21 maja 2014 r. Rozpoznając sprawę organ związany jest przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które, ustanawiają dla organów administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny. Zdaniem Sądu organ nie naruszył zasad postępowania administracyjnego zawartych w ww. przepisach. Z powyższych przyczyn skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L.L., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: "u.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z. art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. - poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonego postanowienia, mimo że zachodziła ku temu podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art, 58 § 1 K.p.a., a polegająca na tym, że SKO nie uwzględniło faktu, że odwołanie zawierało wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, - podczas gdy wskazane wyżej przepisy wymagały od WSA, aby uchylił zaskarżone postanowienie wobec zaistnienia podstawy do uchylenia postanowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a., a polegającej na tym, że SKO nie uwzględniło faktu, że skarżący wraz z odwołaniem prawidłowo złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania, co powinno skutkować uznaniem, że odwołanie zostało złożone w sposób prawem przewidziany, a tym samym jego merytorycznym rozpoznaniem; 2) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonego postanowienia, mimo że zachodziła ku temu podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., a polegająca na tym, że SKO nie dokonało dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie przeprowadziło badania, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia odwołania od postanowienia, - podczas gdy z powołanych wyżej przepisów wynika, że WSA powinien był uchylić zaskarżone postanowienie wobec zaistnienia podstawy do uchylenia postanowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., a polegającej na tym, że SKO przeprowadziło postępowanie administracyjne w sposób wadliwy, który jednocześnie mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż SKO nie dokonało dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie przeprowadziło badania, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia odwołania od postanowienia; 3) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 u.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 9 K.p.a. - poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonego postanowienia, mimo że zachodziła ku temu podstawa określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 9 K.p.a., a polegająca na tym, że jeśli SKO uznało, iż odwołanie skarżącego nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu, to w toku postępowania prowadzącego do wydania postanowienia powinno poinformować skarżącego o możliwości złożenia takiego wniosku, gdyż zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające takie postępowanie organu. Przyczyny te wynikały ze stanu zdrowia skarżącego, - podczas gdy z powołanych wyżej przepisów jasno wynika, że WSA powinien był uchylić zaskarżone postanowienie wobec zaistnienia podstawy do uchylenia postanowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 9 K.p.a., a polegającej na tym, że przy przyjęciu przez SKO, iż odwołanie skarżącego nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, organ powinien pouczyć skarżącego o prawie złożenia takiego wniosku z uwagi na szczególne okoliczności sprawy związane ze stanem zdrowia skarżącego. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Ponadto na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., pełnomocnik wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, a więc granicami, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśliła w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że przedmiotem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie pozostaje wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 listopada 2013 r. nr [..], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., granice sądowej kontroli wyznaczają granice sprawy administracyjnej, której dotyczy zaskarżony akt. Skoro więc przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to okoliczność ta przesądza, o tym, że tak, kontrola Sądu I instancji, jak i zarzuty skargi kasacyjnej muszą mieścić się w granicach sprawy, w której podjęto zaskarżone rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących kontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wskazujących na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1, art. 7 oraz art. 9 K.p.a., należy zauważyć, że skarżący kasacyjnie nie kwestionował ustalonego przez Sąd faktu, iż złożenie przez niego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 października 2013 r., o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, nastąpiło z przekroczeniem ustawowego 14 dniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Okoliczność ta wyklucza w istocie możliwość powoływania się na istnienie przesłanek uzasadniających na podstawie wskazanych przez skarżącego przepisów, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c. P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1, art. 7 oraz art. 9 K.p.a., uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia. Z przepisu art. 134 K.p.a., wynika wyraźny obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, kiedy odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Okoliczność złożenia przez skarżącego odwołania z przekroczeniem 14 dniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 K.p.a., jest nie tylko bezsporna, ale i niewątpliwa w świetle ustalonych i niepodważalnych w skardze kasacyjnej okoliczności faktycznych sprawy, z których wynika, że skarżącemu w dniu 9 października 2013 r., została doręczona w trybie art. 42 K.p.a., decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 2 października 2013 r., a odwołanie od tej decyzji, skarżący wniósł w dniu 25 października 2013 r. Z powyższego wynika, ze termin do wniesienia odwołania, jak zasadnie ustalił to Sąd I instancji, upłynął w dniu 23 października 2013 r. Przede wszystkim podkreślić należy, że jednym z podstawowych wymogów każdej czynności procesowej jest jej dokonanie w określonym terminie. Konsekwencją złożenia odwołania z uchybieniem terminu, zgodnie z art. 134 K.p.a., jest stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie w powołanym przepisie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wyklucza jakąkolwiek dowolność tego organu w tym zakresie. Natomiast powoływany w podstawach skargi kasacyjnej przepis art. 58 § 1 K.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W § 2 wskazano, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z konstrukcji tego przepisu jednoznacznie wynika, że w sprawie przywrócenia uchybionego terminu żaden organ nie może działać z urzędu. Ewentualne przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może bowiem nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że strona składa wniosek o przywrócenie terminu. Przyjęcie, że spóźnione odwołanie "samo przez się" zawiera wniosek o przywrócenie terminu, mogłoby oznaczać, że zbędne byłyby w ogóle przepisy o przywróceniu terminu do dokonania konkretnych czynności procesowych. Oczywistym zatem jest, że takie poglądy nie mogą zasługiwać na aprobatę (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SA 1697/97 Lex 44497). Okolicznością bezsporną w tej sprawie jest, że skarżący został prawidłowo pouczony o możliwości i terminie wniesienia odwołania, jak również to, że z uprawnienia tego nie skorzystał we wskazanym terminie. Zdaniem NSA, nie można podzielić poglądu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym organ zobligowany był do uznania wskazanych w odwołaniu przyczyn opóźnionego wniesienia odwołania za wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nawet gdyby przyjąć, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki, w przypadku gdy nie złożono go w oddzielnym piśmie, powinien wynikać wprost z treści odwołania, a nie być ustalany przez organ w sposób niejako pośredni, w tym w procesie domysłów, względnie wątpliwej interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. NSA wskazuje więc, że postanowienie o przywróceniu terminu nie może być wydane z urzędu. (por.: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 1999 r., IV SA 2247/96, LEX nr 48177), a w okolicznościach rozpatrywanej sprawy tylko tak mogłoby być wydane, bowiem wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, z treści odwołania od decyzji nie można było w żaden sposób wyinterpretować prośby o przywrócenie terminu do złożenia owego odwołania. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że wniosku o przywrócenie terminu nie można składać w sposób dorozumiany, co oznacza, że wystąpienie z odwołaniem, jeżeli nie zawiera ono wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, nie uprawnia do domniemania, że tego rodzaju żądanie zostało zgłoszone (wyrok NSA z: 2.2.2011 r., II OSK 222/10, Lex nr 1071203; 1.6.2010 r., 1.6.2010 r., II GSK 569/09, Lex nr 603140; 18.1.2011 r., I OSK 397/10, Lex nr 952026). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że pomimo argumentacji strony skarżącej należy zdecydowanie podkreślić, iż w kontrolowanym przez WSA postępowaniu nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołanie, a w konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył prawa uznając działanie SKO za poprawne. Należy z całym przekonaniem podkreślić również, że rozstrzygający tę sprawę organ nie był zobowiązany do udzielenia skarżącemu pouczenia o treści art. 58 K.p.a., to jest o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie ma bowiem żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby obowiązek organu pouczania strony o ewentualnych przyszłych zachowaniach. Taki pogląd jest jednolicie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 284/07, niepubl., dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl.). Podkreślić należy, że ugruntowana w europejskiej kulturze prawnej zasada ignorantia iuris nocet wyraża założenie, że każdy obywatel powinien znać adresowane do niego normy prawne. Podobnie zakłada inna paremia łacińska: ignorantia iuris non excusat, która oznacza, że nikt nie może szukać usprawiedliwienia w nieznajomości prawa. Obowiązku pouczania o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie sposób również wyprowadzać z ogólnych zasad wywodzonych z art. 2 Konstytucji RP – zasady państwa prawnego, zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa, zasady praworządności, czy sprawiedliwości społecznej. Takiej informacji nie można uznać za niezbędną, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 K.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 6 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2028/97 LEX nr 48735 i z dnia 22 października 2002 r. sygn. akt II SA 1327/02 LEX nr 126767). Określony w art. 9 K.p.a. obowiązek doznaje uszczegółowienia w przepisach zobowiązujących organ do informowania z urzędu strony o środkach zaskarżenia rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania. W zakresie pozostałych środków prawnych przysługujących stronie można uznać istnienie obowiązku informowania o tych środkach ale na wniosek strony, gdyż w przeciwnym razie organ obowiązany byłby świadczyć w toku postępowania na rzecz strony nieograniczoną pomoc prawną. W konsekwencji powyższego zaskarżone postanowienie zostało wydane w sposób prawidłowy, a przeprowadzona kontrola Sądu I instancji przedmiotowego postanowienia została dokonana bez naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Z uwagi na to, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło