V SAB/Wa 4/14
WyrokWSA w Warszawie2014-03-04
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant", pomimo pozostawienia wniosku bez rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozostaje w bezczynności, ponieważ nieprawidłowo pozostawił wniosek o przyznanie środków finansowych bez rozpoznania, naruszając tym samym prawo. Ograniczenie kręgu adresatów programu do studentów, którzy ukończyli trzeci rok studiów w roku ogłoszenia konkursu, było sprzeczne z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Jednakże, ze względu na fakt, że interes prawny skarżącego wynikał z prawa refleksowego, a nie wprost z przepisu prawa, stwierdzona zwłoka nie miała cech rażącego naruszenia prawa, co skutkowało zobowiązaniem Ministra do rozpoznania wniosku w określonym terminie, ale bez wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant". Minister pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących ukończenia trzeciego roku studiów w roku ogłoszenia konkursu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu braku legitymacji skarżącego, uznał, że skarżący posiadał interes prawny wynikający z prawa refleksowego. Sąd stwierdził, że Minister nieprawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania, co skutkowało bezczynnością organu, ale nie uznał tej bezczynności za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2013 r. o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z udziałem U.W. w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu "Diamentowy Grant"; 1. zobowiązuje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2013 r. [...] o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego pt. Prawa człowieka ponad granicami, granice praw człowieka. Analiza porównawcza regionalnych systemów ochrony praw człowieka w kontekście uniwersalizmu i relatywizmu kulturowego w ramach programu "Diamentowy Grant" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi [...] (zwanego dalej skarżącym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zwanego dalej Ministrem) w przedmiocie rozpoznania wniosku o dofinansowanie. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W "Monitorze Polskim" z dnia 7 listopada 2011 r. Nr 98, poz. 999 opublikowano Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 października 2011 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Diamentowy Grant". Podstawę prawną komunikatu stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), zwanej dalej "u.z.f.n." W myśl art. 26 ust. 1 u.z.f.n., finansowanie programów lub przedsięwzięć ustanawianych przez Ministra obejmuje działania dotyczące realizacji określonych przez Ministra zadań wynikających z polityki naukowej i naukowo-technicznej państwa. W świetle z ust. 2 wspomnianego artykułu, Minister właściwy do spraw nauki w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" ogłasza komunikaty o ustanowieniu programu i przedsięwzięcia. W myśl ust. 4, środki finansowe przeznaczone na finansowanie wspomnianych programów lub przedsięwzięć, są przekazywane jednostce naukowej lub innemu uprawnionemu podmiotowi na podstawie umowy.
W dniu [...] lutego 2013 r. do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynął wniesiony przez U. W. wniosek o finansowanie projektu w ramach programu "Diamentowy Grant" pt. "Prawa człowieka ponad granicami, granice praw człowieka. Analiza porównawcza regionalnych systemów ochrony praw człowieka w kontekście uniwersalizmu i relatywizmu kulturowego". Osobą prowadzącą wspomniany projekt jest [...], zwany dalej "skarżącym".
Pismami z 15 marca i 18 kwietnia 2013 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało U. W. o nie spełnieniu przez omawiany wniosek wymogów formalnych, określonych w ogłoszeniu o konkursie z 6 listopada 2012 r., co uzasadnia pozostawienie omawianego wniosku bez rozpoznania.
Skarżący, nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem z 25 marca 2013r. zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o uwzględnienie omawianego wniosku, jednakże spotkał się z odmową, o czym poinformowano go w piśmie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 19 kwietnia 2013 r.
Pismem z 29 kwietnia 2013r. Skarżący wezwał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do usunięcia naruszenia prawa, składając również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez tego Ministra.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi, gdyż w jego ocenie brak było po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi. Skarżący bowiem nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie przyznanie środków finansowych objętych programem "Diamentowy Grant". Stroną takiego postępowania był jedynie U. W., który złożył wniosek o przyznanie świadczenia na wspomniany projekt badawczy skarżącego. Natomiast skarżący posiadał jedynie interes faktyczny w uzyskaniu takiego świadczenia, nie dający prawa w złożeniu skargi do sądu administracyjnego. W przypadku nie uwzględnienia tego stanowiska Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak spełnienia przez skarżącego wymogów formalnych dla ubiegania się o środki finansowe w ramach omawianego programu.
Postanowieniem z 5 lipca 2013 r., sygn. akt V SAB/Wa 19/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie wniosku o przyznanie środków finansowych w ramach programu pod nazwą "Diamentowy Grant". Sąd podzielił stanowisko Ministra o braku spełnienia przez skarżącego przymiotu strony postępowania wszczętego przez U. W.
Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 listopada 2013r., sygn. akt II GSK 1824/13 uchylił zaskarżone postanowienie z 5 lipca 2013r. W uzasadnieniu Sąd kasacyjny stwierdził, że skarżący nie dysponował własnym prawem dla wszczęcia postępowania o udział w programie, gdyż mogła to uczynić tylko określona jednostka naukowa. Jednakże NSA zwrócił uwagę, że zgodnie z warunkami programu "Diamentowy Grant", wszczęte postępowanie administracyjne było ukierunkowane na ukształtowanie stosunków prawnych między U. W. a skarżącym, tak aby w razie uzyskania decyzji przyznającej wnioskowane świadczenie U. W. mógł zawrzeć ze skarżącym odpowiednią umowę i przekazać mu stosowne środki finansowe na badania naukowe, finansowane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę, objętych programem "Diamentowy Grant", stosownie do art. 187a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm. dalej: "p.s.w."). Z powyższych względów, od chwili wszczęcia przez U. W. postępowania o przyznanie środków w ramach omawianego programu wchodzi już w grę ochrona przez skarżącego swojego interesu prawnego, który został zagrożony pozostawieniem bez rozpoznania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku U. W. o objęcie programem przedsięwzięcia badawczego skarżącego, mogącego być dofinansowanym na rzecz skarżącego środkami finansowymi, zgodnie z warunkami programu "Diamentowy Grant". Skarżący swój interes prawny wywodzi z tzw. prawa refleksowego. Prawo refleksowe kształtuje specyficzną więź prawną między podmiotem dysponującym publicznym prawem podmiotowym o charakterze pozytywnym a osobą trzecią dysponującą prawem publicznym negatywnym. Związek ten ma charakter materialny i formalny. Materialny wyraża się w tym, że wykonywanie (przyznanie) uprawnień pierwszemu z nich powoduje pewien skutek w uprawnieniach drugiego. Formalny z kolei wiąże się z koniecznością ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji (por. A. Matan, Komentarz do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX 2010).
Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skarżący posiada legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Interes prawny skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynika z przysługującej mu ochrony prawa refleksowego, mającej oparcie w art. 187a p.s.w., a które to prawo zostało zagrożone pozostawieniem bez rozpoznania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku U. W., ukierunkowanego na przyznanie skarżącemu omawianych środków finansowych. W świetle założeń programu "Diamentowy Grant" jego beneficjentem jest ostatecznie absolwent lub student będący autorem projektu zgłoszonego do konkursu w ramach omawianego grantu, a takim jest skarżący.
Dlatego też zdaniem NSA zaskarżone postanowienie, pozbawiające skarżącego przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, narusza prawo. Postanowienie to zapadło nie tylko z naruszeniem art. 187a p.s.w., ale również art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Pismem procesowym z [...] lutego 2014r. skarżący podtrzymał dotychczasowe argumenty i zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie skargę zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Stosowanie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Rozpoznając niniejsza sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2013r., sygn. akt II GSK 1824/1329 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu.
Należy zauważyć, że do postępowanie przed Ministrem w zakresie Programu "Diamentowy Grant" stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."), gdyż żaden przepis ustawy o zasadach finansowania nauki nie wyłączył stosowania tych przepisów. Co więcej zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.z.f.n. Minister przyznaje środki finansowe na zadania określone w art. 5 pkt 4-7 oraz pkt 9-11 i 13 w drodze decyzji, na podstawie wniosków złożonych przez uprawnione podmioty, po zasięgnięciu opinii właściwego zespołu, o którym mowa w art. 52 ust. 1-3. W myśl natomiast art. 14 ust. 1 tej ustawy strona niezadowolona z decyzji dotyczącej przyznania albo odmowy przyznania środków finansowych na naukę może zwrócić się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji. Zatem nie budzi wątpliwości, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy k.p.a.
Natomiast zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Badając zatem przedstawioną sprawę w zakresie bezczynności organu uznać należy, że skarżący posiada legitymację skargową, co zostało przesądzone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2013r. WSA w Warszawie wskazuje, za Sądem II instancji, że interes prawny skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynikał z ochrony prawa refleksowego, które zgodnie z doktryną kształtuje specyficzną więź prawną między podmiotem dysponującym publicznym prawem podmiotowym o charakterze pozytywnym a osobą trzecią dysponującą prawem publicznym negatywnym. Związek ten ma charakter materialny i formalny. Materialny wyraża się w tym, że wykonywanie (przyznanie) uprawnień pierwszemu z nich powoduje pewien skutek w uprawnieniach drugiego. Formalny z kolei wiąże się z koniecznością ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji (por. A. Matan, Komentarz do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX 2010).
Zatem prawo refleksowe przysługujące skarżącemu ma oparcie w art. 187a p.s.w. Powyższe prawo skarżącego zostało zagrożone pozostawieniem bez rozpoznania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniosku U. W., ukierunkowanego na przyznanie skarżącemu środków finansowych. W świetle założeń programu "Diamentowy Grant" jego beneficjentem jest ostatecznie absolwent lub student będący autorem projektu zgłoszonego do konkursu w ramach omawianego grantu, a takim jest skarżący.
Przechodząc do dalszej analizy sprawy w pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie braku merytorycznego rozpoznania wniosku U. W. z 11 lutego 2013r. (data wpływu) o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego pt. “Prawa człowieka ponad granicami, granice praw człowieka. Analiza porównawcza regionalnych systemów ochrony praw człowieka w kontekście uniwersalizmu i relatywizmu kulturowego" w ramach programu "Diamentowy Grant". Pismami z 15 marca i 18 kwietnia 2013 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało U. W. o nie spełnieniu przez omawiany wniosek wymogów formalnych, określonych w ogłoszeniu o konkursie z 6 listopada 2012 r., co uzasadniło pozostawienie omawianego wniosku bez rozpoznania. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym pismo o pozostawieniu bez rozpoznania ma charakter materialno-techniczny i nie podlega zaskarżeniu. Nie oznacza to, jednak że tego rodzaju czynność nie podlega kontroli przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl) na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W związku z powyższym przedmiotem kontroli będzie badanie przez Sąd czy w sprawie organ administracji pozostaje bezczynny, czy też podjęte przez niego kroki miały umocowanie w przepisach prawa. Innymi słowy przedmiotem rozpoznania w sprawie będzie prawidłowość pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego z powodu niespełnienia warunków formalnych.
Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wniosek U. W. był prawidłowy pod względem formalnym. Innymi słowy czy załączone do wniosku zaświadczenie wskazujące ukończenie trzeciego roku studiów jednolitych nie w roku ogłoszenia konkursu, tj. 2012 r., tylko wcześniej było dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków formalnych do ubiegania się o przyznanie środków finansowych na realizację projektu badawczego. Zdaniem organu m.in. warunkiem formalnym było ukończenie III roku studiów jednolitych w roku ogłoszenia konkursu, o czym stanowiły zapisy ust. 4 pkt 1 ogłoszenia oraz informacja uzupełniająca, że konkurs jest adresowany do studentów studiów magisterskich, którzy w roku 2012 ukończyli trzeci rok studiów i nadal studiują. Natomiast zdaniem skarżącego zarówno z art. 187a p.s.w. jak i pkt I ust. 1 załącznika do Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 27 października 2011r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Diamentowy Grant" wynika jedynie konieczność ukończenia trzeciego roku studiów bez względu na datę jego ukończenia.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę rację należy przyznać skarżącemu i uznać, że ograniczenie w ogłoszeniu o konkursie kręgu podmiotowego adresatów programu do grona osób, które ukończyły III rok studiów było sprzeczne z art. 187a p.s.w. Ograniczenie to w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego pozostawienia wniosku U. W. bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 187a p.s.w. wybitnie uzdolnieni absolwenci studiów licencjackich i inżynierskich oraz studenci po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich, łącznie nie więcej niż 100 osób, mogą w drodze konkursu, realizowanego w ramach programu ministra właściwego do spraw nauki "Diamentowy grant", otrzymać środki na badania naukowe, finansowane ze środków przewidzianych w budżecie państwa na naukę.
Program pod nazwą "Diamentowy Grant" realizowany jest na podstawie ww. Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 27 października 2011r., wydanego na mocy art. 26 ust. 2 ustawy z 30 kwietnia o zasadach finansowania nauki.
W myśl pkt I ust. 1 załącznika programu "Diamentowy Grant" (zwany także Programem) celem programu jest stworzenie możliwości rozwoju naukowego wybitnie uzdolnionym absolwentom studiów pierwszego stopnia lub studentom po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich, zwanym dalej "absolwentami lub studentami", prowadzącym badania naukowe, tak aby dać im możliwość skrócenia ścieżki kariery naukowej. Absolwent lub student prowadzący pod kierunkiem opiekuna naukowego, promotora lub promotora pomocniczego badania naukowe o wysokim stopniu zaawansowania, przez uzyskanie wsparcia finansowego w ramach programu, będzie miał warunki do wcześniejszego przygotowania rozprawy doktorskiej.
Zgodni z pkt II o przyznanie środków finansowych w ramach programu mogą ubiegać się jednostki naukowe, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. a-d ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, posiadające kategorię naukową A+, A lub B, w których absolwent lub student prowadzi badania naukowe określone we wniosku o finansowanie w ramach programu i - w przypadku studentów - kontynuuje naukę.
Ponadto w pkt III ust. 1-3 wskazano, iż środki finansowe w ramach programu są przyznawane w drodze konkursu ogłaszanego przez Ministra oraz wyjaśniono gdzie zamieszczane jest ogłoszenie i co powinno zawierać.
Natomiast w myśl pkt III ust. 4 Programu do oceny dopuszcza się wnioski spełniające wymagania formalne określone w ogłoszeniu. Wnioski niespełniające wymagań formalnych zwraca się wnioskodawcy z informacją o przyczynach zwrotu oraz możliwości uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji.
Zdaniem Sądu mając na uwadze ww. uregulowania wprost wskazano, że Program jest adresowany m.in. do wybitnie uzdolnionych studentów po ukończeniu trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich. Brak jest natomiast zarówno w ustawie o szkolnictwie wyższym, ustawie o finansowaniu nauki, jak i Programie wydanym na podstawie ustawy o finansowaniu nauki przepisu, który wskazywałby na konieczność ukończenia trzeciego roku studiów w roku ogłoszenia konkursu (dotyczy studentów kończących studia w okresie letnim, bowiem ci którzy kończyli w semestrze zimowym mogli złożyć takie dokumenty do końca lutego 2013r.). Zdaniem Sądu Minister dokonał samowolnego, nie mającego oparcia w przepisach prawa, ograniczenia kręgu podmiotów, do którym był adresowany program, poprzez dopisanie, że adresowany jest on do studentów studiów magisterskich, którzy w 2012r. ukończyli trzeci rok studiów i nadal studiują. Z ustawy jasno wynika, że m.in. warunkami udziału w Programie jest posiadanie statusu studenta (wybitnie uzdolnionego) oraz ukończenie trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich. Nie dopuszczalne jest natomiast w ogłoszeniu o konkursie dokonywać zawężanie kręgu adresatów wynikających z art. 187a p.s.w., bowiem gdyby ustawodawca chciał zawęzić krąg podmiotów to uczyniłby to w przepisie rangi ustawowej lub innym powszechnie obowiązującym (źródła prawa art. 87 ust. 1 Konstytucji RP: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia). Ogłoszenie o konkursie w myśl pkt III ust. 3 Programu zawiera: 1) Przedmiot konkursu; 2) termin i miejsce składania wniosków; 3) warunki udziału w konkursie i podmioty uprawnione do ubiegania się o przyznanie środków finansowych w ramach programu; 4) tryb przeprowadzania konkursu; 5) kryteria oceny wniosków; 6) wzór wniosku; 7) wykaz dokumentów, które należy dołączyć do wniosku. Wbrew twierdzeniom Ministra, żaden z powyższych zapisów nie upoważniał go i też nie mógł go upoważnić do zmiany jasno brzmiącego zarówno przepisu rangi ustawowej, jak i zasad wynikających z Programu "Diamentowy Grant". W żadnym wypadku nie mógł być to zapis wskazujący na to, że ogłoszenie zawiera warunki konkursu. Trzeba bowiem zaznaczyć, iż możliwość określenia warunków konkursu nie mogła polegać na zmianie czy też modyfikacji kręgu podmiotów określonych art. 187a p.s.w. do których był adresowany Program. Warunki konkursu muszą być zgodne z przepisami regulującymi ten Program, tj. ustawą o szkolnictwie wyższym i ustawą o finansowaniu nauki, jak i z Programem wydanym na podstawie ustawy o finansowaniu nauki.
Mając powyższe na względzie, Sąd stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie Minister nieprawidłowo pozostawił bez rozpoznania wniosek U. W. Nieprawidłowość ta skutkowała pozostawaniem przez organ w bezczynności.
Mając powyższe na względzie zdaniem Sądu pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego i w wypadku dokonania takiej czynności, mimo że nie zachodziły przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., II GSK 3/11), to pozostaje on w bezczynności, gdyż odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Już w 1983 r. w orzecznictwie NSA zaakceptowano pogląd, że wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24). Zatem w niniejszej sprawie zakończenie postępowania administracyjnego czynnością materialno-techniczną było nieprawidłowe i do dnia dzisiejszego Minister jest w zwłoce.
Zgodnie zaś z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy zaś, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie ( § 2). Skoro zatem do dnia dzisiejszego organ nie wydał rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie lub nie zakończył postępowania prawidłową czynnością materialno-techniczną, zarzut bezczynności organu uznać należało za uzasadniony. Mając jednak na względzie, że interes prawny skarżącego do złożenia skargi został wywiedziony z prawa refleksowego przez Naczelny Sąd Administracyjny, a więc interes prawny skarżącego nie wynikał wprost z przepisu prawa tylko został uznany na podstawie wykładni przepisów, to stwierdzona zwłoka nie ma cech pozwalających na zakwalifikowanie jej jako rażąco naruszającej prawo. Tym bardziej, że organ zareagował zarówno na pismo skarżącego, jak i U. W. oraz przedstawiał w nim swoje merytoryczne, obecnie zakwestionowane przez Sąd, stanowisko. Z powyższych względów w ocenie Sądu nie istnieje także potrzeba by z tego tytułu wymierzyć organowi grzywnę, która ma przede wszystkim charakter represyjny. Winna więc być wymierzana w sytuacji gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź szczególnie drastyczne lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Takiej "złej woli" organu, efektem której miałoby być celowe odsunięcie w czasie wydania decyzji, stwierdzić na gruncie rozpoznawanej sprawy nie sposób.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W zakresie obejmującym żądanie wymierzenia organowi grzywny Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniosek strony oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło