II SA/Wa 2384/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spr.), , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. P. na czynność Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty dotyczącej dostępu do informacji publicznej – oddala skargę – D. P., w związku ze złożonym w dniu [...] listopada 2013 r. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii skargi kasacyjnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt I OSK 2075/13, w dniu 19 listopada 2013 r. został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydanie objętego wnioskiem dokumentu. Wnioskodawca w dniu 19 listopada 2013 r. skierował pismo - wezwanie do zaprzestania naruszania prawa. Wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej zostało ponowione w dniu 29 listopada 2013 r. D. P. w dniu 29 listopada 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność z zakresu administracji publicznej, w której wniósł o uchylenie czynności organu z dnia 19 listopada 2013 r. wzywającej go do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej w sprawie [...] i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi odwołał się do orzeczenia o sygn. akt II SA/Łd 795/08 zgodnie z którym nie pobiera sie opłaty za udostępnienie kopii dokumentu z akt sprawy sądowej. Skarżący podniósł również, że rozporządzenie na podstawie którego określono wysokość opłaty jest niezgodne z Konstytucją. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. W uzasadnieniu podał, że koszty związane z informacją publiczną to nie tylko problem podstawy prawnej ich żądania, ale również pewna ich systematyka. Koszty udostępnienia informacji publicznej można w zasadzie podzielić na trzy grupy. Dwie pierwsze, tj. koszty związane z przekształceniem informacji (np. koszty osoby wynajętej do skanowania dokumentów) i ewentualne koszty związane z udostępnieniem w sposób wskazany we wniosku (np. koszty nośnika wskazanego przez wnioskodawcę, na którym ma nastąpić umieszczenie informacji), czerpią swoje umocowanie z art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trzeci zaś rodzaj kosztów, tj. koszty udostępnienia np. dokumentu z akt sprawy sądowej w przewidzianej przez prawo formie, wynikają z przepisów rozporządzenia o "opłacie kancelaryjnej", stosowanego na zasadzie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie wniosek o udostępnienie dokumentu skierowany został nie do organu, który żądaną informację wytworzył, ale do Sądu, któremu dokument w postaci skargi kasacyjnej został przedłożony jako pismo procesowe, stanowiące zgodnie z obowiązującymi przepisami element akt sprawy sądowoadministracyjnej. Udostępnienie osobie trzeciej pisma procesowego strony wiąże sie z koniecznością pobrania stosownej opłaty na podstawie § 1 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia. Pobieranie opłaty nie stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obowiązek uiszczenia opłaty nie dotyczy bowiem samej treści informacji, lecz udostępnienia dokumentu z akt sądowych w formie, dla której przepisy prawa przewidują taką opłatę. Nie ma żadnych powodów, by koszty pozyskania z akt dokumentów w określonej formie obciążały wyłącznie stronę, nie zaś osoby trzecie, żądające tych samych dokumentów procesowych. W ocenie Prezesa NSA brak jest przesłanek do uznania, że § 1 ust. 3 pkt 2 przedmiotowego rozporządzenia jest niezgodny z Konstytucją RP. Przewidziana w tym przepisie opłata kancelaryjna jest pobierana z tytułu wydania z akt sprawy dokumentów w określonej postaci (zanonimizowanych kopii lub wydruków), nie zaś za usługę wykonania kserokopii, na co zdaje sie wskazywać skarżący. Podać również należy, że zaniechanie pobierania opłat przewidzianych w powołanym rozporządzeniu mogłoby skutkować naruszeniem dyscypliny finansów publicznych i związaną z tym odpowiedzialnością wynikającą z przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 168). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym w sprawie jest, że dokument, o którego udostępnienie skarżący zwrócił się we wniosku z [...] listopada 2013 r. do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma walor informacji publicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy w kontekście zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej, organ upoważniony był do ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentu z akt spawy sądowej, a jeżeli tak, to czy określenie wysokości tej opłaty mogło nastąpić w oparciu o przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasada bezpłatności informacji publicznej w zakresie niektórych form jej udostępnienia doznaje wyjątków, które wynikają już z treści samej ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 15), jak też z innych aktów prawnych, statuujących dostęp do informacji o charakterze publicznym. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Z powyższego wynika, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia kserokopii skargi kasacyjnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego złożonej w sprawie I OSK 2075/13. Udzielenie wnioskodawcy powyższej informacji wiązało się z koniecznością sporządzenia zanonimizowanej kopii dokumentu, który jako pismo procesowe strony postępowania sądowoadministracyjnego stanowił część akt sprawy. Z tego względu, pomimo że jego udostępnienie następowało na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, do określenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1, zastosowanie znajdowały przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, w tym w szczególności, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192), szczegółowo określające wysokość opłaty za wydanie zanomimizowanej kopii dokumentu z akt sprawy sądowej. W tej sytuacji za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że udostępnienie osobie trzeciej pisma procesowego strony znajdującego się w aktach sądowych, wiąże się z koniecznością pobrania stosownej opłaty kancelaryjnej na podstawie § 1 ust. 2 i 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Prawidłowość tego stanowiska potwierdza także orzecznictwo sądów administracyjnych, które wielokrotnie prezentowały pogląd, że jeżeli strona postępowania jest zobowiązana do ponoszenia opłat za wydanie z akt kserokopii dokumentów (np. protokołów, orzeczeń), to nie może być tak, iż z opłat tych zwolniona jest osoba żądająca takich samych dokumentów jedynie z powołaniem się na ustawę o dostępie do informacji publicznej i bezpłatność takich informacji [...]. Odmienne stanowisko, oprócz sprzeczności z zasadami logiki, naruszałoby także konstytucyjną równość obywateli względem prawa (prowadziłoby do sytuacji, że strona postępowania musiałaby płacić za orzeczenia, zaś osoba niemająca takiego statusu, a powołująca się na ustawę o dostępie do informacji publicznych, takich kosztów już by nie ponosiła) – tak m.in. WSA w Warszawie w prawomocnych wyrokach z 24 maja 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 207/06 i 19 czerwca 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 18/07 (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Z tych względów należy uznać, że w wezwaniu z 19 listopada 2013 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo określił opłatę kancelaryjną w wysokości 72 zł, za wydanie zanonimizowanej kserokopii dokumentu z akt sprawy. Jak już wyżej wskazano, z uwagi na rodzaj żądanej informacji (pismo procesowe strony postępowania sądowoadministracyjnego), przy ustalaniu wysokości tej opłaty, organ zobowiązany był stosować przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. określające wysokość opłat za wydanie dokumentów z akt sprawy sądowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.