II OZ 584/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-12

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dokonane w piśmie stanowiącym sprzeciw od postanowienia referendarza, skutkuje umorzeniem postępowania wpadkowego?
Ratio decidendi
Cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli nastąpiło w piśmie stanowiącym sprzeciw od postanowienia referendarza, powoduje bezprzedmiotowość postępowania wpadkowego w tym zakresie i skutkuje jego umorzeniem. Sąd, rozpoznając sprzeciw, powinien rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a w przypadku jego cofnięcia, umorzyć postępowanie.
Stan faktyczny
Skarżący T. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy uwzględnił wniosek w całości. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia, wnosząc o jego anulowanie i jednocześnie oświadczając, że nie chce korzystać z prawa pomocy. WSA w Białymstoku umorzył postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy. NSA rozpoznał zażalenie skarżącego na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1179/13 umarzające postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania skarżącemu T. Ł. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. Ł. i H. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1179/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku umorzył postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania skarżącemu T. Ł. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. Ł. i H. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stosunków wodnych na gruncie. Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r. referendarz sądowy – po rozpatrzeniu wniosku T. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - uwzględnił wniosek w całości. Zdaniem referendarza wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Sprzeciw od tego postanowienia złożył T. Ł. i wniósł o anulowanie postanowienia referendarza sądowego jako rażąco naruszającego prawo. Postanowieniem dnia 25 marca 2014 r. WSA w Białymstoku cofnął przyznane skarżącemu prawo pomocy, jednakże postanowienie to zostało uchylone przez NSA w dniu 18 kwietnia 2014 r. w sprawie II OZ 378/13. Zdaniem Sądu II instancji błędne było orzeczenie o cofnięciu prawa pomocy wydane na skutek wniesienia sprzeciwu, skoro sprzeciw powoduje eliminację z obrotu prawnego orzeczenia referendarza, a sąd nie rozpoznaje sprzeciwu, ale od początku rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem NSA Sąd I instancji powinien rozpoznać wniosek skarżącego i z uwagi na jego cofnięcie zawarte w sprzeciwie – umorzyć postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy podlegało umorzeniu. W sprawie niniejszej, na skutek złożenia sprzeciwu przez skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 marca 2014 r. – postanowienie to utraciło moc. Zadaniem Sądu po sprzeciwie było zatem rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego w dniu 21 lutego 2014 r. (k. 39 i n.). Jednocześnie skarżący w piśmie stanowiącym sprzeciw oświadczył, że nie chce korzystać z prawa pomocy i nie ubiega się o jałmużnę. Faktycznie zatem wycofał swój wniosek w zakresie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy oraz biorąc pod uwagę związanie Sądu stanowiskiem NSA w sprawie II OZ 378/14 (k. 83) – postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Orzeczono w tym przedmiocie jak w sentencji na podstawie, odpowiednio stosowanych w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, przepisu art. 161 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. W myśl art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. cofnięcie skargi skutkuje umorzeniem postępowania. Stosownie zaś do art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na skutek złożonego przez skarżącego sprzeciwu postanowienie to utraciło moc wiążącą. W sprzeciwie skarżący wskazał, że nie chce korzystać z prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że ze względu na cofnięcie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, postępowanie wpadkowe zainicjowane tym wnioskiem stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Wobec tego uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 maja 2014 r. jest prawidłowe. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło