IV SAB/Wa 17/14

WyrokWSA w Warszawie2014-03-07

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Ochrony Środowiska pozostaje w bezczynności, nie rozpoznając wniosku o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory złożonego przez przedsiębiorcę zagranicznego, który nie posiada oddziału w Polsce, a jedynie importuje i dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia tych produktów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska pozostaje w bezczynności, ponieważ błędnie zinterpretował przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nakładając na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązek posiadania oddziału w Polsce w celu uzyskania wpisu do rejestru. Skoro skarżąca korzystała ze swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE), a nie swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), organ powinien rozpoznać jej wniosek. Sąd zobowiązał GIOŚ do rozpoznania wniosku w terminie miesiąca.
Stan faktyczny
Spółka P. N.V. z siedzibą w Z. złożyła wniosek o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie danych polskiego oddziału firmy, powołując się na obowiązek ustanowienia osoby upoważnionej do reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego. Spółka nie posiadała oddziału w Polsce, importując i dokonując wewnątrzwspólnotowego nabycia baterii i akumulatorów. Po odmowie rozpoznania wniosku, spółka wniosła skargę na bezczynność GIOŚ.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do rozpoznania wniosku P. N.V. z siedzibą w Z. z dnia [...] lipca 2012 roku o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. N.V. z siedzibą w Z. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku zobowiązuje Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do rozpoznania wniosku P. N.V. z siedzibą w Z. z dnia [...] lipca 2012 roku o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Dnia 28 grudnia 2012 Spółka [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność pozostawienia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku skarżącej o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory bez rozpatrzenia oraz będące jej skutkiem nierozpatrzenie wniosku skarżącej. Zaskarżonej czynności oraz będącej jej skutkiem bezczynności zarzucono naruszenie: przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 pkt 1 i art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 o bateriach i akumulatorach oraz § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2009 r. w sprawie rejestru wprowadzających baterie lub akumulatory oraz prowadzących zakłady przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów w związku z art. 17 Dyrektywy 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylającej dyrektywę 91/157/EWG4 a także w związku z art. 2 Decyzji Komisji z dnia 5 sierpnia 2009 r. ustanawiającej wymogi dotyczące rejestracji producentów baterii i akumulatorów zgodnie z dyrektywą 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 18, art. 34 oraz art. 49 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 6 ust. 1 w związku z art. 13 ust 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania w ramach postępowania dotyczącego wpisu do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory. Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa, Skarżąca wniosła o stwierdzenie przez Sąd bezskuteczności zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., uznanie przez Sąd na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. uprawnienia Skarżącej do uzyskania wpisu do rejestru wprowadzających baterie lub akumulatory, zobowiązanie GIOŚ - na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.- do wpisania Skarżącej do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku. Uzasadniając naruszenie art. 17 pkt 1 i art. 18 ust. 5 ustawy o bateriach i akumulatorach oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska w związku z art. 17 Dyrektywy 2006/66/WE, a także w związku z art. 2 Decyzji Komisji skarżąca dokonała analizy art 17 pkt 1 ustawy o bateriach i akumulatorach. Zgodnie z jego treścią do kompetencji GIOŚ należy prowadzenie rejestru wprowadzających baterie i akumulatory. Wpis przedsiębiorcy do Rejestru dokonywany jest na jego wniosek, złożony przed podjęciem działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania baterii lub akumulatorów do obrotu. Przepis art. 18 ust. 5 ustawy o bateriach i akumulatorach stanowi natomiast, że przedsiębiorca zagraniczny, będący wprowadzającym baterie lub akumulatory, wykonuje obowiązki wynikające z rejestracji za pośrednictwem osoby upoważnionej do jego reprezentowania zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W świetle powyższego skarżąca uznała, że aby uzyskać wpis do Rejestru, przedsiębiorca zagraniczny zobowiązany jest do wyznaczenia osoby upoważnionej do jego reprezentowania. Osobę taką, wraz z oznaczeniem jej adresu wskazała także Skarżąca, w złożonym przez nią wniosku rejestracyjnym. Wymóg, przewidziany w art. 18 ust. 5 ustawy o bateriach i akumulatorach, został zatem w zaistniałym stanie faktycznym spełniony. Skarżąca zakwestionowała stanowisko GIOŚ, iż postępowaniu w przedmiocie wpisu do Rejestru, przedsiębiorca może być reprezentowany wyłącznie przez swój oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Taki warunek - zdaniem skarżącej- nie został bowiem przewidziany wprost w przepisach ustawy o bateriach i akumulatorach. Ponadto, przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska, w którym w sposób szczegółowy określono zakres danych gromadzonych w Rejestrze, nie przewidują konieczności wskazywania przez przedsiębiorcę zagranicznego ubiegającego się o wpis do Rejestru, utworzenia oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska, w Rejestrze gromadzi i przetwarza się w szczególności takie dane, jak: numer rejestrowy, firmę przedsiębiorcy oraz oznaczenie jego siedziby i adresu, numer identyfikacji podatkowej lub europejski numer identyfikacji podatkowej, o ile przedsiębiorca takowy posiada. Również art. 85 u.s.d.g. przewiduje jedynie uprawnienie przedsiębiorcy zagranicznego do utworzenia oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Skarżącej, niewpisanie jej do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory, stanowiło środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przywozie towarów o którym mowa w art. 34 TFUE, ponieważ konsekwencją pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpatrzenia i bezczynności, polegającej na niewpisaniu Skarżącej do Rejestru, efektywnie było uniemożliwienie wprowadzenia przez Skarżącą baterii lub akumulatorów do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zdaniem skarżącej, naruszono wspólnotową swobodę przedsiębiorczości, wyrażoną w art. 49 TFUE, zgodnie z którym ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz ten obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub filii przez obywateli danego Państwa Członkowskiego, ustanowionych na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Przepis ten również przeciwstawia się możliwości różnicowania sytuacji przedsiębiorców, w zależności od tego, czy posiadają oni oddział na terenie Państwa Członkowskiego, w którym chcą podjąć działalność. Nadto organ- według skarżącej- naruszył zakaz dyskryminacji, wynikający z art. 18 TFUE. Dyskryminując Skarżącą względem podmiotów krajowych z uwagi na brak siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak oddziału na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, GIOŚ naruszył zatem wprost art. 18 TfUE. Konsekwencją niewpisania Skarżącej do Rejestru było również naruszenie przez GIOŚ regulacji, zawartej w art. 6 ust. 1 u.s.d.g. Na podstawie art. 13 ust. 1 u.s.d.g., przepis art. 6 ust. 1 znajduje zastosowanie także do przedsiębiorców zagranicznych, mających siedzibę na terytorium Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Na skutek wniesionej przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013r. Sygn. akt II OSK 1729/13 uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że cyt ." wbrew poglądowi Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, błędnie aprobowanemu w zaskarżonym wyroku, ustawodawca w art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg nie nałożył na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązku utworzenia oddziału w Polsce. Jedynie w przypadku, gdy przedsiębiorca zagraniczny podjął swobodnie decyzję o utworzeniu oddziału w Polsce, obowiązany jest ustanowić osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, LexisNexis 2011, s. 537- 538, UW. 1-3; E. Wieczorek w: red. A. Powałowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, ABC 2009, s. 408-410, UW. 1, 3). W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, skarżąca nie podjęła decyzji o utworzeniu oddziału na terenie Polski, zatem nie była obowiązana do ustanowienia osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. Usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia z 2009 r. Minister Środowiska w sposób wyczerpujący wymienił w § 3 objęte obowiązkiem zbierania i przetwarzania dane, przy czym wskazał je jednoznacznie w punktach 1-3 i 4 lit. a). Wśród tych danych normodawca przewidział w szczególności firmę przedsiębiorcy oraz oznaczenie jego siedziby i adresu ( 3 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r.); nie wymienił nazwy oddziału, siedziby oddziału, adresu oddziału ani osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz.U. nr 78 poz. 483, sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471, z 2009 r. nr 114 poz. 946). Organy administracji publicznej są obowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym (wyrok WSA w Warszawie z 4.11.2009 r., III SA/Wa 832/09). W art. 17 dyrektywy 2006/66/WE Parlament Europejski i Rada ustaliły, że Państwa Członkowskie zapewniają, aby każdy producent został zarejestrowany. Do rejestracji stosuje się te same wymagania proceduralne w każdym państwie członkowskim. Takie wymagania dotyczące rejestracji, mające na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszej dyrektywy poprzez jej uzupełnienie, ustanawia się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, o której mowa wart. 24 ust. 3. Z przywołanej dyrektywy nie wynika obowiązek rejestracji przez producenta oddziału w każdym Państwie Członkowskim, na terenie którego producent będzie wprowadzał baterie lub akumulatory. Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 26 września 2008 r. Przepisy przyjmowane przez Państwa Członkowskie zawierają odesłanie do niniejszej dyrektywy lub odesłanie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odesłania określane są przez Państwa Członkowskie (art. 26 ust. 1 dyrektywy 2006166AA/Ej. Z powyższego wynika, że w dacie rozpatrywania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku skarżącej o rejestrację, powołana dyrektywa wiązała Rzeczypospolitą Polską i winna być należycie implementowana i stosowana. Komisja Wspólnot Europejskich, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską i dyrektywę 2006/66JWE, mając na uwadze, co następuje: 1) Dyrektywa 2006/66)WE przewiduje rejestrację producentów baterii i akumulatorów. Aby uniknąć nadmiernego obciążenia administracyjnego tych producentów, należy ustanowić wymogi proceduralne mające zastosowanie w całej Wspólnocie. 2) Należy określić rodzaj informacji, jakie powinni dostarczyć producenci baterii i akumulatorów w chwili składania wniosku o rejestrację, dbając jednocześnie, aby wymogi te nie powielały wymogów związanych z innymi procedurami rejestracyjnymi. 3) Wszelkie opłaty rejestracyjne powinny być proporcjonalne i obliczone w oparciu o koszty, w celu uniknięcia nadmiernego obciążenia kosztami administracyjnymi przedmiotowych producentów. 4) Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu ustanowionego w art. 18 ust. 1 dyrektywy 2006/I2MIE Parlamentu Europejskiego i Rady, przyjęła decyzję z 5 sierpnia 2009 r., w której określiła wymogi do rejestracji. Rejestracji producentów baterii i akumulatorów dokonują organy krajowe lub krajowe organizacje producentów upoważnione przez państwa członkowskie, zwane dalej organami rejestrującymi, w formie papierowej lub elektronicznie. Procedura rejestracji może stanowić część innej procedury rejestracyjnej producenta. Producenci baterii i akumulatorów są zobowiązani zarejestrować się tylko raz w tym państwie członkowskim, w którym wprowadzają do obrotu baterie i akumulatory po raz pierwszy w sposób profesjonalny i otrzymują wówczas numer rejestracyjny. (art. 1); Informacje dostarczane przez producentów, Producenci baterii i akumulatorów dostarczają organom rejestracyjnym informacje wymienione w załączniku. Do celów rejestracji, o której mowa w art. 1 akapit drugi, producenci baterii i akumulatorów nie są zobowiązani dostarczyć informacji innych niż wymienione w załączniku (art. 2). W załączniku Komisja enumeratywnie wymieniła informacje, jakie należy dostarczyć do rejestracji: 1. Nazwa producenta oraz marka (jeżeli istnieje), pod którą działa on w danym państwie członkowskim. 2. Adres(-y) producenta: kod pocztowy i miejscowość, nazwa ulicy i numer domu, kraj, adres URL, numer telefonu oraz nazwisko osoby kontaktowej, numer faksu i adres poczty elektronicznej, jeżeli możliwe. 3. Wskazanie rodzaju baterii i akumulatorów wprowadzanych do obrotu przez producenta: baterie I akumulatory przenośne, baterie i akumulatory przemysłowe czy baterie i akumulatory samochodowe. 4. Informacje, w jaki sposób producent wypełnia swoje zobowiązania - indywidualnie czy zbiorowo. 5. Data złożenia wniosku o rejestrację. 6. Krajowy kod identyfikacyjny producenta, łącznie z europejskim lub krajowym numerem identyfikacji podatkowej producenta (opcjonalne). 7. Oświadczenie, że podane informacje są prawdziwe. Z przywołanej decyzji nie wynika obowiązek rejestracji przez producenta oddziału w każdym Państwie Członkowskim, na terenie którego producent będzie wprowadzał baterie lub akumulatory, ani adresu oddziału producenta na terenie Państwa Członkowskiego, na terenie którego producent będzie wprowadzał baterie lub akumulatory, ani kodu pocztowego i miejscowości, nazwy ulicy i numeru domu, w którym taki oddział miałby działać, ani numeru telefonu oraz nazwiska osoby kontaktowej, numer faksu i adres poczty elektronicznej, która na podstawie pełnomocnictwa ogólnego (art. 87 kc; C. Kosikowski — op. cit., s. 542-543, uw. 1-3). byłaby osobą upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. W ocenie NSA, Błędnie Sąd I instancji przyjął, że art. 34 TFUE nie znajduje zastosowania w sprawie, jako dotyczący swobody przepływu towaru, gdy niniejsze postępowanie dotyczy tylko swobody przedsiębiorczości uregulowanej wart. 49 TFUE (s. 11 uzasadnienia wyroku IV SAB/Wa 19/13). Trafnie skarżąca wywodzi, że Sąd I instancji winien był zastosować w sprawie art. 34 TFUE Zarówno art. 34 TFUE, jak i art. 49 TFUE, mają charakter lex specialis wobec art. 18 TFUE. Art. 18 TFUE ma istotne znaczenie dla wykładni szczegółowych przepisów zakazujących dyskryminacji ze względu na przynależność państwową Trybunał Sprawiedliwości ujmuje art 18 TFUE jako maksymę interpretacyjną szczególnych przepisów traktatów - zwłaszcza tych, które statuują swobody traktatowe. W doktrynie trafnie wskazuje się, że konkretna sytuacja faktyczna i prawna z elementem unijnym może podlegać reżimowi tylko jednej swobody rynku wewnętrznego. W przypadku przemieszczania się obywateli państw członkowskich w grę wchodzi: swoboda przepływu pracowników, swoboda przedsiębiorczości i swoboda przepływu usług, przy czym regulacja prawna każdej z nich wykazuje pewne cechy szczególne. Pierwotna swoboda przedsiębiorczości oznacza uprawnienie do założenia spółki (w szerokim znaczeniu- art. 54 TFUE), zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw członkowskich. Wtórna swoboda przedsiębiorczości polega na przeniesieniu do innego państwa części przedsiębiorstwa lub założeniu na nowo przez powołanie prawne samodzielnych jednostek o charakterze przedsiębiorstw zależnych (filie) i przez tworzenie agencji i oddziałów, które są niesamodzielne prawnie i podległe organizacyjnie (M. SzwarcKuczer w: A. Wróbel, Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, WKP 2012, t. 1, s. 857, Uw. 49.4; s. 860-861, uw. 49.5.2). W sprawie doszło zatem do pozornego zbiegu art. 34 TFUE z art. 49 TFUE (wyrok TS z: 25.3.2004 r., C-71/02, Kamer, pkt 47; 14.10.2004 r., C-36/02 Omega, pkt 26-27; 24.3.1994 r., C-275/92, Schindler, pkt 22; 22.1.2002 r., C-390/99, Canal Satelite Digital, pkt 31; 26.5.2005 r., C-20/03, Burmajner, pkt 35; C-441-04, A-Punkt, pkt 9, aprobowane przez D. Miąsika — op. cit. s. 568-569 uw. 34.4.4). Prawo do tworzenia oddziału spółki (art. 85 ust. 1w zw. z art. 13 ust. 1 usdg) i określenia sposobu reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego (art. 87 usdg), będące przejawem swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), organ rejestrowy i Wojewódzki Sąd błędnie uznali za nakaz utworzenia oddziału przez przedsiębiorcę zarejestrowanego w innym Państwie Członkowskim, dla wprowadzania baterii i akumulatorów na terytorium Polski. Skarżąca nie chciała korzystać ze swobody przedsiębiorczości (bo nie przenosiła do Polski części przedsiębiorstwa przez założenie oddziału w Polsce), a jedynie ze swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE). Wynikało to z błędnej wykładni art. 18 ust. 5 uba w zw. z art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg, dokonanej przez GIOŚ i nietrafnie aprobowanej przez Sąd I instancji. Przepisy ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.) nie statuują obligatoryjnego wymogu tworzenia oddziałów przez każdego przedsiębiorcę zagranicznego, wskazują one jedynie, iż przedsiębiorcy którzy podejmują działalność gospodarczą na terenie Polski mogą i to na zasadzie wzajemności tworzyć oddziały (prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12.12.2008 r., IV SA/Wa 1348/08, Lex nr 529546, dalej wyrok IV SA/Wa 1348/08). Wyrok IV SA/Wa 1348/08 zapadł w wyniku kontroli decyzji z 13 czerwca 2008 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymującej w mocy decyzję własną z 19 lutego 2008 r., którą GIOŚ odmówił firmie I., wpisu do rejestru, prowadzonego na podstawie art. 6 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. nr 180, poz. 1495). Firma I. wnosiła o zarejestrowanie swej działalności w rejestrze podmiotów wprowadzających sprzęt elektroniczny na terytorium Polski, polegającej na importowaniu i dokonywaniu wewnątrzwspólnotowego nabycia sprzętu elektronicznego do Polski. Firma I. nie prowadziła działalności gospodarczej w Polsce, zatem korzystała ze swobody gwarantowanej w art. 34 TFUE, nie zaś ze swobody gwarantowanej w art. 49 TFUE. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd prawny, przedstawiony w wyroku IV SA/Wa 1348/08 (z tą tylko różnicą, że w grę wchodzi zasada równego traktowania, wynikająca bezpośrednio z postanowień Traktatu, nie zaś zasada wzajemności, jak to omyłkowo przyjęto w wyroku IV SA/Wa 1348/08) uznaje go za użyteczny przy rozpatrywaniu sprawy na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 18 ust. 1 i 5 uba. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo). Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. W konsekwencji należy uznać, iż związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Nr [...] organ wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych we wniosku o wpis do rejestru dla wprowadzającego baterie lub akumulatory poprzez poprawne wskazanie we wniosku oznaczenia siedziby i adresu firmy przedsiębiorcy [...] - w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na brzmienie art. 18 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U Nr 79, poz. 666 z późn. zm) oraz art. 87 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) wskazując, że przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. W związku z powyższym w dziale I wniosku powinny być wskazane dane polskiego oddziału firmy [...]. Pismem z dnia 19 września 2012r. Spółka złożyła odpowiedź na to wezwanie, w którym nie zgodziła się ze stanowiskiem organu. Pismem z dnia [...] października 2012r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko . W świetle powyższego strona skarżąca uznała, że jej wniosek z dnia 26 lipca 2012r. pozostawiony został bez rozpoznania. Wezwała więc pismem z dnia 29 października 2012r. organ, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a do usunięcia naruszenia prawa zarzucając organowi, iż pozostawiając jej wniosek bez rozpoznania naruszył w szczególności art. 17 pkt. 1 w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r.o bateriach i akumulatorach a w konsekwencji art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a następnie w dniu 27 grudnia 2012r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze, iż w wyroku z dnia 15 października 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny, przesądził po pierwsze, że ustawodawca w art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg nie nałożył na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązku utworzenia oddziału w Polsce. Jedynie w przypadku, gdy przedsiębiorca zagraniczny podjął swobodnie decyzję o utworzeniu oddziału w Polsce, obowiązany jest ustanowić osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, LexisNexis 2011, s. 537- 538, UW. 1-3; E. Wieczorek w: red. A. Powałowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, ABC 2009, s. 408-410, UW. 1, 3). W ocenie Sądu skoro skarżąca nie podjęła decyzji o utworzeniu oddziału na terenie Polski, to nie była obowiązana do ustanowienia osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc za usprawiedliwiony zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia z 2009 r. Minister Środowiska w sposób wyczerpujący wymienił w § 3 objęte obowiązkiem zbierania i przetwarzania dane, przy czym wskazał je jednoznacznie w punktach 1-3 i 4 lit. a). Wśród tych danych normodawca przewidział w szczególności firmę przedsiębiorcy oraz oznaczenie jego siedziby i adresu ( 3 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r.); nie wymienił nazwy oddziału, siedziby oddziału, adresu oddziału ani osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. Po drugie NSA wskazał, że cyt. "w sprawie doszło do pozornego zbiegu art. 34 TFUE z art. 49 TFUE . Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawo do tworzenia oddziału spółki (art. 85 ust. 1w zw. z art. 13 ust. 1 usdg) i określenia sposobu reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego (art. 87 usdg), będące przejawem swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), błędnie uznane zostało przez organ za nakaz utworzenia oddziału przez przedsiębiorcę zarejestrowanego w innym Państwie Członkowskim, dla wprowadzania baterii i akumulatorów na terytorium Polski. Skarżąca nie chciała korzystać ze swobody przedsiębiorczości (bo nie przenosiła do Polski części przedsiębiorstwa przez założenie oddziału w Polsce), a jedynie ze swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE). Wynikało to z błędnej wykładni art. 18 ust. 5 uba w zw. z art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg, dokonanej przez GIOŚ i nietrafnie aprobowanej przez Sąd I instancji. Przepisy ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.) nie statuują obligatoryjnego wymogu tworzenia oddziałów przez każdego przedsiębiorcę zagranicznego, wskazują one jedynie, iż przedsiębiorcy którzy podejmują działalność gospodarczą na terenie Polski mogą i to na zasadzie wzajemności tworzyć oddziały. Okoliczność zatem , iż skarżąca wnosiła o zarejestrowanie swej działalności w rejestrze podmiotów wprowadzających baterie lub akumulatory na terytorium Polski, polegającej na importowaniu i dokonywaniu wewnątrzwspólnotowego ich nabycia do Polski, pomimo tego, że nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce, oznacza, iż korzystała ze swobody gwarantowanej w art. 34 TFUE, nie zaś ze swobody gwarantowanej w art. 49 TFUE. Powyżej opisane okoliczności wskazują, że organ pozostaje w bezczynności, wobec nierozpoznania wniosku skarżącej. Podkreślić należy, że Sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji, ocenia jedynie, czy organ ten pozostaje w bezczynności. Jeżeli Sąd uzna, że tak jest w istocie, zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie, a nie jak domaga się skarżąca aktu o określonej treści. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w ustalonym w przepisie terminie, nie wywiązały się z obowiązku zakończenia postępowania. Dla dopuszczalności takiej skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna być dokonana. Skarga na bezczynność jest nie tylko środkiem procesowym, mającym przeciwdziałać opieszałym i przewlekłym działaniom administracji publicznej, ale umożliwia też dokonywanie przez sąd administracyjny prawidłowej wykładni prawa wówczas, kiedy organ, jak w niniejszej sprawie, prezentował niesłusznie określony pogląd. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Sąd uznał, że miesięczny termin na załatwienie tej sprawy jest wystarczający. Termin ten wynika z dyspozycji art. 35 § 3 k.p.a. i winien być liczony do dnia otrzymania przez organ prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.a.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło