II SA/Gd 35/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-03-12

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie administracyjne i orzec co do istoty sprawy, czy też powinien przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie administracyjne, nie może orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie brała w nim udziału. Organy administracji początkowo odmawiały wznowienia, uznając wniosek za spóźniony. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, Starosta umorzył postępowanie, uznając wniosek za spóźniony. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Starosty z dnia 24 czerwca 2013 r.; zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody z dnia 7 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 24 czerwca 2013 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r., Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił S.H. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej na projektowanej wieży żelbetowej o wysokości 42 m (kat. obiektu XXIX), na działce nr [...] w N., jako I etap inwestycji, obejmującej nadbudowę budynku garażu czterostanowiskowego o pomieszczenia mieszkalne na terenie działki nr [...], oraz budowę elektrowni wiatrowej na terenie działki nr [...] w N., gmina S. W dniu 15 listopada 2011 roku do Wójta Gminy S. wpłynął wniosek E.J., właścicielki działek o numerach: [[...]] w obrębie [...] gmina S., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją i uwzględnienie jej jako strony postępowania. Wójt Gminy S. przekazał ww. wniosek Staroście [...] jako organowi właściwemu w sprawie. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r., Starosta [...] - decyzją z dnia 3 kwietnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 k.p.a., oraz w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.), odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 30 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że E.J. we wniosku o wznowienie postępowania nie podała kiedy dowiedziała się o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Na wezwanie organu wyjaśniła, że dnia 11 listopada 2011 r. zobaczyła postawioną konstrukcję elektrowni wiatrowej i od tego dnia przypuszczała, że została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę elektrowni. Organ wskazał, że uznał oświadczenie wnioskodawczyni o dacie dowiedzenia się o pozwoleniu na budowę za prawdziwe, nie dysponował bowiem dowodami na okoliczność innej daty dowiedzenia się przez nią o decyzji .Z tych względów organ uznał, że wniosek został złożony w terminie wynikającym z art. 148 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji wskazał, że wydana dla przedmiotowej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy w załączniku nr 1 określa strefę lokalizacji wieży elektrowni wiatrowej na odległość 12 m od granic z sąsiednimi działkami. Z wyników analizy urbanistycznej, stanowiącej załącznik nr 2 do tej decyzji, wynika, że decyzja lokalizuje teren inwestycji w zwartej zabudowie wsi N. - od strony zachodniej przedmiotowa działka sąsiaduje z terenami zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, natomiast od strony wschodniej, północnej i południowej teren inwestycji otaczają tereny użytkowane rolniczo. W decyzji o warunkach zabudowy stwierdzono, że w fazie eksploatacji przedsięwzięcia przez turbinę emitowany będzie hałas na poziomie 40 dB. Przy prędkości wiatru równej 30 m/s, w odległości 100 m od rotora wskazano emisję hałasu na poziomie ok. 25 dB. Organ pierwszej instancji wskazał, że zarówno decyzja o warunkach zabudowy, jak i decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiążą organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826) dopuszczalny poziom hałasu dla obiektów i działalności, będącej źródłem hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynosi 40 dB, a dla terenów zabudowy wielorodzinnej, zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkalno-usługowej wynosi 45 dB. Projekt budowlany, będący załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę, określa - emitowany przez turbinę projektowanej elektrowni wiatrowej, poziom hałasu na 40 dB, a zasięg oddziaływania hałasu w strefie 100 m od źródła – od 40 dB do 25 dB (przy czym, jak zapisano w projekcie, poziom 25 dB jest równoznaczny z obszarem ciszy). Wobec powyższego Starosta stwierdził, że obszar oddziaływania projektowanej elektrowni wiatrowej ogranicza się wyłącznie do działki nr [...], na której zlokalizowana jest elektrownia. Zatem stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej elektrowni jest wyłącznie inwestor, będący właścicielem tej działki. Organ wyjaśnił także, że brak jest przepisu prawnego, na podstawie którego działka nr [...], będąca własnością E.J., znajdowałaby się w obszarze oddziaływania projektowanej elektrowni wiatrowej. Żadna z działek E.J. nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, a jej interes prawny nie został naruszony. Organ podkreślił, że określając obszar oddziaływania obiektu musi opierać się przepisach odrębnych wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, związane z projektowanym obiektem. Organ wyjaśnił nadto, że art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w sprawie rozstrzyganej w oparciu o ustawę - Prawo budowlane i Kodeks postępowania administracyjnego. Ich ewentualne naruszenie może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. W odwołaniu od powyższej decyzji E.J. zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie, że jedynie inwestor jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane poprzez niewłaściwe wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i niezweryfikowanie przez żaden organ w procesie inwestycyjnym faktycznie emitowanego hałasu. E.J. wskazała, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia 24 czerwca 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, nie może w niniejszej sprawie stanowić podstawy wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem nie zawiera maksymalnej mocy elektrowni oraz jej podstawowych parametrów. Moc elektrowni - zdaniem skarżącej, została zwiększona z 250 kV do 500 kV. W związku z dokonaniem zwiększenia mocy elektrowni nie został zweryfikowany poziom faktycznie emitowanego hałasu dla elektrowni większej mocy. Nie dokonano także sprawdzenia emitowanego hałasu w odniesieniu do najbliższego zabudowania, w którym zamieszkuje inwestor. Decyzją z dnia 31 maja 2012 roku, nr WI-I.7840.3.119.2012.AO-14, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, po zacytowaniu przepisów art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, podzielił pogląd organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję E.J. powtórzyła zarzuty odwołania, jak i zawartą w nim argumentację. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Gd 421/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uchylił decyzję Wojewody [...] dnia 31 maja 2012 r., oraz decyzję Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2012 r. W wyroku tym wskazano, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane. Organy ograniczyły swoje ustalenia do wykazania, czy oddziaływanie inwestycji będzie przekraczać normy wynikające z przepisów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zdaniem Sądu, normy te nie musiały być przekroczone, aby przyznać osobie, której nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania inwestycji przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że postępowanie winno było zmierzać do poczynienia ustaleń, czy na działkę skarżącej planowana inwestycja będzie oddziaływać w jakikolwiek sposób. Ustalenie, że określony rodzaj oddziaływania będzie występował na działce skarżącej, powoduje, że skarżąca winna być stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę i w tym postępowaniu winno podlegać analizie zagadnienie przekroczenia dopuszczalnych norm oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Zawsze bowiem, gdy dochodzi do sytuacji, w której planowana inwestycja w jakikolwiek sposób może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie w granicach przewidzianych przez określone przepisy, organy powinny umożliwić właścicielom sąsiednich nieruchomości uczestniczenie w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Nadto Sąd wskazał, że organy obu instancji nie wyjaśniły prawidłowo, czy żądanie wznowienia postępowania zostało przez skarżącą wniesione w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., nie przeprowadziły bowiem w tym zakresie postępowania dowodowego. Sąd stwierdził, że w sprawie, w której doszło do wydania błędnego postanowienia o wznowieniu postępowania, w przypadku ustalenia, iż wniosek jest spóźniony, winno dojść do umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Starosta [...] ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia 24 czerwca 2013 r., umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w ocenie organu pierwszej instancji, zgromadzony materiał dowodowy z przesłuchania świadków, wykonane zdjęcia z realizacji inwestycji, postawiona tablica informacyjna na budowie w okresie trwania robót budowlanych, podana informacja na stronie internetowej Starostwa Powiatowego w [...] świadczą o tym, iż skarżąca E.J. wiedziała wcześniej o wydanej decyzji niż wskazany dzień 11 listopada 2011 r. Organ ustalił, że rodzina skarżącej już od 2009 r. wiedziała o planach budowy elektrowni wiatrowej. Ponadto jak wynika z zeznań świadków część sprzętu budowlanego, wykorzystywanego przy budowie elektrowni w czerwcu 2011 r. jak np. palownica, czy dźwigi do montażu wieży i rotora, to maszyny o znacznej wysokości, widoczne ponad otaczający działkę żywopłot. Wykonanie fundamentu wymagało przywiezienia samochodami znacznej ilości stali, betonu i innych materiałów budowlanych, co powodowało zwiększony ruch na drodze powiatowej, biegnącej przez wieś, również obok działki skarżącej. Dostarczenie na plac budowy elementów elektrowni wymagało wykonania szerokiego dojazdu, w jego budowie uczestniczyli również mieszkańcy wsi, a także rozebrania płotu od strony drogi powiatowej - roboty te wykonano w 2010 r. oraz 2011 r. Elementy elektrowni (znacznej wielkości) zostały przywiezione we wrześniu 2011 r. a ich postój odbył się w centrum wsi. Budowa budziła zainteresowanie mieszkańców wsi od samego początku. Zdaniem organu, skarżąca nie udowodniła w żaden sposób, że dotrzymała terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania i tym samym termin, określony w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., w przedmiotowej sprawie nie został dochowany. Od powyższej decyzji E.J. złożyła odwołanie, kwestionując jej rozstrzygnięcie. Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania tj.: z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 148 § 1 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazała również, iż organ powinien pominąć zeznania dwóch świadków tj. W.L. oraz U.S. z uwagi na wątpliwości co do ich wiarygodności i obiektywizm. Decyzją z dnia 7 listopada 2013 r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 24 czerwca 2013 r. w całości, odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej oraz stwierdził, iż decyzja Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. wydana została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż skarżąca wywodzi swój interes prawny do udziału w postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., w którym nie brała udziału, z tytułu posiadania prawa do działek nr [...] i [...]. Teren spornej inwestycji zlokalizowany jest na działkach nr [...] i [...]. Lokalizacja wieży elektrowni wiatrowej jest oddalona od granicy działki nr [...] o 24 m, co oznacza, że po uwzględnieniu szerokości pasa drogowego, oznaczonego jako działka nr [...], przedmiotowa elektrownia została zaprojektowana w odległości 30-35 m od granicy działki skarżącej nr [...] i [...]. Z dokumentacji projektowej wynika, iż hałas o poziomie 40-25 dB emitowany w związku z pracą projektowanej elektrowni wiatrowej będzie oddziaływał w zasięgu 100 m od źródła. Należąca do skarżącej działka nr [...] jest działką rolną, jednak - jak wskazała skarżąca w toku postępowania zamierza ona wybudować na niej budynek mieszkalny. Skarżąca swoje plany dotyczące zabudowy przedmiotowej działki oparła się na treści studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy S. z dnia 29 lipca 2010 r., w którym przedmiotowa działka położona jest w strefie osadniczej, jak i treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, który wprawdzie utracił swą ważność, jednak określał przedmiotowy teren jako rolny, częściowo przeznaczony pod zabudowę zagrodową. W świetle powyższego organ uznał, iż nieruchomości skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowej, czyli w zasięgi 100 m od źródła emitowanego hałasu o poziomie 40-25 dB. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dopuszczalny poziom hałasu, od źródeł innych niż drogi i linie kolejowe wynosi 40 i 50 dB, zaś dla terenów zabudowy zagrodowej 45 i 55 dB. Organ wskazał, iż obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa, a przyjęcie nawet, iż inwestycja nie oddziałuje znacząco na środowisko i że zasięg zagrożeń powodowanych przez emisję hałasu nie będzie na środowisko oddziaływał negatywnie, nie oznacza, że zagrożenie takie w ogóle nie występuje. W ocenie organu odwoławczego, skarżąca winna być stroną postępowania zakończonego decyzji Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., ponieważ jej działki nr [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Jednakże organ stwierdził, że skarżąca może bez przeszkód zagospodarować należące do niej nieruchomości, w zakresie dopuszczonym przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza jej w tym. Organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 148 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. Jednakże analiza dokumentacji wykazała, iż wniosek skarżącej o wznowienie przedmiotowego postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a., a sporna inwestycja znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości skarżącej. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego należało zaskarżoną decyzję uchylić w całości i odmówić uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej oraz stwierdzić, że decyzja Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2010 r., wydana została z naruszeniem prawa. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia 7 listopada 2013 r. w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i uznanie, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej zwanej "p.p.s.a." (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z 7 listopada 2013 r. wydana została w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Instytucja ta uregulowana została w art. 145 i nast. "k.p.a." Wznowienie postępowania jest instytucją pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach proceduralnych (art. 145 § 1 k.p.a., 145a k.p.a. i 145b k.p.a.). Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek E.J. z dnia 14 listopada 2011 r., z którego wynikało, że domaga się ona wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...] z 30 grudnia 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej na wieży żelbetowej o wysokości 42 m na działce nr [...] w N. Podstawą żądania był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiący, że wznawia się postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ pierwszej instancji w decyzji z 24 czerwca 2013 r., będąc związanym treścią wyroku Sądu z 17 października 2012 r. uznał, że w stosunku do E.J. przesłanka ta została spełniona, jednocześnie jednak stwierdził, że o wydaniu decyzji strona musiała się dowiedzieć najpóźniej w dniu 15 października 2011 r. Tym samym organ uznał, że strona uchybiła terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 k.p.a. i na tej podstawie umorzył postępowanie w związku z jego bezprzedmiotowością, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją wydaną w drugiej instancji, powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Starosty [...] z 24 czerwca 2013 r. i orzekł co do istoty sprawy stwierdzając, że decyzja Starosty [...] z 30 grudnia 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wydana została z naruszeniem prawa. O ile samo wznowienie postępowania należy do trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji, to decyzja wydana na skutek postępowania wznowieniowego, podlega przepisom normującym postępowanie odwoławcze. Wznowienie postępowania jest bowiem postępowaniem administracyjnym i jako takie, na podstawie art. 15 k.p.a. jest dwuinstancyjne. Poza sporem pozostaje, że wobec decyzji Starosty [...] z 24 czerwca 2013 r. musiały znaleźć zastosowanie przepisy Rozdziału 10. k.p.a. – E.J. złożyła odwołanie, a organ pierwszej instancji przekazał je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu, który wydając decyzję odwoławczą zastosował art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, Wojewoda [...] wydając decyzję z 7 listopada 2013 r. w sposób istotny naruszył art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 15 k.p.a. Należy mieć bowiem na uwadze, że na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy uchyla decyzję pierwszej instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Kluczowe dla niniejszych rozważań jest sformułowanie "w tym zakresie" z którego wynika, że organ odwoławczy, nie może orzekać w zakresie innym, niż przed nim uczynił to organ pierwszej instancji. Organ ten powinien ponownie rozpatrzeć merytorycznie sprawę. Decyzje merytoryczne rozstrzygające sprawę co do jej istoty i decyzje umarzające postępowanie są to dwa różne typy rozstrzygnięć administracyjnych. Jeżeli organ pierwszej instancji umorzy postępowanie administracyjne ze względu na jego bezprzedmiotowość, to organ odwoławczy nie może uchylić tej decyzji i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), gdyż tak wydana decyzja narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Istota dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym merytorycznym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tej sprawy. Umarzając postępowanie, organ pierwszej instancji uznaje, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, czyli brak jest przedmiotu sprawy administracyjnej. Uchylając w takim wypadku decyzję umarzającą postępowanie i rozstrzygając sprawę co do istoty, organ odwoławczy jako pierwszy dokonuje ustaleń faktycznych niezbędnych do rozpoznania sprawy, pozbawiając tym samym strony prawa do odwołania, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W takiej zatem sytuacji organ winien uchylić wydaną w sprawie decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Reasumując, Sąd uznał, że Wojewoda [...] orzekając w niniejszej sprawie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 15 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji budzą wątpliwości. Stosownie do art. 86 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235), Starosta [...] wydając decyzję z 12 grudnia 2013 r. związany był decyzją Wójta Gminy S. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 24 czerwca 2010 r., zmienioną decyzją z 8 października 2010 r. oraz decyzją z dnia 25 października 2010 r. Jak wynika z decyzji w pierwotnej treści, Wójt Gminy S. orzekł, że inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 250 kW nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z zawartej w tej decyzji charakterystyki przedsięwzięcia wynikało, że inwestycja będzie emitować hałas na poziomie do 40dB. Decyzja środowiskowa została zmieniona na wniosek inwestorki w związku ze zmianą parametrów technicznych spowodowaną brakiem możliwości podłączenia elektrowni o mocy 250 kW do sieci elektroenergetycznej. W efekcie z decyzji środowiskowej w jej ostatecznej wersji nie wynika, jakiej mocy ma być projektowana elektrownia. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika natomiast, że turbina urządzenia elektrowni emitować będzie hałas na poziomie 40 dB (w odległości 100m), przy czym była to wielkość przyjęta pierwotnie dla elektrowni o mocy 250 kW. Z decyzji Starosty [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wynika, że turbina elektrowni ma mieć moc 500 kW. Dokonując oceny zgodności decyzji z 30 grudnia 2010 r. z decyzją środowiskową w kontekście emisji dźwięku, jaka brana była pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ winien ustalić czy planowany obiekt spełnia parametry hałasu wskazane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec podniesionych przez skarżącą zarzutów w tym zakresie organ winien dokonać ustaleń faktycznych odnośnie wielkości emisji hałasu przez elektrownię wiatrową [...] o mocy 500 kW oraz oceny, czy spełnia ona wymogi w zakresie emisji hałasu wskazane w decyzji środowiskowej. Ocena wielkości emitowanego przez obiekt hałasu nie jest częścią projektu budowlanego, za którą ponosi odpowiedzialność projektant i która nie podlega ocenie organu wydającego pozwolenie na budowę. Dodać trzeba również, że projekt budowlany w niniejszej sprawie dotyczył posadowienia na nieruchomości typowego urządzenia elektrowni, pochodzącego od producenta. Autora projektu budowlanego nie można w takim przypadku traktować jak osoby projektującej takie urządzenie. Organ w zakresie oceny hałasu nie powinien poprzestać na opinii wyrażonej w projekcie budowlanym, czy oświadczeniu projektanta. W sytuacji bowiem, gdy z przedłożonego projektu wynika, że urządzenie o mocy 500 kW emituje taki sam hałas, jak urządzenie o mocy 2-krotnie mniejszej, wątpliwości w tym zakresie powinny zostać wyjaśnione przy wykorzystaniu obiektywnych źródeł dowodowych (np. danych producenta urządzenia, ekspertyzy itp.). Sądowi natomiast wiadomym jest z urzędu, że elektrownie tego typu [...] o mocy 500 kW, mogą emitować mogą dźwięk o natężeniu wyższym, niż wskazany w decyzji środowiskowej - 40 dB. (por. dane dostępne pod adresem strony internetowej: http://www.czernikowo.pl/plik, 15326,zalacznik-nr-1-charakterystyka-przedsiewziecia.pdf.) Nie bez znaczenia w kontekście spełniania przez decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę warunków środowiskowych jest stan montowanych urządzeń, tzn. ustalenie, czy są to urządzenia nowe, czy używane. A jeśli są to urządzenia używane, organ winien ustalić czy stan ich zużycia nie zwiększył rzeczywistego poziomu emisji dźwięku wskazanego dla nowego urządzenia danego typu. Zarzuty skarżącej w tym zakresie nie zostały przez organ rozważone. W niniejszej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Sąd podziela natomiast stanowisko Wojewody [...] w kwestii uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 24 czerwca 2013 r. w związku z ustaleniami pierwszej instancji co do przekroczenia przez E.J. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd podziela stanowisko wyrażone w przywołanym przez organ odwoławczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. II OSK 622/05 (wyrok dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Nie można bowiem faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 146 § 2 k.p.a.), utożsamiać z wiedzą na temat prowadzenia robót budowlanych. Sam fakt, że strona mogła wiedzieć, że w jej sąsiedztwie prowadzone są roboty budowlane nie oznacza, że rozpoczął się bieg terminu, o którym mowa w w/w przepisie. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Rozpoczęcie się robót budowlanych nie musi oznaczać, że wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę. Nadto stwierdzić trzeba, że nie ma, w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. nr 108, poz. 953), podstaw do domniemania, że dzień wywieszenia tablicy informacyjnej jest dniem dowiedzenia się o decyzji, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2071/10, wyrok dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, jako wadliwą. Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji zastosują się do wyrażonej wyroku oceny prawnej i wskazań Sądu co do dalszego przebiegu postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło