IV SA/Po 884/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-03-13
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy częściowe zasypanie zbiornika wodnego, stanowiącego budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, stanowi roboty budowlane w rozumieniu tego prawa, podlegające jurysdykcji organów nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Częściowe zasypanie niewielkiego fragmentu krawędzi zbiornika wodnego, które nie prowadzi do powstania obiektu budowlanego ani nie stanowi etapu przygotowawczego do realizacji inwestycji, nie jest robotą budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym postępowanie administracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o wszczęcie postępowania w sprawie legalności zasypywania zbiornika wodnego na działce. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że prace ziemne polegające na składowaniu ziemi z wykopów pod kanalizację nie stanowią robót budowlanych. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję, twierdząc, że częściowe zasypanie zbiornika wodnego jest robotą budowlaną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (zwany dalej: PINB), na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 j.t., dalej - Kpa) umorzył w całości - jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonywania czynności polegających na zasypywaniu zbiornika wodnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej w [...], gm. [...] (zwanych dalej odpowiednio: zbiornik wodny; działka nr [...]).
W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny w sprawie wskazując, że w dniu [...] lutego 2013 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika Stowarzyszenia Zwykłego [...] [...] (zwanego dalej: Stowarzyszenie; skarżący) J. K. z dnia [...] lutego 2013 r., stanowiące żądanie wszczęcia i przeprowadzenia postępowania oraz dopuszczenie wnioskodawcy na prawach strony - jako organizacji społecznej - do udziału w postępowaniu w sprawie: "legalności wykonywania czynności polegających na zasypywaniu zbiornika - oczka wodnego na działce nr [...] w [...] ". Do powyższego pisma wnioskodawca załączył między innymi Regulamin Stowarzyszenia Zwykłego [...] [...]. Organ wskazał, że stosowanie do ust. 7 powyższego Regulaminu celem Stowarzyszenia jest między innymi działanie na rzecz wsi [...], natomiast zgodnie z ust. 8 lit. b i c Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez: występowanie z podaniami do właściwych organów publicznych oraz występowanie na prawach strony przed organami administracji publicznej we wszystkich postępowaniach administracyjnych dotyczących wsi [...]. Wyżej wymienione postanowienia regulaminu Stowarzyszenia przesądzają - w ocenie organu - o tym, że żądania Stowarzyszenia Zwykłego [...] [...], zawarte we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r., są uzasadnione celami statutowymi wyżej wymienionej organizacji społecznej, a ponadto przemawia za nimi interes społeczny i dotyczą innej osoby.
Organ argumentował, że w związku z powyższym za uprawnione uznano rozpatrzenie powyższego wniosku w trybie art. 31 Kpa i postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonywania czynności polegających na zasypywaniu zbiornika wodnego na działce nr [...] oraz dopuszczono Stowarzyszenie do udziału w powyższym postępowaniu.
W dniu [...] marca 2013 r. – PINB przeprowadził kontrolę, na podstawie której stwierdzono, że na działce nr [...] nie są prowadzone żadne roboty budowlane. Na terenie powyższej działki zlokalizowany jest staw w ostoi bagiennej. Właściciele wyżej wymienionej działki A. i A. B. wyrazili zgodę na składowanie na niej ziemi pochodzącej z wykopów pod kanalizację sanitarną i deszczową wykonywanych przez firmę [...]. W trakcie plantowania ziemi firma [...] przysypała krawędź stawu od strony północnej oraz fragment bagien od strony ul. [...]. W ocenie organu ww. prace ziemne nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm., zwanej dalej: PrB; Prawo budowlne) ponieważ nie są tożsame z budową, przebudową, remontem albo rozbiórką obiektu budowlanego. Wobec braku naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w ocenie organu zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, a w konsekwencji postępowanie należało umorzyć.
Od powyższej decyzji odwołało się Stowarzyszenie wskazując, że w myśl art. 128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, a Stowarzyszenie nie jest oczywiście zadowolone z wydanej decyzji. W ocenie Stowarzyszenia zaskarżone orzeczenie jest wadliwe, wyjaśnienia stanu faktycznego rażąco naruszają przepisy art. 7-9 Kpa i są niespójne. Nadto Stowarzyszenia stwierdziło, że z jednej strony organ stwierdza, że właściciele przedmiotowej działki wyrazili zgodę na składowanie ziemi, a z drugiej strony organ informuje o plantowaniu ziemi przez firmę [...]. Zarzucono również, że w uzasadnieniu decyzji brak jest informacji o warunkach umowy między firmą [...], a A. i A. B.. Brak jest również informacji o przesłuchaniu przedstawicieli firmy [...]. Zdaniem Stowarzyszenia z decyzji wynika, jakby przysypanie krawędzi stawu "w ostoi bagiennej" od strony północnej oraz fragmentu bagien od strony ul. [...] było przypadkiem. Tymczasem działania właścicieli były w pełni zamierzone i prowadzone z pełną premedytacją, w istocie były samowolnymi robotami przygotowawczymi - wykonywaniem niwelacji terenu pod przyszłą inwestycję - zakład przetwórstwa mięsa (art. 41 ust. 2 pkt 2 PrB). Na tę okoliczność załączono decyzję o warunkach zabudowy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WWINB) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] lutego 2013 r. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] marca 2013 r. przez organ I instancji kontroli na działce nr [...] ustalono, iż na ww. działce, stanowiącej własność A. i A. B., nie są prowadzone roboty budowlane. Na działce tej zlokalizowany jest staw w ostoi bagiennej. Według informacji udzielonej przez obecnego podczas kontroli przedstawiciela właścicieli J. J., właściciele działki wyrazili zgodę na składowanie ziemi, pochodzącej z wykopów pod kanalizację sanitarną i deszczową, na części działki, dla Firmy Instalacyjno-Budowlanej "[...]" S. B. – J. W. – S. M. sp.j. W trakcie wykonywanych prac "[...]" sp.j. przysypała krawędź stawu od strony północnej oraz przysypała fragment bagien od strony ul. [...]. Jednocześnie, obecny podczas kontroli przedstawiciel Stowarzyszenia G.P. przedłożył pismo Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2013 r., przekazujące dokumentację fotograficzną. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., wydanym na podstawie art. 31 § 2 Kpa, PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonywania czynności polegających na zasypywaniu zbiornika wodnego na działce nr [...] oraz dopuścił Stowarzyszenie do udziału w powyższym postępowaniu. WWINB wskazał, że organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2013 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a następnie decyzją z dnia 1[...]6 kwietnia 2013 r. umorzył w całości - jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjne w sprawie.
Kolejno organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2013 r. wezwał "[...]" sp.j. oraz Urząd Miasta i Gminy w [...] do wyjaśnienia, czy na terenie działki nr [...] UMiG [...] bądź działający na jego zlecenie wykonawca - "[...]" sp.j. lub też inny wykonawca, wykonywał lub wykonuje jakiekolwiek roboty, a jeśli tak - do wyjaśnienia, jakie były/są to roboty oraz przez kogo, na jakiej podstawie oraz w jakim okresie były/są wykonywane. "[...]" sp.j. udzieliła odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., natomiast UMiG w [...] udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] lipca 2013 r.
Przechodząc do rozważań merytorycznych WWINB wskazał, co następuje. Powołując się na art. 31 § 1 Kpa oraz orzecznictwo sądowe organ wskazał, że PINB dokonał prawidłowej oceny pod kątem spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 Kpa i prawidłowo przyjął, iż żądanie z dnia [...] lutego 2013 r. należało uznać za spełniające przesłanki z art. 31 § 1 Kpa. Kolejno organ rozważał kwestię ustalenia przedmiotu postępowania wskazując, że zgodnie z żądaniem z dnia [...] lutego 2013 r. PINB wszczął postępowanie w sprawie "legalności wykonywania czynności, polegających na zasypywaniu zbiornika wodnego na działce o numerze ewid. [...], położonej w [...] ". Organ przytoczył regulację zawarta w art. art. 28, art. 3 pkt 7 i art. 3 pkt 1 PrB i wskazał, że dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji PINB kluczowe jest ustalenie, czy na przedmiotowej nieruchomości wykonywane były roboty budowlane, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że A. i A. B. wyrazili zgodę na składowanie ziemi, pochodzącej z wykopów pod kanalizację sanitarną i deszczową, na części przedmiotowej działki. Ponadto z akt sprawy wynika również, że "[...]" sp. j. wykonywała budowę kanalizacji sanitarnej, realizowaną przez Związek Międzygminny [...] na terenie miejscowości [...] oraz [...], podczas której Zakłady [...] "B." sp. z o.o. sp.k. użyczyły jej części terenu działki nr [...], na której składowano materiały budowlane. "[...]" sp.j. nie wykonywała przy tym żadnych robót na tym terenie poza składowaniem materiałów i urządzeń. Również żadne inne podmioty nie wykonywały na rzeczonym terenie robót budowlanych. W konsekwencji PINB prawidłowo stwierdził, iż w sprawie nie mamy do czynienia z robotami budowlanymi, w rozumieniu Prawa budowlanego. Przysypany został jedynie niewielki fragment krawędzi zbiornika od strony północnej oraz bagien od strony ul. [...]. Nie można w sprawie mówić o budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 PrB, ani też obiekcie małej architektury (art. 3 pkt 4 PrB). Przedmiotowy zbiornik wodny stanowi natomiast budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 PrB. Jednakże, w ocenie WWINB, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o związanych z obiektem robotach budowlanych, tj. o budowie (art. 3 pkt 6 PrB), przebudowie (art. 3 pkt 7a PrB), montażu, remoncie (art. 3 pkt 8 PrB) lub rozbiórce obiektu budowlanego - zbiornika wodnego. Ponadto, podczas wykonywanych prac, na działce nie powstała żadna budowla ziemna. Nie można stwierdzić, by wykonane roboty spowodowały powstanie obiektywnie istniejącego obiektu budowlanego bądź też by stanowiły one etap przygotowawczy do realizacji inwestycji na przedmiotowej działce. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ stwierdził, że niemożliwe jest uznanie za "budowlę ziemną" każdego przesunięcia i rozplantowania warstwy ziemi. WWINB zważył, że co prawda w odniesieniu do przedmiotowej działki Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał decyzję o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. dla inwestycji polegającej na budowie budynku zakładu [...] na działce nr [...], jednakże z ustaleń poczynionych przez PINB wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości nie były wykonywane prace, które byłyby związane z przystąpieniem do realizacji tej inwestycji. Nadto do realizacji tej inwestycji nie zgromadzono jeszcze wszystkich dokumentów - decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia.
Wobec powyższego WWINB uznał, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż nie były wykonywane roboty budowlane, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, w związku z czym nie podlegają one przepisom Prawa budowlanego, zatem organy nadzoru budowlanego nie są władne do podejmowania działań oraz merytorycznego rozstrzygania o uprawnieniach lub obowiązkach stron. A zatem postępowanie, jako bezprzedmiotowe, winno zostać umorzone.
Skargę na powyższą decyzję złozyło Stowarzyszenie wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 105 § 1 Kpa przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa przez jego zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy prawidłowo ustaliły, że "przedmiotowy zbiornik wodny (staw w ostoi bagiennej) stanowi (...) budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego". Zdaniem skarżącego organy prawidłowo ustaliły również stan faktyczny w sprawie stwierdzając, iż został częściowo zmniejszony obiekt budowlany, albowiem przysypana została "krawędź stawu od strony północnej oraz fragment bagien od strony ul. [...]". Zdaniem skarżącego istota sporu sprowadza się do tego, czy roboty polegające na zasypaniu częściowym zbiornika wodnego będącego budowlą (fakt bezsporny) powodujące zmniejszenie powierzchni lustra wody są robotami budowlanymi, o których mowa jest w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego i tym samym podlegają przepisom Prawa budowlanego. W ocenie skarżącego organy popełniły błąd subsumcji niewłaściwie uznając, że stan faktyczny w sprawie - wykonane prace polegające na częściowym zasypaniu zbiornika wodnego - nie są robotami budowlanymi w rozumieniu Prawa budowlanego, gdy tymczasem w ocenie skarżącego Stowarzyszenia takimi właśnie robotami były. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący powołał się na orzecznictwo sądowe, wskazując, że budowa zbiornika wodnego (stawu) jest budowlą, której realizacja bez wymaganego prawem pozwolenia na budową jest tzw. samowola budowlaną w świetle art. 48 PrB, a w konsekwencji należy uznać, że częściowa likwidacja bez pozwolenia jest także samowolą budowlaną. Jednocześnie skarżący skonstatował, że w sprawie nie może być mowy o składowaniu ziemi, czyli czasowym jej przechowywaniu, magazynowaniu na składzie. Zdaniem skarżącego, gdyby intencją inwestora było składowanie ziemi, byłaby ona magazynowana w postaci pryzmy, hałdy czy zwału itp., a nie sypana do stawu i bagna. Dodatkową podniesiono, że PINB w decyzji informuje o planowaniu ziemi (tj. niwelacji terenu - art. 41 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego), co jednoznacznie wskazuje na samowolne roboty przygotowawcze związane z przyszłą inwestycją (warunki zabudowy z dnia [...].01.2008 r.).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzyamł swoje dotychczasowe stanowsisko zajęte w zaskrżonej decyji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że w ocenie WWINB trudno racjonalnie uznać, iż przysypanie niewielkiego fragmentu krawędzi przedmiotowego zbiornika stanowi jego samowolną likwidację (choćby tylko częściową), jak twierdzi Skarżący, stanowiącą roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, które polegać miałyby na rozbiórce obiektu budowlanego (zbiornika, zakwalifikowanego jako budowla) - art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Ponadto organ wskazał, iż Skarżący de facto przedstawia niezupełnie spójną koncepcję. Z jednej strony bowiem wskazuje, że w sprawie mamy do czynienia z samowolnymi robotami budowlanymi, polegającymi na "częściowej likwidacji" zbiornika (s. 2. skargi, akapit 8. i 9.), natomiast w dalszej części wskazuje na rzekome jednoznaczne samowolne roboty przygotowawcze związane z przyszłą inwestycją (s. 2 skargi, akapit 12.). Kolejno organ wskazał – odpowiadając na zarzut skargi – że określenie, użyte przez PINB w decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. "W trakcie planowania ziemi firma [...] przysypała (...)" winno brzmieć "plantowania", a skarżący wykorzystuje niefortunne sformułowanie dla swoich celów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t. z późn. zm., dalej - Ppsa), sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej - Kpa), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjnyw Lublinie w wyroku z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 695/12 (LEX nr 1234365) sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 Kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, LEX nr 201507). Bezprzedmiotowym może być zatem m.in. postępowanie z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01, LEX nr 137801). W konsekwencji, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż brak jest w tej sprawie przedmiotu postępowania, który naruszałby obowiązujące w rozpatrywanym w sprawie zakresie przepisy Prawa budowlanego. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, przeprowadzona nie tylko w odniesieniu do zarzutów skargi, ale i w zakresie wynikającym z przepisu art. 134 § 1 PPSA i sprawowana pod kątem legalności nie wykazała by badany akt jak i akt go poprzedzający wydane zostały z takim naruszeniem prawa czy to materialnego, czy procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy administracyjnej tj. w stopniu kwalifikującym je do usunięcia z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1-3 Ppsa).
Przedmiotem niniejszej sprawy była – zgodnie z żądaniem strony skarżącej zawartym we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. – kwestia "legalności wykonywania czynności polegających na zasypywaniu zbiornika - oczka wodnego na działce nr [...] w [...]". Stan faktyczny w sprawie, na co wskazał również skarżący w skardze – nie jest sporny między stronami. Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzją ją poprzedzającej podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Spór stron i jednocześnie sedno niniejszej sprawy koncentruje się natomiast wokół tego, czy na działce nr [...] były prowadzone roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, podlegające reżimowi tej ustawy, i czy zostały w wyniku tych robót naruszone przepisy Prawa budowlanego.
W tej mierze należy wyjaśnić, że działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach normuje Prawo budowlane.
W art. 3 ust. 7 tej ustawy wskazuje się, że pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei art. 3 ust. 1 definiuje obiekt budowlany w ten sposób, że są to: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi; budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami; obiekt małej architektury. Zgodnie z art. 7 pkt 2 Prawa budowlanego przez budynek należy z kolei rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z kolei pod pojęciem budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Wreszcie obiektem małej architektury (art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego) są niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
Budowa oznacza (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast przebudowa (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) - wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Z kolei przez remont ustawa nakazuje rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Na tle powyższych rozważań stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, by na działce nr [...] powstała budowla.
Z akt sprawy wynika, co następuje. [...]" sp. j. wykonywała budowę kanalizacji sanitarnej, realizowanej przez Związek Międzygminny [...] na terenie miejscowości [...] oraz [...], podczas której Zakłady [...] "B." sp. z o.o. sp.k. użyczyły jej części terenu działki nr [...], celem składowania ziemi, pochodzącej z wykopów pod kanalizację sanitarną i deszczową, na części działki nr [...]. "[...]" sp.j. oświadczyła przy tym, iż nie wykonywała żadnych robót na tym terenie poza składowaniem materiałów i urządzeń. Również Urząd Miasta i Gminy [...] nie posiada informacji dotyczących wykonywania jakichkolwiek robót na przedmiotowej działce. Z ustaleń PINB wynika natomiast, iż został przysypany niewielki fragment krawędzi zbiornika wodnego od strony północnej oraz bagien od strony ul. [...]. W stosunku do działki nr [...] wydana została decyzja o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. dla inwestycji polegającej na budowie budynku zakładu przetwórstwa mięsa na działce o numerze geod. [...] w [...] przy ul. [...]. Jednak nie przystąpiono do realizacji inwestycji na dzień wydania decyzji organu II instancji, a nadto odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia.
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 731/07 (orzeczenia.nsa.gov.pl) ustawa Prawo budowlane nie zawiera wprawdzie definicji pojęcia "budowle ziemne", jednak potoczne rozumienie tego określenia oznacza budowlę, której podstawowym tworzywem jest ziemia. Budowla taka jest wykonana w gruncie lub z gruntu. Przykładem budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał, czy wykonany z ziemi kopiec. Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych. Takie rozumienie pojęcia "budowli ziemnej" wyklucza uznanie za nią incydentalnego przysypania niewielkiego fragmentu krawędzi zbiornika wodnego (od strony północnej oraz bagien od strony ul. [...]). Na załączonej do akt administracyjnych sprawy dokumentacji zdjęciowej nie można dostrzec obiektywnie istniejącego obiektu. Z pragmatycznego punktu widzenia niemożliwym jest uznanie za "budowlę ziemną" każdego przesunięcia i rozplantowania warstwy ziemi, zwłaszcza przesunięcia nie powodującego powstania widocznej budowli i nie mającego na celu w bliższej lub dalsze przyszłości wykonanie jakiegokolwiek obiektu budowlanego. Przeprowadzone działanie nie jest związaną z wykonywaniem jakiegokolwiek obiektu budowlanego, a więc nie podpadającą pod przepisy ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie nie można wykluczyć, czy osunięcie ziemi stwarza zagrożenie dla sąsiednich nieruchomości, jednak podstawą ochrony praw właścicieli działek nie mogą być przepisy ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd uznał, że w wyniku działania objętego niniejszym postępowaniem nie powstał żaden obiekt budowlany w rozumieniu PrB, o czym była mowa powyżej. Skoro zaś w wyniku wykonanych prac nie powstał obiekt budowlany nie można w sprawie mówić również o budowie, czy robotach budowlanych, bowiem pojęcia te dotyczą wyłącznie obiektów budowlanych (art. 3 pkt 6 i 7 ustawy). Taka sytuacja uzasadnia trafność stanowiska organów, iż wykonywane czynności, o których mowa we wniosku nie mieszczą się w granicach art. 1 ustawy Prawo budowlane, co uzasadnia umorzenie wszczętego postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 Kpa.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło