II SA/Ke 1125/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. F. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez Z.F. od decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [... ]znak: [...] Starosta orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Z.F. , R. F. , J.F. oraz S.F. części nieruchomości położonej w [..] przy ul. J., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka hip. nr 83 o pow. 2,2059 ha, obecnie oznaczonej jako działka nr 1203/17 obręb 006 o pow. 1,3088 ha, na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Grodzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 19.09.2012r. za numerem [...]. Pismem z dnia 15.10.2013r., (które wpłynęło do Starostwa Powiatowego drogą elektroniczną przez platformę ePUAP w dniu 16.10.2013r.) Z.F. - reprezentowany przez R.F. złożył odwołanie od opisanej powyżej decyzji Starosty podnosząc m.in., że zaskarżona decyzja nie została mu skutecznie doręczona w żaden sposób. Pismem z dnia 8.06.2012r., przesłanym do Starosty drogą elektroniczną przez platformę ePUAP, R.F. wystąpił o przesyłanie mu korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 391 K.p.a. Wojewoda, wydając na podstawie art. 134 K.p.a. opisane na wstępie rozstrzygnięcie, podkreślił że decyzja organu I instancji z dnia [..], została wysłana do R.F. drogą elektroniczną przez ePUAP w dniu 01.10.2013r., lecz nie została mu skutecznie doręczona – z uwagi na brak podpisania urzędowego poświadczenia odbioru (art. 46 § 3 K.p.a.). Natomiast odwołanie Z.F. – reprezentowanego przez R.F. – wpłynęło do Starostwa Powiatowego drogą elektroniczną przez ePUAP w dniu 16.10.2013r., a więc przed doręczeniem zaskarżonej decyzji. Uzasadniając stwierdzenie niedopuszczalności odwołania organ II instancji wskazał, że jak wynika z art. 129 § 2 K.p.a. strona może wnieść odwołanie dopiero po doręczeniu jej decyzji, bowiem dopiero od tego momentu otwiera się dla strony termin do zaskarżenia orzeczenia. Zatem chwila doręczenia decyzji wywołuje dwojakie skutki prawne - dla strony rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia odwołania, natomiast dla organu oznacza związanie własną decyzją. Jednocześnie z chwilą doręczenia decyzji następuje wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego. W sytuacji wniesienia odwołania przed datą doręczenia stronie decyzji organ II instancji, któremu takie przedwczesne odwołanie zostało przedstawione do rozpatrzenia, powinien w oparciu o art. 134 K.p.a. wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Natomiast rozpatrzenie odwołania w przedstawionej sytuacji stanowiłoby rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych. Niezależnie od powyższego Wojewoda wyjaśnił, że pismem z dnia 14.11.2013r. zobowiązał organ I instancji do doręczenia ww. decyzji organu I instancji i dopiero wówczas będzie możliwe wniesienie ponownego odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z.F. zarzucił postanowieniu organu odwoławczego naruszenia art. 134 K.p.a., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia, zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Starosty została doręczona większości stron przed złożeniem odwołania – a zatem została wprowadzona do obrotu prawnego – co wyklucza uznanie odwołania za przedwczesne. Wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego oznacza bowiem, że stronie pominiętej przy doręczeniu przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie, który biegnie dla strony, której decyzję doręczono najpóźniej. W tym zakresie powołano się na wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 17.01.2008r., sygn. akt II SA/Wr 613/07, z dnia 6.08.2013r., II SA/Wr 393/13 oraz z dnia 5.05.2009r., sygn. akt II SA/Wr 693/08 oraz wyrok NSA z dnia 16.10.2012r., sygn. akt II OSK 1075/11). Odnosząc się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący wskazał, że jakkolwiek jest on trafny, to nie ma zastosowania do niniejszej sprawy. Przytoczone orzecznictwo odnosi się bowiem do przypadków, gdy w postępowaniu administracyjnym brała udział tylko jedna strona. Niedoręczenie jej decyzji, przy braku innych stron, równoznaczne jest z brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego – a więc z przedwczesnością odwołania. Tymczasem w sytuacji wielości stron postępowania administracyjnego i doręczenia decyzji przynajmniej jednej z nich sprawy te mają się zupełnie odmiennie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewoda dodał jednocześnie, że w dniu 21.11.2013 r. Starosta doręczył decyzję z [...] R. F. – pełnomocnikowi Z.F. Pismem z dnia 01.12.2013r. pełnomocnik Z.F. złożył odwołanie od ww. decyzji, które będzie przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowane postanowienie odpowiada przepisom prawa. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania złożonego przez Z.F. od decyzji Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, że strona może wnieść odwołanie dopiero po doręczeniu jej decyzji, bowiem dopiero od tego momentu otwiera się dla strony termin do zaskarżenia orzeczenia. Zatem chwila doręczenia decyzji wywołuje dwojakie skutki prawne - dla strony rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia odwołania, natomiast dla organu oznacza związanie własną decyzją. Jednocześnie z chwilą doręczenia decyzji następuje wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego. W sytuacji wniesienia odwołania przed datą doręczenia stronie decyzji organ II instancji, któremu takie przedwczesne odwołanie zostało przedstawione do rozpatrzenia, powinien w oparciu o art. 134 K.p.a. wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Spór w sprawie niniejszej dotyczy rozstrzygnięcia kwestii czy doręczenie decyzji jednej ze stron, która brała udział w postępowaniu otwiera termin do skutecznego wniesienia odwołania dla pozostałych stron biorących udział w postępowaniu. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od daty jej ogłoszenia stronie. W przepisie tym jako datę początkową terminu do wniesienia odwołania wskazano datę doręczenia decyzji stronie. Przepis ten nie budzi wątpliwości w sytuacji gdy w postępowaniu administracyjnym występuje jedna strona i doręczenie decyzji następuje do jej rąk. W takich przypadkach z dniem doręczenia decyzji stronie, decyzja wprowadzana jest do obrotu prawnego i od tej daty organ związany jest decyzją stosownie do art. 110 K.p.a. Od tej też daty strona może podejmować czynności dotyczące tej decyzji np. złożyć wniosek o jej uzupełnienie (art. 111§ 1 K.p.a.). W ocenie Sądu w takich sprawach (gdy w postępowaniu występuje jedna strona) wniesienie odwołania przed datą doręczenia decyzji nie jest dopuszczalne. Skoro decyzja jest niedoręczona stronie to, w sensie prawnym, nie ma rozstrzygnięcia, które mogłoby być kwestionowane. Z inną sytuacją mamy do czynienia gdy w postępowaniu bierze udział więcej niż jedna strona. Powstaje wówczas pytanie, czy doręczenie decyzji jednej stronie otwiera termin do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji dla pozostałych stron. W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż nie ma przeszkód we wniesieniu odwołania przez stronę, która w ogóle nie brała udziału w postępowaniu i której decyzja nie została doręczona. Dla takiej strony termin do wniesienia odwołania upływa wraz z upływem terminu dla tej strony której decyzję doręczono najpóźniej. Inna sytuacja ma miejsce gdy strona brała udział w postępowaniu i składa odwołanie od decyzji, która nie została jej doręczona, a pozostałym stronom decyzja ta została skutecznie doręczona. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z akt administracyjnych wynika, co nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą, że pismem z dnia 15.10.2013r., (które wpłynęło do Starostwa Powiatowego drogą elektroniczną przez platformę ePUAP w dniu 16.10.2013r.) Z.F. - reprezentowany przez R.F. złożył odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...] podnosząc m.in., że zaskarżona decyzja nie została mu skutecznie doręczona w żaden sposób. Pismem z dnia 8.06.2012r., przesłanym do Starosty drogą elektroniczną przez platformę ePUAP, R.F. wystąpił o przesyłanie mu korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 391 K.p.a. Decyzja organu I instancji z dnia [...], została wysłana do R.F. drogą elektroniczną przez ePUAP w dniu 01.10.2013r., lecz nie została mu skutecznie doręczona – z uwagi na brak podpisania urzędowego poświadczenia odbioru (art. 46 § 3 K.p.a.). Natomiast odwołanie Z.F. – reprezentowanego przez R.F. – wpłynęło do Starostwa Powiatowego drogą elektroniczną przez ePUAP w dniu 16.10.2013r., a więc przed doręczeniem zaskarżonej decyzji. W ocenie składu orzekającego, w sytuacji gdy strona brała udział w postępowaniu (tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) bieg terminu do wniesienia odwołania dla strony rozpoczyna się od daty doręczenia decyzji tej stronie. Wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności nie może wywoływać skutków prawnych. Rozpoznanie w tej sytuacji odwołania od decyzji, która nie została doręczona stronie byłoby naruszeniem przepisów postępowania skutkujących nieważnością decyzji. Z uwagi na powyższe, zasadnie organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że istotą przepisów dotyczących terminów zaskarżenia jest określenie czy są spełnione przesłanki do stwierdzenia, iż w konkretnej dacie decyzja jest ostateczna ( art. 16 K.p.a.). Dla określenia ostatniego dnia (daty) ostateczności decyzji konieczne jest uregulowanie długości terminu. Termin do wniesienia odwołania dla danej strony postępowania biorącej w nim udział upływa po 14 dniach od doręczenia decyzji tej stronie. Termin ten nie otwiera się dla tej strony w dacie doręczenia decyzji którejkolwiek ze stron postępowania. Przyjęcie odmiennego stanowiska czyniłoby niemożliwym (niewykonalnym) ustalenie daty ostateczności decyzji. Końcowo wymaga wskazania, że jak wynika z odpowiedzi na skargę, już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, decyzja Starosty została doręczona R. F. - pełnomocnikowi Z.F. w dniu 21.11.2013 r. Pismem z dnia 01.12.2013r. pełnomocnik Z.F. złożył od niej odwołanie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.