II FZ 1909/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 34/14 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. K. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 czerwca 2013 r. w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru zastawów skarbowych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 34/14) odrzucił wniosek M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie z jego skargi na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 czerwca 2013 r. w przedmiocie dokonania wpisu do rejestru zastawów skarbowych. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan sprawy wskazał, że postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. została odrzucona skarga strony na powyższą czynność. Następnie postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. Wobec treści postanowienia z dnia 9 maja 2014 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego – radca prawny wystąpił w dniu 17 lipca 2014 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia, załączając do niego skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 11 czerwca 2014 r. otrzymał pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych informujące o wyznaczeniu go jako pełnomocnika działającego z urzędu. Niezwłocznie (w dniu 18 czerwca 2014 r.) zapoznał się z aktami sądowymi sprawy i skontaktował się ze skarżącym. Na spotkaniu ze skarżącym w dniu 10 lipca 2014 r. uzyskał informacje i dokumenty niezbędne do sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna od wskazanego na wstępie postanowienia została wniesiona przez pełnomocnika w dniu 17 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlega odrzuceniu z uwagi na złożenie go po upływie terminu. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dniem w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi, nie później jednak, niż dzień w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy dowiedział się o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie trzydziesty dzień licząc od daty 11 czerwca 2014 r. (daty powzięcia informacji z OIRP), przypadał na dzień 11 lipca 2014 r. i najdalej w tym dniu, w ocenie Sądu, pełnomocnik powinien złożyć skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Strona nie zgodziła się z opisanym wyżej postanowieniem i wniosła zażalenie domagając się zmiany orzeczenia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że wobec treści postanowienia z dnia 9 maja 2014 r. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego. W dniu 11 czerwca 2014 r. otrzymał pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych, o wyznaczeniu go jako pełnomocnika działającego z urzędu. W dniu 18 czerwca 2014 r. niezwłocznie zapoznał się z aktami sądowymi i skontaktował się ze skarżącym. W dniu 10 lipca 2014 r. na spotkaniu ze stroną uzyskał informacje i dokumenty niezbędne do sporządzenia skargi kasacyjnej, którą w 17 lipca 2014 r. wniósł do Sądu. Zatem w jego ocenie termin 7 dniowy, który służy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, został zachowany, bowiem w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, została wniesiona skarga kasacyjna. Wskazał, że możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej nastąpiła w momencie spotkania pełnomocnika ze skarżącym, czyli w dniu 10 lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przytoczyć brzmienie art. 86 P.p.s.a., z którego wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu. Pomimo, że art. 87 § 1 P.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06, postanowienie NSA z 15 marca 2007 r., II FZ 47/07, postanowienie NSA z 11 października 2011 r., II FZ 570/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z judykatury, na co również zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, powyższa koncepcja gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. W świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie został dochowany. Z akt sprawy wynika, że 11 czerwca 2014 r. doręczono pełnomocnikowi zawiadomienie Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczeniu go z urzędu pełnomocnikiem dla strony skarżącej, czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast z aktami sprawy zapoznał się w dniu 18 czerwca 2014 r. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. upłynął zatem bezskutecznie w dniu 25 czerwca 2014 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadne jest stanowisko pełnomocnika strony, że możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej nastąpiła w momencie konsultacji ze skarżącym tj. w dniu 10 lipca 2014 r. skoro już w dniu 18 czerwca 2014 r. zapoznał się on z aktami sprawy. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył zaś w dniu 17 lipca 2014 r., a więc z uchybieniem ww. siedmiodniowego terminu. W konsekwencji wniosek ten jest spóźniony i na podstawie art. 88 P.p.s.a. podlega odrzuceniu. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.