I OSK 1818/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-04
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Jolanta Rudnicka, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego od państwowej osoby prawnej (w której Skarb Państwa posiadał pozycję dominującą) po dacie 13 października 2005 r., może domagać się przekształcenia tego prawa w prawo własności, jeśli pierwotny użytkownik wieczysty był podmiotem wyłączonym z możliwości przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1b ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?Ratio decidendi
Następstwo prawne po państwowej osobie prawnej, która była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. i była podmiotem wyłączonym z możliwości przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1b ustawy, nie daje podstaw do uzyskania przez następcę prawnego prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zakres podmiotowy art. 1 ust. 3 ustawy nie obejmuje następców prawnych podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 1b.Stan faktyczny
A. F. i Cz. F. zwrócili się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa w prawo własności. Nieruchomość ta była pierwotnie oddana w użytkowanie wieczyste Telewizji Polskiej S.A. w Poznaniu, która następnie zbyła to prawo na rzecz skarżących. Organy administracji odmówiły przekształcenia, uznając, że zgodnie z art. 1 ust. 1b ustawy o przekształceniu, nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste państwowym osobom prawnym, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, nie podlegają przekształceniu, a zakaz ten dotyczy również następców prawnych tych podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. .F i Cz. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1324/13 w sprawie ze skargi A. F. i Cz. F. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1324/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. F. i Cz. F. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy
Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2012 r. A. F. i Cz. F. zwrócili się do Prezydenta Miasta Poznania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej geodezyjnie: obręb Poznań, ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. 898 m2, zapisanej w KW nr [...], położonej w Poznaniu, przy [...], przysługującego A. i Cz. małż. F., w prawo własności.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i 1b, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83.), Prezydent Miasta Poznania orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na powyższej nieruchomości w prawo własności.
Organ ustalił, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] stycznia 1995 r. na rzecz Telewizji Polskiej S. A. w Warszawie – Oddział w Poznaniu. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 40 ust. 3 i art. 43 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), działka stała się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego przez Telewizję Polską S.A. w Warszawie – Oddział w Poznaniu. Aktem notarialnym z dnia 29 września 2011 r., Rep. A nr [...], Telewizja Polska S.A. z siedzibą w Warszawie zbyła prawo użytkowania wieczystego na rzecz A. i Cz. małż. F..
Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83), możliwość dokonania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w stosunku do państwowych i samorządowych osób prawnych, spółek handlowych w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. Uznał, że zbycie nieruchomości przez podmiot określony w ust. 1b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia, określonego w powyższym przepisie, na co wskazuje wprost przepis art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przepis ten nie wymienia podmiotów określonych w art. 1 ust. 1b ustawy, zatem podmioty te zostały wyłączone z przekształcenia. W świetle przepisów art. 1 ust. 1b, ust. 2 i 3 ustawy prawo użytkowania wieczystego tych nieruchomości ma pozostać nieprzekształcone wówczas, gdy podmiotami tego prawa będą podmioty wymienione w ust. 1b pkt 1 i 2, jak również ich następcy prawni.
Odwołanie wnieśli A. i Cz. F.. Zarzucili naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie polegające na przyjęciu, że art. 1 ust. 1b pkt 2 ograniczający możliwość uzyskania prawa własności nieruchomości ma zastosowanie również do osób prywatnych będących następcami prawnymi podmiotów publicznych, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dacie 13 października 2005 r.; naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niezastosowanie przy ocenie spełnienia przez odwołujących - jako następcy prawnego Telewizji Polskiej S.A., przesłanek wymaganych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sposób pomijający istotne okoliczności sprawy.
Wojewoda Wielkopolski, decyzją z dnia [...] października 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy dodatkowo podniósł, że uprawnienie odwołujących do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr 13 w prawo własności należy odnieść do art. 1 ust. 3 ustawy z 2005 r. W jego treści nie można doszukać się odwołania do następstwa prawnego po podmiotach wymienionych w ust. 1b pkt 1 i 2. Literalna wykładnia tego przepisu wskazuje, że w sytuacji, gdy następstwo prawne pochodzi po podmiotach wymienionych w art. 1 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy, możliwość przekształcenia została wyłączona. Przy czym wyłączenie możliwości przekształcenia odnosi się do każdoczesnego użytkownika wieczystego takiego gruntu. Wskazując na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie wykładni obowiązujących od dnia 9 października 2011 r. przepisów przedmiotowej ustawy Wojewoda wyjaśnił, że nie jest uprawniony do ich rozszerzającej interpretacji, gdyż każde działanie organu administracji winno być oparte na podstawie prawnej. Skoro ustawodawca nie przewidział w art. 1 ust. 3 ustawy z 2005 r. możliwości wystąpienia z żądaniem przekształcenia przez następców prawnych podmiotów wskazanych w ust. 1b przywołanego przepisu, to tym samym pozbawił organy orzekające w sprawie podstawy prawnej do wydania orzeczenia korzystnego z punktu widzenia strony.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli A. i Cz. F.. Zażądali uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu i przytoczoną tam argumentację.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie jest zasadna. Powołując treść przepisów art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w jej brzmieniu obowiązującym od dnia 9 października 2011 r. (Dz. U. z 2012 r. Nr 15, poz. 83), Sąd wskazał, że aby osoba fizyczna lub prawna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji singularnej (tak, jak skarżący w niniejszej sprawie w drodze umowy sprzedaży), mogła żądać przekształcenia nabytego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, podmiot, od którego prawo to nabyła, musi spełniać kryteria określone w art. 1 ust. 1, ust. 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Wyłącznie w takim przypadku można uznać, że osoba taka jest następcą prawnym w rozumieniu art. 1 ust. 3 tej ustawy i z faktu tego wywodzić prawo do przekształcenia. Na mocy art. 1 ust. 3 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 ustawy. Przepis art. 1 ust. 3 nie wymienia podmiotów określonych w art. 1 ust. 1b, zatem podmioty te zostały wyłączone, bowiem enumeratywne wyliczenie dotyczy osób fizycznych i prawnych będących następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a. Zdaniem Sądu, brzmienie bezpośrednie powołanych wyżej przepisów nie budzi w tym zakresie żadnych wątpliwości, a tylko niejasność przepisów uprawniałaby do korzystania z innych metod wykładni, aniżeli językowej (gramatycznej). Wykładnia rozszerzająca jest zatem w takiej sytuacji niedopuszczalna. Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005 r. przez podmiot określony w ust. 1b na rzecz innego podmiotu nie wyłącza zakazu przekształcenia wynikającego z art. 1 ust. 1b ustawy. Za taką wykładnią przepisów przemawia również istota zmian wprowadzonych w wyniku nowelizacji ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jaka miała miejsce w 2011 r. W wyniku tej nowelizacji, w art. 1 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy rozszerzono zakres podmiotowy oraz przedmiotowy działania ustawy. Zgodnie z ust. 1 art. 1 przyjęto, że uprawnienie do przekształcenia obejmie każdą nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych w dniu 13 października 2005 r. – z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w art. 1 ust. 1b. Odpowiednio do tych zmian dostosowano przepis ust. 3, stanowiącego o uprawnieniach następców prawnych osób wymienionych 1a w ust. 1, ust. 1a i ust. 2. Redagując nowe brzmienie ust. 3 nie musiano powtarzać wykluczenia z ust. 1b, bowiem zabieg taki był zbędny wobec jednoznacznej intencji ustawodawcy, który uprawnienie do przekształcenia wiąże ze statusem nieruchomości i jej użytkownika w dniu 13 października 2005 r. W tej dacie użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Poznaniu przy Alei Niepodległości 30 - działki nr 13 i 14, była Telewizja Polska S.A. Oddział w Poznaniu, w której to Spółce Skarb Państwa posiadał (i nadal posiada) pozycję dominującą, a tym samym nieruchomość ta nie podlegała pod zakres przedmiotowy ustawy.
W opinii Sądu, argumentacja skarżących nie może stanowić o konieczności przyjęcia wykładni celowościowej omawianych przepisów. Ustawodawca dokonał bowiem wyraźnego wyłączenia z możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności takich nieruchomości, które w dniu 13 października 2005 r. były w użytkowaniu wieczystym podmiotów publicznych. Nowelizacja ustawy miała na celu dostosowanie jej przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt K 9/08, w którym Trybunał orzekł, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nowelizacja dostosowuje brzmienie ustawy do powyższego wyroku uchylając art. 4 ust. 8 i modyfikując odpowiednio ust. 9 ustawy, tak by zastrzeżona przepisami ustawy bonifikata w wysokości 50% nie dotyczyła nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Jak wyżej wskazano, nowelizacja rozszerzyła również zakres podmiotowy i przedmiotowy działania ustawy, wprowadzając zarazem wyłączenia w tym zakresie, określone w przepisie art. 1 ust. 1b ustawy. Przeprowadzona w ten sposób wykładnia historyczna omawianych norm wprost prowadzi do wniosku, że dokonanie zmiany art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie miało na celu poszerzenia zakresu tego przepisu o następców prawnych podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nie przysługiwało przed nowelizacją i w świetle wprowadzenia do ustawy wyłączenia z art. 1 ust. 1b nadal nie przysługuje.
Sąd przypomniał, że 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości, położonej w Poznaniu przy [...], była Telewizja Polska S.A. Oddział w Poznaniu, w której to Spółce Skarb Państwa posiadał (i nadal posiada) pozycję dominującą. Organy obu instancji prawidłowo zatem przyjęły, że zaistniała negatywna przesłanka przekształcenia określona w art. 1 ust. 1 b ustawy i żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 3 skarżącym, jako podmiotom które nabyły od tej Spółki prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości, nie przysługuje.
Skargę kasacyjną wnieśli A. i Cz. F.. Wyrok zaskarżyli w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj.
a) art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i całkowicie nieuzasadnione uznanie polegające na przyjęciu, że art. 1 ust. 1b pkt 2) ograniczający możliwość uzyskania prawa własności nieruchomości ma zastosowanie również do osób prywatnych będących następcami prawnymi podmiotów publicznych, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dacie 13 października 2005 r.;
b) art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niezastosowanie przy ocenie spełnienia przez skarżących - jako następcy prawnego Telewizji Polskiej S.A. - przesłanek wymaganych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutu wyartykułowanego w podstawie kasacji.
Przed zasadniczymi rozważaniami konieczne jest spostrzeżenie, że art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 ze zm.) nie dzieli się na punkty. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy w rzeczywistości stanowi więc wskazanie naruszenia art. 1 ust. 1.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że art. 1 ust. 1b pkt 2 ograniczający możliwość uzyskania prawa własności nieruchomości ma zastosowanie również do osób prywatnych będących następcami prawnymi podmiotów publicznych, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dacie 13 października 2005 r.
Analizę stanu prawnego rozpocząć można od wskazania, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wystąpić mogą osoby fizyczne i prawne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Natomiast przepis art. 1 ust. 3 tej ustawy stanowi, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.
Negatywną przesłankę przekształcenia, istotną w niniejszej sprawie, określa art.1 ust.1b - dodany ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110). Zgodnie z tym przepisem, przepisu ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129).
Z art. 1 ust. 1b ustawy wynika jasno, że jeżeli w dniu 13 października 2005 r. nieruchomość była przedmiotem użytkowania wieczystego jednego z podmiotów wymienionych w tym przepisie - to żądanie przekształcenia nie przysługuje. Użyty w ustawie zwrot "oddane w użytkowanie wieczyste" należy rozumieć, jako będące w dniu 13 października 2005 r. lub obecnie przedmiotem użytkowania wieczystego. W sytuacji, gdy we wskazanej dacie prawo to przysługiwało podmiotowi wymienionemu w art. 1 ust. 1b wykluczone jest przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Decydujące znaczenie ma bowiem przysługiwanie prawa użytkowania wieczystego w dniu 13 października 2005 r. (patrz: wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I OSK 101/14, niepublikowany, treść [w:] https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Zbycie prawa użytkowania wieczystego po dacie 13 października 2005 r. przez jeden z podmiotów określonych w art. 1 ust. 1b nie wyłącza zakazu przekształcenia. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2 ustawy. Zakres podmiotowy nie obejmuje zatem następców prawnych podmiotów, o których mowa w art.1 ust. 1b ustawy. Ponadto, następstwo prawne oznacza wejście w prawa i obowiązki poprzednika prawnego. Skoro po stronie państwowej osoby prawnej nie powstało prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, to następca prawny tej osoby nie może nabyć prawa do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Uznanie za prawidłową argumentacji skarżącej kasacyjnie oznaczałoby, że następca prawny nabył prawo w szerszym zakresie niż przysługiwało ono zbywcy (patrz: wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 939/13, niepublikowany, treść [w:] https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przypomnieć warto, że w podobny sposób rozumiano w orzecznictwie kwestię następstwa prawnego, o którym mowa w art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przed wejściem w życie noweli z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (patrz: wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 764/11, niepublikowany, treść [w:] https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do uzasadnienia projektu nowelizowanej ustawy nie przemawia za inną wykładnią powołanych przepisów, niż dokonana powyżej. W ustawie w sposób jednoznaczny określono kategorie podmiotów uprawnionych do prawa do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.
Jak wynika z powyższych uwag, ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) nie wprowadziła możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przez osoby fizyczne będące następcami państwowych osób prawnych, które były użytkownikami wieczystymi w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Tym niemniej, nawiązując do poglądów o rozszerzeniu zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., warto zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, ogłoszonym w dniu 17 marca 2015 r. orzekł, że: " Art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji" (OTK-A 2015/3/28). Jest oczywiste, czego nie kwestionują sami skarżący, że przed dniem wejścia w życie noweli z dnia 28 lipca 2011 r. nie mieli oni uprawnienia do przekształcenia.
W konsekwencji nie jest także zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niezastosowanie. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że następstwo prawne po państwowej osobie prawnej będącej użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. nie daje podstaw do uzyskania przez skarżących prawa do przekształcenia prawa użytkowania tej nieruchomości w prawo własności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło