I OSK 1951/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba-Gula po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 902/13 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 902/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] wnioskiem z dnia 29 stycznia 2013 r. wystąpił o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji K. O. do kierowania pojazdami kategorii B – potwierdzonych prawem jazdy nr [...], wydanym w dniu 21 marca 2005 r. Podstawą wniosku było uzyskanie przez K. O. w okresie od dnia 12 grudnia 2011 r. do dnia 16 lipca 2012 r. 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. - w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) - skierował K. O. na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami wymagającymi prawa jazdy kategorii B. K. O. odwołał się od ww. decyzji, podnosząc, że w dniu wszczęcia postępowania anulowaniu uległo 10 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, że uczestniczył w szkoleniu, które spowodowało obniżenie ilości punktów karnych, że uległ zmianie w ten sposób stan faktyczny sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego wydało w dniu [...] września 2013 r. decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż decyzja wydana na podstawie wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] ma charakter decyzji związanej, a Starosta [...] wydając stosowną decyzję o skierowaniu na badania nie posiadał kompetencji do weryfikacji otrzymanego wniosku w zakresie danych w nim zawartych. Odnosząc się do kwestii odbycia szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez skarżącego, Kolegium wyjaśniło, że skarżący odbył powyższe szkolenie 7 miesięcy po zgromadzeniu 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego tj. w dniu 18 lutego 2013 r., co w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia nie mogło spowodować zmniejszenia liczby punktów i nie miało wpływu na wynik końcowy rozpatrywanej sprawy. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. O. zarzucając naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. WSA w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył treść art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wskazał, że w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. Z 2012 r. poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 (§ 8 ust. 6). Zatem osoba, która przekroczyła przed rozpoczęciem szkolenia próg 24 punktów zebranych za naruszenia przepisów ruchu drogowego nie może już skutecznie zmniejszyć liczby punktów wpisanych w ewidencję poprzez odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Zdaniem Sądu I instancji właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż powołane rozporządzenie nie jest sprzeczne z delegacją ustawową i nie jest sprzeczne z unormowaniami o randze ustawowej. Tym samym organ prawidłowo zastosował w sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia stwierdzając, że odbycie przez skarżącego szkolenia nie mogło w zaistniałej sytuacji, zmniejszyć ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z treścią art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, w myśl którego, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, jest czynnością w pełni uzasadnioną wobec przekroczenia 24 punktów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. O., zarzucając naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku WSA w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego kwestionował liczbę naruszeń przepisów ruchu drogowego i tym samym nie zgodził się z sumą punktów karnych przepisanych za te naruszenia. Wskazywał również, że na dzień wydania decyzji anulowaniu uległa część z punktów karnych przyznanych skarżącemu, z uwagi na odbyte szkolenie. Uległ zatem zmianie stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę do wydania decyzji o skierowaniu skarżącemu na badania psychologiczne. Przytaczając treść art. 130 ustawy Prawo ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. skarżący kasacyjnie doszedł do przekonania, że powołany przepis rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponadto pozostaje w sprzeczność z przepisem rangi ustawowej tj. art. 130 ust. 3 powołanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna - oparta wyłączenia na zarzucie naruszenia art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym - nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W myśl art. 130 ust. 2 ustawy punkty te usuwa się z ewidencji po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy, czyli dopuszczających się przekroczeń w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy - 20 punktów. Już z powyższego unormowania niezbicie wynika, że przekroczenie liczby 24 punktów uniemożliwia ich usunięcie. Konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego i przekroczenie limitu 24 punktów jest m.in., w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b powołanej ustawy, skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Tym samym, wykluczone jest zmniejszenie liczby punktów poprzez odbycie szkolenia po przekroczeniu takiej ich liczby, jaka wiąże się ze wspomnianymi następstwami (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2016 r. I OSK 1497/14, z dnia 24 lipca 2015 r. I OSK 2800/13, z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 495/12, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10). Kierowca wpisany do ewidencji może - zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym - na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to jednak kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Normę wynikającą z tego przepisu należy jednak postrzegać w ujęciu systemowym, w zestawieniu z pozostałymi, wyżej wymienionymi, przepisami ustawy, określającymi następstwa przekroczenia liczby punktów, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z kolei przepis art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym zawiera upoważnienie dla ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Jednocześnie zauważyć należy, iż w tym przepisie zostały określone kryteria jakimi ma kierować się organ wykonawczy przy wydawaniu rozporządzenia. Są nimi dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Wykonanie powyższej delegacji stanowiło obowiązujące w dacie wydawania decyzji w tej sprawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 marca 2012 r. Z przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uprawnienia określonego w tym przepisie mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która po ich stronie nie rodzi konsekwencji w postaci np. skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji czy badania psychologiczne, a więc mniej niż 24 punkty. W przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów. Powołany przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia spełnia zatem cel ustawy. W konsekwencji stwierdzić należy, iż właściwe odczytanie treści przedstawionych regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko odpowiada unormowaniom zawartym w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że ani organy orzekające w tej sprawie, ani Sąd I instancji nie naruszyły art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skoro skarżący w okresie od 12 grudnia 2011 r. do dnia 16 lipca 2012 r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego skutkującym przypisaniem mu 26 punktów, to odbycie szkolenia w dniu 18 lutego 2013 r. nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu i wywierają one skutek z dniem dokonania naruszenia przepisów prawa przez kierującego pojazdem. Dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego istotne znaczenie ma w tym przypadku data popełnienia naruszeń, a nie data wszczęcia postępowania administracyjnego czy też data wydania decyzji. Tym samym stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.