III SA/Kr 191/14

WyrokWSA w Krakowie2014-03-26

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego na zakup lokalu mieszkalnego w związku ze zniszczeniem dotychczasowego domu na skutek osuwiska powinno uwzględniać kwotę uzyskaną z odszkodowania ubezpieczeniowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając rażące naruszenie prawa polegające na niedostatecznym i niewyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W szczególności, organy nie ustaliły prawidłowo liczby osób zamieszkujących w zniszczonym budynku ani sposobu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny, a także nie uwzględniły kwoty uzyskanej z odszkodowania ubezpieczeniowego przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego, co jest sprzeczne z zasadą praworządności i celami pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup lokalu mieszkalnego w związku ze zniszczeniem jego domu na skutek osuwiska. Organy administracji przyznały zasiłek w określonej wysokości, opierając się na powierzchni budynku wykazanej w dokumentach podatkowych. Po uchyleniach i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili m.in. dowolną ocenę stanu faktycznego i niedokonanie kompletnych ustaleń faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji obu instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. | Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych K. K. i W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu | |Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 867/12 w sprawie ze skargi K. K. i W. K. na decyzję | |Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na zakup budynku mieszkalnego | |uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając ponownie skargę ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. | |W dniu 26 stycznia 2011 r. W. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego w kwocie do 300.000 zł na zakup lokalu mieszkalnego w | |związku ze zniszczeniem wskutek osuwiska jego dotychczasowego domu nr [...] w J. | |Wójt Gminy P decyzją z dnia [...] 2011 r. udzielił W. K. pomocy w postaci bezzwrotnego i jednorazowego zasiłku celowego w wysokości | |75.167 zł z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego w T, w tym na pokrycie ceny zakupu lokalu oraz kosztów związanych z jego | |zakupem. Ta decyzja organu I instancji została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2011 r. Przekazując | |sprawę do ponownego rozpatrzenia, Kolegium wskazało na konieczność prawidłowego ustalenia powierzchni uszkodzonego budynku, ponieważ od| |tego ustalenia uzależniona jest wysokość przyznanej W. K. pomocy. Następnie decyzją z dnia [...] 2011 r. Wójt Gminy przyznał W. K. pomoc | |w formie zasiłku celowego w wysokości 75.167 zł na zakup lokalu mieszkalnego w T oraz kosztów związanych z jego zakupem. Również ta | |decyzja organu I instancji została uchylona przez Kolegium decyzją z dnia [...] 2012r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w | |obliczu zgromadzonego materiału dowodowego organ l instancji winien ponownie zwrócić się do Wojewody o uwzględnienie tej okoliczności, | |że na dzień zdarzenia stanowiącego podstawę do udzielenia zasiłku celowego W. K. nie był obciążany obowiązkiem opłacania podatku | |rolnego. | |Ponownie rozpatrując sprawę, organ l instancji, Wójt Gminy pismem z dnia 27 stycznia 2012 r. zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego o | |zajęcie stanowiska w sprawie. W piśmie tym organ wyjaśnił stan faktyczny sprawy, w szczególności wskazując, że w momencie wystąpienia | |osuwiska nie istniał dom o powierzchni 50 m2 od którego faktycznie skarżący opłacał podatek, ale zniszczeniu uległ budynek mieszkalny o| |powierzchni 115 m2. W odpowiedzi Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w piśmie z dnia 17 lutego 2012 r. | |podtrzymał swoje stanowisko zawarte w pismach z dnia 9 czerwca i 28 lipca 2011 r., zgodnie z którym w sprawie mają zastosowanie | |wytyczne Wojewody z dnia 13 października 2010 r. znak [...]. W związku z powyższym Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznał | |W. K. pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 75.167 zł na zakup lokalu mieszkalnego w T oraz kosztów związanych z jego zakupem. W | |uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przyznana kwota została zaakceptowana przez dysponenta funduszami na ten cel, tj. Wojewodę, | |a gmina P nie jest w stanie z własnych środków zaspokoić w całości żądania W. K. Wójt wyjaśnił, że wysokość zasiłku celowego został | |obliczona na podstawie powierzchni domu usytuowanego na działce nr [...] (50 m2), ponieważ od takiej powierzchni W. K. przez wiele lat | |opłacał podatek od nieruchomości. Wójt podkreślił, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej, iż W. K. opłacał podatek od| |nieruchomości od budynku o powierzchni 115 m2 usytuowanego na działce nr [...] i dlatego powierzchnia tego budynku nie mogła być podstawą| |do obliczenia wysokości przyznanego zasiłku celowego. Ponadto wnioskodawca zakupił z przyznanych środków mieszkanie w T przy ul. R i w | |ten sposób wypłacony zasiłek spełnił swoją rolę polegającą na zapewnieniu możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez rodzinę | |wnioskodawcy. | |Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. K., który zarzucił, że w wyniku osuwiska zniszczony został budynek nr [...] znajdujący się na | |działce nr [...] i to powierzchnia tego budynku powinna stanowić podstawę do obliczenia wysokości zasiłku celowego. | |Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 kwietnia 2012 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. | |Kolegium przywołało decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2011 r., w której nakazano W. K. wykonanie rozbiórki | |budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości J. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że po wystąpieniu w okresie maj - czerwiec 2010 | |powodzi Wojewoda przyznawał świadczenia w formie zasiłku celowego, które to środki pochodziły z budżetu państwa. W tym celu Wojewoda | |sporządził stosowną procedurę w przedmiocie przyznawania dotacji na pomoc udzielaną w trybie art. 40 ustawy o pomocy społecznej dla | |osób, które poniosły straty w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych od maja 2010 roku, stanowiącą załącznik nr 1 do pisma znak:| |[...] z dnia 1 czerwca 2010 r. wydanego przez Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego. Zgodnie z tą procedurą | |wysokość zasiłku jest uzależniona od powierzchni mieszkania wykazywanej w dokumentach podatkowych. Zdaniem Kolegium stan faktyczny w | |niniejszej sprawie w zasadzie nie był kwestionowany. Do momentu osunięcia się ziemi W. K. opłacał podatek nakładany na nieżyjącego już | |J. Ł., a podatek ten opłacany był od nieistniejącego od 1987 r. budynku zlokalizowanego na działce nr [...] o nr [...] o powierzchni 50 m2.| |W. K. zaczął opłacać podatek rolny dopiero na podstawie decyzji z dnia [...] 2010 r. o zmianie decyzji z dnia [...] 2010 r., w której | |wykazano powierzchnię mieszkania 115 m2. Kolegium podkreśliło, że organ jednostki samorządu terytorialnego sam nie decyduje o wysokości| |kwoty pomocy, a Gmina P nie posiada środków własnych, które mogłaby rozdysponować w wysokości żądanej przez wnioskodawcę. Skoro zaś | |Wojewoda odrzucił wniosek o udzielenie środków na zasiłek celowy dla W. K. w kwocie 150.333 zł., to organ I instancji zobowiązany był | |obliczyć wysokość przyznanego zasiłku na podstawie powierzchni budynku wynikającej z decyzji podatkowych, czyli 50 m2. Kolegium | |wskazało też, że W. K. zaczął opłacać podatek od budynku o powierzchni wynoszącej 115 m2 dopiero w momencie, kiedy się zorientował, że | |od tego uzależniona jest wysokość świadczenia z pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium cel zasiłku został zrealizowany, ponieważ przyznane| |środki zostały wykorzystane na zakup mieszkania. | |Skargę na powyższą decyzję wnieśli W. K. i K. K., którzy zarzucili, że w wyniku osuwiska zniszczony został budynek nr [...] znajdujący | |się na działce nr [...] i to powierzchnia tego budynku powinna stanowić podstawę do obliczenia wysokości zasiłku celowego. Skarżący | |podnieśli, że organy wiedziały o istnieniu budynku nr [...] i jego faktycznej powierzchni, ponieważ został on zbudowany na podstawie | |pozwolenia na budowę, zaś korespondencja urzędowa dotycząca tego budynku była kierowana do skarżącego. | |W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. | |Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 21 marca 2013 r. skarżąca K. K., oświadczyła, że dom był ubezpieczony w | |PZU na kwotę 156 000 złotych i taką kwotę skarżący otrzymali z tytułu odszkodowania. Skarżąca podała nadto, że wraz z mężem mieszkają | |obecnie u syna w T, a nowe mieszkanie remontują. Mimo decyzji o nakazie rozbiórki starają się też o pozwolenie na remont domu. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego | |Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji | | | |Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego, | |ponieważ zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Przyznanie zasiłku z art. 40 powinno być poprzedzone wyczerpującymi ustaleniami co| |do sytuacji osoby lub rodziny ubiegającej się o ten zasiłek organ nie jest natomiast obowiązany do czynienia ustaleń zmierzających do | |wyjaśnienia, czy dochód osoby ubiegającej się o zasiłek z art. 40 u.p.s. przekracza kryterium dochodowe obliczone zgodnie z treścią | |art. 8 ustawy. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z pominięciem podstawowych zasad, celów i przesłanek udzielania | |pomocy społecznej, jakimi powinny kierować się organy pomocy społecznej, wynikających z art. 2 i 3 ustawy. Stan faktyczny sprawy, tj. | |trudna sytuacja życiowa w jakiej niewątpliwie znaleźli się skarżący nie uprawniała zdaniem sądu do uznania, że skarżący nie są w stanie| |przy wykorzystaniu własnych środków i możliwości zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. Jak bowiem wynika z oświadczenia | |złożonego na rozprawie przez skarżącą, budynek, który uległ zniszczeniu był ubezpieczony na kwotę 156 000,-złotych i kwotę taką | |skarżący tytułem odszkodowania otrzymali. Skarżący zaspokajają swoje potrzeby mieszkaniowe w mieszkaniu syna w T i prowadzą remont | |zakupionego mieszkania. Starają się także o pozwolenie na remont zniszczonego budynku w J, pomimo istniejącego nakazu rozbiórki. Ze | |zgromadzonych w sprawie dowodów wynika w sposób oczywisty, że uzyskana przez skarżących z tytułu ubezpieczenia uszkodzonego budynku | |kwota 156 000,-zlotych znacznie, bo o 53 000,-złotych - przewyższa kwotę, za jaką skarżący nabyli mieszkanie w T (k. 23 akt adm.). | |Skarżący mają zatem zaspokojone podstawowe potrzeby bytowe, ponieważ na czas remontu mieszkania mieszkają u syna w Tarnowie, zaś po | |zakończeniu remontu będą mogli korzystać z zakupionego mieszkania. Przyznanie więc w takim stanie faktycznym zasiłku z pomocy | |społecznej pozostaje w rażącej sprzeczności z podstawowymi celami pomocy społecznej i zasadami ich udzielania, wyrażonymi w przepisach | |art. 2 i 3 ustawy. Organy przyznające świadczenia z pomocy społecznej dokonują rozdziału środków publicznych, co nakłada na te organy | |obowiązek ścisłego przestrzegania regulacji będącej podstawą przyznawania świadczeń beneficjentom i ogranicza dysponowanie posiadanymi | |środkami w sposób wynikający z przedstawionych wyżej zasad. Tymczasem, prowadząc postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o | |przyznanie zasiłku organy uznały, że w sytuacji wystąpienia straty, o której mowa w art. 40 u.p.s. nie obowiązują zasady wynikające z | |przepisów art. 3 i 3 ustawy, których treść całkowicie pominęły. Wystąpienie straty spowodowanej zdarzeniem losowym, czy klęską | |żywiołową stanowi w świetle regulacji ustawowej wynikającej z art. 2, 3 i 40 u.p.s. konieczną ale nie jedyną przesłankę przyznania | |świadczeń z pomocy społecznej. Organy natomiast dokonały oceny stanu faktycznego sprawy wyłącznie na podstawie samego faktu wystąpienia| |straty, oraz na treści wytycznych Wojewody z dnia 13 października 2010r. znak [...], pomijając pozostałe przesłanki przyznania | |świadczenia z pomocy społecznej. Powyższe wady zaskarżonej decyzji dają podstawę do stwierdzenia, że została ona wydana z rażącym | |naruszeniem prawa - przepisów art. 2, 3 i 40 ustawy o pomocy społecznej, co powodowało konieczność wyeliminowania jej, jak i decyzji ją| |poprzedzającej z obrotu prawnego. | | | |Od powyższego wyroku skargi kasacyjnie wnieśli: W. i K. K. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze. | |W. i K. K. zarzucili zaskarżonemu orzeczeniu: | |1) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. | |145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym przez organ, a | |to art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a poprzez: | |a) dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób dowolny i sprzeczny z wnioskami logicznie dającymi się wywieść ze zgromadzonego w sprawie| |materiału dowodowego, w tym ze wszystkich elementów postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie w szczególności poprzez uznanie,| |że sytuacja majątkowa skarżących i ich rodziny pozwala na samodzielne pokonanie trudności losowych bez sięgania do instytucji pomocy | |społecznej, podczas gdy 7-osobowa rodzina skarżącego zamieszkuje w lokalu o powierzchni 34 m2, utraciła całkowicie możliwość | |prowadzenia dotychczasowego gospodarstwa w poprzednim miejscu zamieszkania z uwagi na konieczność zmiany miejsca zamieszkania i | |powstałe, trwałe uszkodzenia gruntu, a skarżący są osobami w podeszłym wieku oraz poprzez ustalenie, że skarżący mają zaspokojone | |potrzeby mieszkaniowe, w sytuacji, w której doraźnie zamieszkują w lokalu zajmowanym przez rodzinę jednego z synów; | |b) niedokonanie kompletnych ustaleń faktycznych celem dokładnego zbadania sprawy i jej załatwienia w sposób odpowiadający treści | |znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a to poprzez odstąpienie od wszechstronnego zbadania rzeczywistej | |sytuacji majątkowej i mieszkaniowej skarżących i ich rodziny, tj. odstąpienie od ustalenia, jaka jest całkowita kwota uzyskiwanych | |przez rodzinę skarżących miesięcznych dochodów, jakie są ich źródła, czy skarżący w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym utracili | |istniejące dotychczas źródła zarobkowania i utrzymania, w jaki sposób zostały spożytkowane kwoty uzyskanych już świadczeń, tj. zasiłku | |celowego i odszkodowania, czy były one wystarczające dla zaspokojenia minimalnych potrzeb mieszkaniowych skarżących i w jakim stopniu | |okazały się niewystarczające, czy skarżący zmuszeni zostali do podjęcia dodatkowych zobowiązań celem unormowania swojej sytuacji | |życiowej i w jakiej formie to nastąpiło; | |2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. | |145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P i następującej po niej | |decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sytuacji, w której brak było podstaw do stwierdzenia, że doszło do ich wydania z rażącym | |naruszeniem prawa, tj. poprzez uznanie, że wobec poczynionych w sprawie niekompletnych ustaleń faktycznych udzielenie skarżącym i ich | |rodzinie jakiejkolwiek pomocy społecznej w sposób rażący narusza przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; | |3) naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 2, 3 i 40 ustawy o pomocy społecznej poprzez | |ich niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie są objęci hipotezą tych norm, a ich sytuacja majątkowo-mieszkaniowa daje podstawy do | |przyjęcia, że świadczenia z pomocy społecznej skarżącym się w ogóle nie należą. | |W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego | |rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. | |Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło zaskarżonemu orzeczeniu: | |1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 2, 3 i 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, przez błędną wykładnię tych | |przepisów polegającą na przyjęciu, że organy dokonały nieprawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie przesłanek | |przyznania świadczenia z pomocy społecznej, co dało podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie | |powołanych wyżej przepisów, | |2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: | |a) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2, 3 i 40 ustawy o pomocy społecznej przez nieuzasadnione | |uruchomienie sankcji nieważności wobec wskazanych na wstępie decyzji i przypisanie im kwalifikowanej wady, podczas gdy decyzje te nie | |naruszały w sposób rażący żadnego z przywołanych wyżej przepisów prawa materialnego, | |b) art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie normy tego przepisu, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa | |skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji, a tym samym Sąd I instancji wydał wyrok na niekorzyść strony pomimo braku ku temu | |przesłanki. | |W oparciu o przedstawione zarzuty Kolegium wniosło o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i | |oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania | |Kolegium podniosło, że w opisanej sprawie znajdował zastosowanie przepis art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a to wobec| |niekwestionowanego faktu wystąpienia klęski żywiołowej, w wyniku której rodzina W. K. poniosła stratę polegającą na zniszczeniu domu, | |co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W takiej zaś sytuacji trudno dopatrywać się, zdaniem organu, cech jasnego, bezspornego i | |oczywistego naruszenia prawa, skoro powołany wyżej przepis nie został zastosowany w sposób sprzeczny z jego treścią. Tymczasem aby | |uznać, że miało miejsce rażące naruszenie powołanego wyżej przepisu należałoby wskazać, iż w sprawie nie miał on w ogóle zastosowania | |bądź jego zastosowanie było jednoznacznie sprzeczne z prawem. | |Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania | |Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, uznając że skargi kasacyjne zawierają usprawiedliwione podstawy. Naczelny Sąd | |Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że organy pomocy | |społecznej pominęły treść art.2 i 3 u.p.s., gdyż po pierwsze - nie został w sposób należyty ustalony stan faktyczny w sprawie, a po | |drugie - odmienne wnioski wynikają z uzasadnień decyzji wydanych w sprawie. Dla potrzeb rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku | |celowego w trybie art.40 ustawy o pomocy społecznej niezbędne było dokładne ustalenie sytuacji skarżącego pod kątem potrzeb | |mieszkaniowych jego rodziny. Nie zostało w sprawie ustalone: ile osób zamieszkiwało w budynku, który uległ uszkodzeniu w wyniku | |powstania osuwiska i jak zostały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe wieloosobowej rodziny. W tej kwestii sprzeczne wnioski wynikają z | |akt administracyjnych sprawy. W aktach tych znajduje się akt notarialny, z którego wynika, że skarżący kupił lokal spółdzielczy | |własnościowy o pow. 34, 94 m.kw. w T przy ul. R. Natomiast z zaświadczenia Miejskiego Zarządu Budynków w T z dnia 27 marca 2012 r. | |wynika, że K. i W. K. są właścicielami lokalu przy ul. M w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosząc się do ustaleń organu w kwestii | |dotyczącej powierzchni budynku przyjętej za podstawę przyznania zasiłku, stwierdził że stanowisko organów w tej części jest niezgodne z| |zasadą praworządności. Niedopuszczalne jest tworzenie fikcji odnośnie przedmiotu będącego podstaw następnie odnieść to do potrzeb | |mieszkaniowych rodziny i sposobu zaspokojenia tych potrzeb. Trafny jest co do zasady pogląd, że jeśli kwota uzyskana z tytułu umowy | |ubezpieczenia zaspokaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe rodziny, to nie ma podstaw do przyznania środków z pomocy społecznej ( wyrok | |NSA z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 521/13). Taki wniosek można jednak wywieść na podstawie prawidłowo poczynionych i | |wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego sprawy. Wobec braku takich ustaleń nie można stosować sankcji art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Trzeba | |mieć na uwadze, że poczynienie ustaleń co do stanu faktycznego w sprawie spoczywa na organach administracji. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przystępując do ponownego rozpoznania sprawy zważył, co następuje: | |Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy | |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl | |art. 1 ustawy p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji | |publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do | |naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz | |powołaną podstawą prawną, co oznacza, że może również zbadać zaskarżony akt pod kątem naruszenia przepisów nie przywołanych w treści | |skargi (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Tym bardziej, że fakt uprzedniego wydania w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd | |Administracyjny wyroku z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1900/13 ma ten skutek, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez | |Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 ustawy p.p.s.a. podlegają zawężeniu do | |granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy. Tak | |więc Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 bez | |uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r.,| |sygn. akt II OSK 1117/05, LEX nr 238489). Stosownie bowiem do art. 190 p.p.s.a. zdanie pierwsze - sąd, któremu sprawa została | |przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną rozumie się | |wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to | |obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy zostało uznane za błędne.| |W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 ustawy p.p.s.a. należy rozumieć wąsko jako ustalenie| |znaczenia przepisów prawa. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje, zatem kwestii będących jej | |przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów | |prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy. Sąd pierwszej instancji jest | |zatem związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa odnośnie takiego, a nie innego rozumienia określonych przepisów prawa w zakresie | |sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw (tak wyrok NSA z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06, LEX nr 384165). | |Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie aktualnie orzekając| |w sprawie stwierdza, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją | |decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo i podlegają uchyleniu z powodu naruszenia przez organy art. 7 i 77 K.p.a., a to | |niedostatecznego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy. | |W sprawie bowiem nie zostało ustalone: ile osób zamieszkiwało w budynku, który uległ uszkodzeniu w wyniku powstania osuwiska, w związku| |z powyższym nie ustalono jak zostały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe wieloosobowej rodziny. W tej kwestii sprzeczne wnioski wynikają| |z akt administracyjnych sprawy. W aktach tych znajduje się akt notarialny, z którego wynika, że skarżący kupił lokal spółdzielczy | |własnościowy o pow. 34, 94 m2 w T przy ul. R. Natomiast z zaświadczenia Miejskiego Zarządu Budynków z dnia 27 marca 2012 r. wynika, że | |K. i W. K. są właścicielami lokalu przy ul. M w T. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odnosząc się do ustaleń organu w kwestii dotyczącej powierzchni budynku przyjętej za podstawę| |przyznania zasiłku, stwierdza, iż ustalenia w tej części są niezgodne z zasadą praworządności. Niedopuszczalne jest przyjmowanie fikcji| |przedmiotu będącego podstawą do ustalenia wysokości zasiłku, który faktycznie nie istnieje i znajdował się w przeszłości na innej | |działce, a postępowanie dotyczy konkretnego budynku o powierzchni mieszkania 115 m2. Mają, więc rację skarżący, że w wyniku osuwiska | |zniszczony został budynek nr [...] znajdujący się na działce nr [...] i to powierzchnia tego budynku powinna stanowić podstawę do | |obliczenia wysokości zasiłku celowego. Wytyczne Wojewody odnośnie procedury wypłaty wysokości zasiłku w zależności od powierzchni | |mieszkania wykazywanej w dokumentach podatkowych nie są źródłem prawa i nie mogą pozostawać w sprzeczności z przepisami ustawowymi o | |pomocy społecznej. Zatem w tym zakresie nie mogą być przeszkodą do rzeczywistego ustalenia przedmiotu będącego podstawą do wypłaty | |zasiłku. Należy zauważyć, że organy miały dostateczne informacje z różnych źródeł o istnieniu budynku nr [...] znajdującego się na | |działce nr [...] o powierzchni 115 m2. W. K. zaczął opłacać podatek rolny dopiero na podstawie decyzji z dnia [...] 2010 r. o zmianie | |decyzji z dnia [...] 2010 r., co mogło wynikać także z zaniechań organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. | |W ocenie Sądu kwota uzyskana przez skarżących z tytułu umowy ubezpieczenia powinna być uwzględniona przy ustalaniu wysokości zasiłku | |celowego, gdyż również służy do zaspokaja potrzeb mieszkaniowych rodziny. | |Niedostatecznie rozważenie tych okoliczności spowodowało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik | |sprawy. Mianowicie w myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują | |wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i| |słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża zasadę prawdy obiektywnej, która oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony | |jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu | |faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Wyrazem tej zasady jest między innymi obowiązek nałożony na organ administracji publicznej w | |art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały | |materiał dowodowy. | |W oparciu o powyższe na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję | |organu I instancji - Wójta Gminy P z dnia [...] 2012 r. nr [...]. | |Organy administracyjne rozpatrując ponownie sprawę będą miały na uwadze ocenę prawną i wskazania Sądu zawarte w niniejszym wyroku. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło