II OSK 2043/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 558/15 oddalającego skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 84/14 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić P. D. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 558/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 84/14 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego obejmującego budynek hotelu z przyłączami. Pismem z dnia 6 lipca 2018 r., P. D., reprezentowany przez radcę prawnego złożył, na podstawie art. 270 i 273 § 2 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 558/15. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania wskazał, że NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. Sąd uznał, że "błędny jest też pogląd wyrażony w pkt 3 skargi kasacyjnej; że to samo postanowienie [PINB] nr 201/2013 z dnia 24 stycznia 2013 r. [o wstrzymaniu robót budowlanych] nie mogło stanowić podstawy do wydania dwóch decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 i na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż taka możliwość wynika z ww. przepisów oraz art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego". Zdaniem skarżącego powyższy pogląd jest całkowicie sprzeczny z prawem wobec wykrycia okoliczności faktycznych zaistniałych w czasie postępowania administracyjnego, o których Skarżący nie miał wcześniej wiedzy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. za wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2014 r. przyjął całkowicie wadliwie, że dopuszczalne było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nr [...] z [...] lutego 2013 r. (na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego) a następnie, po jej uchyleniu, wydanie decyzji nr [...] z 17 lipca 2013 r. nakładających na inwestora stosowne obowiązki. W wyniku analizy szczegółowych danych korespondencyjnych oraz w związku z wyrokiem NSA z 16 grudnia 2015 r. (II OSK 963/14) skarżący stwierdził, że podstawą do wydania decyzji PINB nr [...] z [...] lutego 2013 r. miało być postanowienie PINB z [...] stycznia 2013 r. o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową budynku przy ul. [...]. Jak wynika z ww. wyroku NSA z 16 grudnia 2015 r. ww. postanowienie PINB zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lutego 2013 r. Decyzja PINB nr [...] z art. 51 ust. 1 pkt 2 Praw budowlanego nakładająca określone obowiązki na skarżącego wynikające z ww. przepisu została zaś wydana [...] lutego 2013 r. a zatem na dzień przed doręczeniem skarżącemu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Skarżący otrzymał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które następnie zaskarżył, już po dacie wydania decyzji przez PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. Zdaniem skarżącego ww. decyzja PINB nie mogła zostać wydana przed skutecznym doręczeniem skarżącemu postanowienia o wstrzymaniu robót, co z kolei powoduje, że decyzja ta nie mogła w ogóle wejść do obrotu prawnego i w dniu jej wydania dotknięta była wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z uwagi na to, że NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 558/15), w istocie orzekł o pozostawaniu w obiegu prawnym następnej decyzji PINB z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] wydanej w wyniku postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z [...] stycznia 2013 r., mimo, że od wydania tego postanowienia minęło wówczas prawie 6 miesięcy (a nie jak tego wymaga przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego - "przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia..."), decyzja PINB z [...] lipca 2013 r. nr [...] również obarczona jest wadą nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci. W myśl art. 276 P.p.s.a., do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 P.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania złożona w niniejszej sprawie spełnia powyższy wymóg, albowiem sporządzona została przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII P.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Sąd bada skargę o wznowienie postępowania w ograniczonym zakresie, określonym w tym przepisie, a mianowicie sprawdza i ustala, czy skarga jest wniesiona w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Łączne spełnienie obu tych przesłanek stwarza możliwość rozpoznania zasadności tej skargi. Brak chociażby jednego z nich sprawia, że merytoryczne rozpoznanie sprawy jest niemożliwe. Na tym etapie badania skargi nie jest natomiast dopuszczalne badanie trafności podstaw wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98 (OSNAPiUS 2000, nr 6, poz. 254), w którym stwierdzono, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. W niniejszej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 273 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Art. 273 wymienia restytucyjne podstawy wznowienia postępowania. Podstawy te stanowią przyczynę uchylenia prawomocnego orzeczenia, jeżeli jest ono niesłuszne, tzn. niezgodne ze stanem faktycznym. Niezbędne jest więc istnienie związku przyczynowego pomiędzy nimi a treścią prawomocnego orzeczenia. Konieczność istnienia takiego związku NSA podkreślił w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2007 r., II OZ 845/06 (ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 116) stwierdzając, że wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.), może być podstawą wznowienia postępowania, jeżeli okoliczności te lub środki dowodowe pozostają w związku z orzeczeniem, które jest zaskarżone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Podstawą wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a., mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Jednocześnie muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Innymi słowy sformułowanie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte hipotezą wskazanego przepisu. Zatem, niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek niedostrzeżenia czy zaniedbania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 364/17, CBOSA) W niniejszej sprawie sytuacja taka miała miejsca, albowiem skarżący miał obiektywną możliwość powołania się na wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 963/14. Powołanego wyroku nie można uznać za nieznaną wcześniej okoliczność faktyczną. Podkreślić należy, że nie może również stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna czy też środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04, LEX nr 176988). Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt GSK 5/2004, Mon. Praw. 2004, nr 12. s. 535). W konsekwencji uznać należy, że wprawdzie skarżący w skardze o wznowienie postępowania sądowego formalnie powołał ustawową podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje. Tym samym niniejszą skargę należało uznać za niedopuszczalną z powodu braku ustawowych podstaw wznowienia (art. 281 P.p.s.a.). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.