II OSK 963/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-16
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska - Szary, Robert Sawuła, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie postanowienia pełnomocnikowi strony, która skutecznie wypowiedziała pełnomocnictwo przed wydaniem postanowienia, jest skuteczne i od kiedy należy liczyć termin do wniesienia zażalenia?Ratio decidendi
Doręczenie pisma pełnomocnikowi strony jest skuteczne tylko wtedy, gdy pełnomocnictwo nie zostało skutecznie wypowiedziane przed wydaniem pisma. Skuteczne wypowiedzenie pełnomocnictwa, nawet jeśli nie jest wprost uregulowane w K.p.a., następuje z chwilą uzyskania przez organ administracyjny wiedzy o tym fakcie, co może nastąpić w formie pisemnej lub ustnej do protokołu. Pismo uzupełnione lub poprawione w terminie wywołuje skutki prawne od dnia jego pierwotnego wniesienia.Stan faktyczny
W toku postępowania administracyjnego P. D. poinformował o wypowiedzeniu pełnomocnictw, a następnie uzupełnił brak formalny oświadczenia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa poprzez złożenie podpisu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane postanowieniem, które doręczono pełnomocnikowi strony przed uzupełnieniem braków przez P. D. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, uznając, że termin należy liczyć od daty doręczenia pełnomocnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie, uznając doręczenie pełnomocnikowi za nieskuteczne z uwagi na skuteczne wypowiedzenie pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Katarzyna Golat /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 405/13 w sprawie ze skargi P. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz P. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 405/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wstrzymujące roboty budowlane związane z budową budynku hotelu wraz z przyłączami, uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę trzysta pięćdziesiąt siedem złotych.
W uzasadnieniu wyroku przedstawiony został następujący stan sprawy.
W toku postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie robót budowlanych związanych z budową budynku hotelu przy ul. S. [...] w W., pismem z dnia 14 stycznia 2013 r., które wpłynęło do organu 17 stycznia 2013 r. P. D. oświadczył, że wypowiedział K. S. oraz M. Z. udzielone im pełnomocnictwa do reprezentowania go w tym postępowaniu.
Organ pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a.", wezwał do uzupełnienia braków formalnych powyższego oświadczenia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, poprzez złożenie podpisu. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 8 lutego 2013 r. P. D. uzupełnił brak formalny 14 lutego 2013 r.
Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez skarżącego związane z budową przedmiotowego budynku.
Na postanowieniu umieszczono informację, iż otrzymują je P. D. – inwestor oraz adw. M. Z. – pełnomocnik inwestora. Postanowienie to doręczono P. D. w dniu 13 lutego 2013 r., zaś adw. M. Z. – w dniu 28 stycznia 2013 r.
W dniu 21 lutego 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło, nadane w placówce pocztowej w dniu 19 lutego 2013 r., zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując jako podstawę prawną art. 134 oraz art. 144 K.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia powyższego zażalenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku gdy strona ustanowi w postępowaniu pełnomocnika, to w myśl art. 40 § 2 K.p.a. pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że strona skarżąca była zastępowana przez pełnomocnika, co zobowiązywało organ do doręczenia mu pism. W momencie wydania zaskarżonego postanowienia nie doszło do skutecznego wypowiedzenia udzielonych pełnomocnictw, bowiem pismo złożone do akt sprawy o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zostało podpisane przez P. D. 14 lutego 2013 r., zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, pismo to nie aktualizowało obowiązku zaprzestania doręczenia pism procesowych pełnomocnikowi. W związku z tym terminem doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia jest dzień, w którym doręczono je pełnomocnikowi. Organ stwierdził, że nadane przez skarżącego w dniu 19 lutego 2013 r. zażalenie na postanowienie, doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 28 stycznia 2013 r., zostało złożone z uchybieniem terminu.
Na powyższe postanowienie P. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając, że postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane z naruszeniem przepisów K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. W opinii skarżącego organ błędnie przyjął, że rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. nastąpiło w dniu 28 stycznia 2013 r., podczas gdy bieg terminu do wniesienia zażalenia prawidłowo liczony winien być od 13 lutego 2013 r., to jest od dnia doręczenia skarżącemu przedmiotowego postanowienia. P. D. wskazał, że organ błędnie przyjął, iż [...] stycznia 2013 r. nie doszło do skutecznego wypowiedzenia pełnomocnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r. wyjaśnił, że podstawą stwierdzenia przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, że skarżący P. D. wniósł zażalenie z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 K.p.a. było założenie, że decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 28 stycznia 2013 r. pełnomocnikowi skarżącego. Organ przyjął, że w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. pisma doręcza się pełnomocnikowi i w związku z tym termin do wniesienia zażalenia na postanowienie należy liczyć od daty doręczenia go pełnomocnikowi, a nie stronie. W ocenie Sądu I instancji stanowisko organu odwoławczego byłoby słuszne, gdyby P. D. nie wypowiedział skutecznie pełnomocnictwa adw. M. Z.
Dalej Sąd wywodził, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. poinformował organ o wypowiedzeniu pełnomocnictw, a po wezwaniu pismem z dnia 23 stycznia 2013 r., doręczonym skarżącemu w dniu 8 lutego 2013 r., P. D. uzupełnił w terminie brak formalny tego oświadczenia, poprzez złożenie na nim podpisu w dniu 14 lutego 2013 r. Wobec uzupełnienia przez skarżącego w terminie brakującego podpisu w dniu wydania postanowienia, to jest [...] stycznia 2013 r., strona nie działała już przez pełnomocnika, zatem to jej należało doręczać pisma w postępowaniu. W związku z tym nadanie przez P. D. w dniu 19 lutego 2013 r. w placówce pocztowej zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., doręczone skarżącemu w dniu 13 lutego 2013 r., było czynnością skuteczną, powziętą przez stronę z zachowaniem terminu o jakim mowa w art. 141 § 2 K.p.a.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał za wadliwe, tj. naruszające w szczególności art. 134 K.p.a. akcentując, że organ odwoławczy nie wykazał, aby skarżący przekroczył termin 7 dni od dnia doręczenia mu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2013 r.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wywiódł skargę kasacyjną, wskazując w trybie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., że doszło do naruszenia prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art. 40 § 2, art. 62 § 2 i 3 i art. 64 § 2 K.p.a., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i niezasadne przyjęcie, że doręczenie postanowienia z [...] stycznia 2013 r., dokonane bezpośrednio do rąk strony jest prawnie skuteczne i w konsekwencji możliwe jest obliczanie biegu terminu do wniesienia zażalenia od tej daty, zamiast od daty otrzymania postanowienia przez pełnomocnika.
W ocenie skarżącego kasacyjnie oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa z 17 stycznia 2013 r. nie było prawie skuteczne, w związku z brakiem podpisu strony pod pismem odwołującym pełnomocnictwo, a brak ten został usunięty dopiero 14 lutego 2013 r. Postanowienie wydane wcześniej, tj. [...] stycznia 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., a dodatkowe doręczenie tego postanowienia również do rąk samej strony postępowania nie wywarło skutków prawnych i można je rozpatrywać wyłącznie informacyjnie, nie wiążąc z datą tego doręczenia – tak jak to uczynił Sąd pierwszej instancji – początku biegu terminu do złożenia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które − zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną − zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r. Nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola dokonana została w zakresie zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art. 40 § 2, art. 62 § 2 i 3 i art. 64 § 2 K.p.a., a zarzut ten należy ocenić jako niezasługujący na aprobatę.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. pismem z 23 stycznia 2013 r., działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych powyższego oświadczenia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania poprzez złożenie stosownego podpisu. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 8 lutego 2013 r. P. D. uzupełnił powyższy brak formalny 14 lutego 2013 r.
Polemika między stronami, która znalazła swój wyraz również w treści skargi kasacyjnej w istocie dotyczy interpretacji skutków prawnych cofnięcia pełnomocnictwa i uzupełnienia braków formalnych pisma w tym przedmiocie. Jest to zatem spór dotyczący wykładni prawa, co – zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. stanowi zarzut dotyczący prawa. Należy zatem mieć na względzie, że błędna wykładnia prawa materialnego przejawiać się może w nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź w zastosowaniu prawa nieobowiązującego. Nieprawidłowe odczytanie treści prawa może polegać na mylnym zrozumieniu treści lub znaczenia przepisu prawnego albo na niezrozumieniu intencji ustawodawcy.
W pierwszej kolejności należało przypomnieć, że zgodnie z treścią objętego zarzutami skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2 w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis ten normuje zatem powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 210-211).
Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J.P. Tarno, op. cit., s. 211 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305).
Źródłem umocowania pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy i z wiążącym dla niego skutkiem, jest wola mocodawcy. Z woli mocodawcy, poza innymi przypadkami, pełnomocnictwo także gaśnie. Istotne jest zatem, że z treści pisma z dnia 14 stycznia 2013 r. dotyczącego wycofania pełnomocnictwa wynika, że P. D. "zwolnił z wykonywania dalszych czynności" obu pełnomocników, zaznaczając, że dalej w sprawie "zmierza działać osobiście".
Okoliczność, czy cofnięcie pełnomocnictwa można było uznać za skuteczne jest w sprawie kluczowa, bowiem jedynie wywołujące skutek prawny cofnięcie pełnomocnictwa przed zakończeniem postępowania uprawnia do stwierdzenia, że nie zostały spełnione wymogi doręczania pism w aspekcie przedmiotowym, tj. że nie wywarło skutku prawnego doręczenie postanowienia do rąk pełnomocnika.
Przepisy K.p.a. nie zawierają regulacji dotyczącej powzięcia przez organ informacji o wycofaniu pełnomocnictwa przez mocodawcę, co za tym idzie nie przypisując tej okoliczności następstw prawnych objętych jakimkolwiek rygorem czasowym.
Należy jednak zauważyć, że normy tego typu znajdują się w innych ustawach procesowych, a wykładnia systemowa art. 33 § 3 K.p.a. pozwala na zrekonstruowanie takiej normy prawnej na potrzeby postępowania administracyjnego.
Tak dokonana wykładnia prowadzi do wniosku, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ. Oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno być przy tym złożone organowi w formie pisemnej lub zgłoszone ustnie do protokołu.
Należy bowiem wziąć pod uwagę, że przepis art. 94 § 1 K.p.c. stanowi, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, a ten sam skutek należy przepisać powzięciu informacji o cofnięciu pełnomocnictwa przez organ administracyjny.
Ponadto skoro zgodnie z art. 33 § 3 K.p.a. pełnomocnictwo strony do działania przed organami powinno być przez nią udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu, a pełnomocnik o fakcie swojego ustanowienia w sprawie obowiązany jest powiadomić organ poprzez dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpis pełnomocnictwa, to stwierdzić należy, że przy braku określenia expressis verbis formy wypowiedzenia pełnomocnictwa w K.p.a. oraz momentu jego skuteczności wobec organu, może ono nastąpić również tylko w jednej z powyższych form określonych dla ustanowienia pełnomocnictwa, a konsekwencją tego jest, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu również dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ - w formie pisemnej lub poprzez zgłoszenie ustnie do protokołu. Skoro dokument pełnomocnictwa powinien był trafić do akt rozpatrywanej sprawy, jako wyraz woli strony działania w tej konkretnej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika i dowód umocowania konkretnej osoby jako pełnomocnika, to w taki sam sposób powinien znaleźć swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy dokument dotyczący wygaśnięcia, czy też cofnięcia pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 1199/07 (publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, określanej dalej jako CBOSA), stwierdził, że regulacja instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest bardzo lakoniczna, dlatego też należy sięgać do analogii, biorąc pod uwagę art. 42 § 1 P.p.s.a. i art. 94 § 1 K.p.c. Jeżeli pełnomocnictwo wygasa z chwilą jego cofnięcia, to przez analogię trzeba przyjąć, że wobec organu skutek prawny cofnięcie uzyskuje dopiero z momentem zawiadomienia go o tym.
Taki pogląd wyrażany jest w orzecznictwie, również na gruncie art. 137 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r. na mocy ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2015, poz. 1649 (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2586/10, 27 października 2011 r., sygn. akt II FSK 1387/11, 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1299/09, 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 256/09, 6 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1976/04; 1 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1613/09, CBOSA oraz z 28 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1618/12, LEX nr 1579329).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia przepisów K.p.a. regulujących doręczanie pism, w powiązaniu z art. 94 K.p.c. i art. 42 § 1 P.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika, który był stroną wypowiadającą, organ ma obowiązek traktowania strony jako działającej bez pełnomocnika. Od tego dnia na organie ciąży obowiązek wysyłania wszelkiej korespondencji do strony działającej już bez pełnomocnika (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV CZ 20/13, LEX nr 1324329, OSNC-ZD 2014/1/19, w którym stwierdził, że należy odmówić skuteczności na podstawie art. 94 § 1 K.p.c. doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi we wszystkich tych przypadkach, w których dzień doręczenia pokrywa się z dniem zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa).
Prawa strony są chronione przepisem art. 94 § 2 K.p.c. Zgodnie z jego treścią adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku (podobnie art. 89 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm., art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615). Każdy inny pełnomocnik (poza adwokatem i radca prawnym) powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przy wykładni przepisów regulujących skutki wypowiedzenia pełnomocnictwa należy mieć na względzie zarówno ochronę praw strony postępowania, jak również procesową skuteczność działania organów administracji, a z związku z tym istotne jest, że interpretacja przepisów dokonana przez organ w stanie faktycznym sprawy uniemożliwiałaby złożenie przez stronę środka odwoławczego, co byłoby sprzeczne z art. 15 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz ratio legis art. 94 K.p.c. Nie może bowiem ujść uwadze, że organ wezwał stronę do uzupełnienia podpisu pod pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. dotyczącym cofnięcia pełnomocnictwa, a następnie, przed upływem terminu na uzupełnienie pisma, doręczył postanowienie pełnomocnikowi, który nie wniósł zażalenia. Na marginesie Sąd zaznacza, że nawet biorąc pod uwagę konstrukcję wypowiedzenia pełnomocnictwa, a nie jego cofnięcia, tj. art. 94 § 2 K.p.c., należałoby powziąć wątpliwość, czy pełnomocnicy otrzymali postanowienie w terminie umożliwiającym sporządzenie i złożenie zażalenia w ciągu dwóch tygodni, bowiem zostało ono doręczone do kancelarii w ostatnim dniu tego terminu, tj. 28 stycznia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 65 akt sprawy).
Z tego względu, że P. D. uzupełnił podpis, nie można przypisywać niekorzystnych skutków prawnych byłemu mocodawcy, skoro intencją ustawodawcy konstruującego wskazane przepisy w odniesieniu do sytuacji wypowiedzenia pełnomocnictwa, było uniknięcie tego skutku.
Z powyższą argumentacją koresponduje prawny skutek podpisania pisma z 14 stycznia 2013 r., bowiem pismo, którego brak formalny uzupełniono w terminie, wywiera skutki prawne ex tunc, tj. od dnia jego wniesienia do organu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z nieistnienia na gruncie K.p.a. odpowiednika art. 49 § 3 P.p.s.a. stanowiącego, że pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, nie można wywodzić, że skutek ten powstaje od dnia uzupełnienia. Twierdzenie takie nie znajduje podstaw w żadnym przepisie K.p.a., a nieuzasadnionym byłoby wywodzenie, że brak jurydycznych podstaw może powodować domniemywanie przepisu o wywołaniu skutków dopiero z chwilą uzupełnienia braków, co byłoby twierdzeniem sprzecznym z wnioskami wypływającymi z przedstawionej wyżej wykładni systemowej (art. 94 K.p.c. i art. 49 § 3 P.p.s.a.) oraz interesem strony (o którym mowa w art. 7 K.p.a.). Ten drugi aspekt wynika z tego, że w rozpoznawanej sprawie sposób interpretacji wpływa na prawo do wniesienia odwołania. Zatem za sprzeczne z art. 127 K.p.a. oraz art. 15 tego aktu Naczelny Sąd Administracyjny uznaje taką wykładnię prawa, która bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej prowadziłaby do uniemożliwienia skutecznego wniesienia dowołania.
Powyższe przesądza o zasadności wywodu Sądu I instancji, który uznał, że przyjęcie, iż w dniu wydania postanowienia, tj. [...] stycznia 2013 r., strona reprezentowana była przez pełnomocnika i to jemu należało doręczać pisma w postępowaniu, było nieprawidłowe. Organ prawidłowo dokonał ekspedycji pisma również na adres strony i tej okoliczności należy przypisać znaczenie prawne w tym sensie, że data ta tworzy cezurę, od której należy liczyć termin na wniesienie zażalenia.
Z tych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło