II SA/Wa 49/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., postanowił w rozkazie personalnym Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], dotyczącym zaliczenia P.P. okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat, sprostować oczywistą omyłkę w ten sposób, że w miejsce, w którym wskazano poszczególne okresy zaliczane do wysługi lat zamiast "okresów służby w SG – służba kandydacka" wpisać "okres służby w Siłach Zbrojnych". Po rozpoznaniu zażalenia, Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 113 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepis przejściowy ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 1990 r. Nr 78, poz. 462), tj. art. 151 ust. 4 stanowił, że żołnierze odbywający w dniu wejścia w życie ustawy zasadniczą służbę wojskową w Wojskach Ochrony Pogranicza odbywają nadal tę służbę na dotychczasowych zasadach w jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej – do czasu upływu ustawowego okresu tej służby. Ustawodawca przyjął, że w tym samym czasie w Straży Granicznej pełnić służbę mogą zarówno funkcjonariusze w służbie kandydackiej, jak i żołnierze w zasadniczej służbie wojskowej, którzy rozpoczęli tę służbę przed wejściem w życie ustawy. Jak wynika z rozkazu dziennego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 1992 r. nr [...] P.P. został zwolniony z zasadniczej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. W ocenie organu, skoro funkcjonariusz w dniu wejścia w życie ustawy o Straży Granicznej, tj. dnia [...] listopada 1990 r. pełnił zasadniczą służbę wojskową w Wojskach Ochrony Pogranicza, to wejście w życie ustawy zmieniło wyłącznie miejsce pełnienia służby z brygady Wojsk Ochrony Pogranicza na oddział Straży Granicznej, a zatem stosunek służbowy pozostawał bez zmian. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.P. wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2013 r. oraz postanowienia organu I instancji poprzez utrzymanie w niezmienionej formie rozkazu personalnego Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że organ błędnie zastosował instytucję sprostowania oczywistej omyłki, zmieniając zasadniczo merytoryczną stronę rozkazu personalnego w zaskarżonej kwestii. Wprowadzenie nowego brzmienia treści rozkazu personalnego doprowadziło do zmiany istotnych jego elementów, zarówno pod względem merytorycznym, jak i prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...]z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w rozkazie personalnym Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...]z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], dotyczącym zaliczenia P.P. okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat, wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, bowiem oba rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przyjęta w powyższej normie prawnej klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1439/08; z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. I OSK 323/10, dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów, czy nawet daty. Inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a więc tylko omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa, itp. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. II SA/Gd 155/11, Lex nr 821530). Istotną cechą błędu lub innej omyłki, pozwalającą na zastosowanie trybu sprostowania, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., jest oczywistość, którą można stwierdzić porównując treść decyzji (postanowienia) z zawartymi w aktach sprawy dokumentami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2008 r., sygn. I OSK 1502/07, Lex nr 516777). W orzecznictwie i doktrynie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie orzeczenia nie może prowadzić do merytorycznej zmiany lub uzupełnienia rozstrzygnięcia. Postanowienie o sprostowaniu wywołuje ten skutek, że jego treść, a ściślej rezultat sprostowania staje się integralną częścią wydanej decyzji bądź postanowienia. Stąd podstawą klasyfikacji wadliwości aktu administracyjnego jest wpływ wad na treść aktu. Wadliwość istotna musi spowodować uchylenie decyzji w trybie środków zaskarżenia (zwyczajnych i nadzwyczajnych), natomiast usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji, który ze względu na rodzaj wadliwości decyzji, nie może doprowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1451/10, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje to, czy dokonane sprostowanie w rozkazie personalnym Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] może zostać uznane za oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. W omawianym trybie nie można w żadnym wypadku prostować wad istotnych decyzji, tzn. błędów i omyłek istotnych, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc odnoszących się do ustalenia obowiązującego prawa, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt. IV SA 1067/97; Lex nr 47889, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt. II SA 1072/99; Lex nr 46235, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I OSK 579/13, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Prostowanie tego rodzaju wad decyzji prowadziłoby do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Tym samym w postępowaniu o sprostowanie, w trybie wymienionego przepisu, nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 812/11, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji prostujące powyżej wymieniony rozkaz personalny w ten sposób, że w miejscu, w którym wskazano poszczególne okresy zaliczane do wysługi lat, tj. od dnia [...] października 1990 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. zamiast wyrażenia: "okres służby w SG - służba kandydacka" wpisać: "okres służby w Siłach Zbrojnych" doprowadziło w efekcie do zmiany ustaleń w zakresie zaliczenia okresów służby i pracy do wysługi lat. Ingerowanie zaś w merytoryczną treść decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), w trybie art. 113 § 1 k.p.a., jest niedopuszczalne ze względu na zasadę trwałości decyzji ostatecznej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami i administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 powołanej ustawy. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d tej ustawy, jest on zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a z akt sądowych sprawy nie wynika, aby w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie poniósł koszty postępowania, o których mowa w art. 205 § 1 powołanej ustawy.