II FZ 409/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adw. L. O. (pełnomocnik z urzędu M. M.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 347/14 w przedmiocie przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi L. O. w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na pełnomocnika skarżącej wyznaczono adwokata R. W., który zastępował skarżącą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnymi i następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Koszty pomocy prawnej w tym zakresie zostały mu zasądzone postanowieniami z dnia 12 sierpnia 2014 r. i z dnia 22 października 2014 r. Nie zgadzając się z przyjętym stanowiskiem pełnomocnika skarżąca wniosła o jego zmianę. W związku z tym Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła jako kolejnego pełnomocnika z urzędu adwokata M. L., która również sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Na skutek kolejnego wniosku strony skarżącej Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 3 grudnia 2015 r. wyznaczyła nowego pełnomocnika w osobie adwokata L. O. Ten ostatni w dniu 15 grudnia 2014 r. złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Odmawiając przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu i złożenie kolejnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia na podstawie art. 250 P.p.s.a., bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążające Skarb Państwa jest przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia kolejnym pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili kolejne opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie adwokat L. O. wniósł o jego zmianę przez przyznanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej stronie z urzędu. Zarzucił naruszenie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że nieusprawiedliwionym jest przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia kolejnemu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, który podejmował w sprawie te same działania co jego poprzednicy, w sytuacji gdy wskazane przepisy nie przewidują takiego ograniczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 250 P.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach. Stosownie do art. 253 P.p.s.a., o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Przepisy o opłatach za czynności adwokatów, do których odsyła dyspozycja art. 250 P.p.s.a., zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnikiem z urzędu adw. R. W., któremu prawomocnymi postanowieniami z dnia 12 sierpnia 2014 r. oraz z dnia 22 października 2014 r. przyznano wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podjęcie przez tego pełnomocnika czynności w sprawie, w szczególności sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Natomiast zgodzić należy się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym wyznaczenie w tej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu, który wydał tożsame stanowisko o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej kwestii pogląd wyrażany w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym za nieusprawiedliwione uznać należy przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy de facto podejmowali w sprawie te same działania – oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (por. m.in. postanowienia z dnia 13 grudnia 2007 r., II OZ 1287/07; z dnia 28 maja 2013 r., II FZ 303/13; z dnia 3 grudnia 2014 r., II FZ 1873/14). W świetle powyższego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalające wniosek o przyznanie adw. L. O. wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, należy uznać za prawidłowe. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.