II SA/Gl 1864/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) sprawy ze skargi M.K. i R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 374 (trzystu siedemdziesięciu czterech) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. ustalił M. K., R. P. oraz "A" S.A. w W. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej nr 1, 2, 3 i 4 położonej w B. - obręb [...], w związku ze zmianą planu miejscowego i zbyciem tej nieruchomości. Wnosząc odwołanie od tej decyzji M. K. i R. P., wskazując na regulację art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 6, poz. 80 ze zm.), względnie podstawę z art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 - zwanej dalej k.p.a.) zwrócili się z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniesionej przez nich w dniu 5 lipca 2013 r. skargi konstytucyjnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1993/11. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówiło zawieszenia powyższego postępowania odwoławczego. Kolegium uznało, że zawartego w powyższym przepisie zwrotu "inny organ lub sąd" nie można odnieść do Trybunału Konstytucyjnego. Nadto, wskazało, że wniesiona przed odwołujących się skarga konstytucyjna dotyczy sprawy prawomocnie rozstrzygniętej, nie jest zatem zagadnieniem wstępnym, uzasadniającym zawieszenie postępowania odwoławczego z urzędu. Na skutek wniosku R. P. i M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] r., zgadzając się z zawartą w nim argumentacją. W podstawie prawnej tego postanowienia Kolegium przywołało art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Skargę na to ostatnie postanowienie złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. K. i R. P., reprezentowani przez radcę prawnego. Pełnomocnik skarżących wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z [...] r. wskazał na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., a także art. 7, art.11, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. W odniesieniu do zaskarżonego postanowienia podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 15 k.p.a w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W skardze zawarto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., rozstrzygając sprawę sąd nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. strona niezadowolona z decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Art. 144 k.p.a. pozwala natomiast na stosowanie przepisów odnoszących się do odwołań odpowiednio do zażaleń. Dalsze rozważania dotyczące zażalenia odnieść zatem należy także do środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W myśl art. 101 § 3 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2011 r., na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służyło stronie zażalenie. Przyjmowano wówczas, że zażalenie przysługuje na wszystkie cztery rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., OPS 4/00, dostępna na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. Przepis ten brzmi obecnie: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Rozważenia zatem wymaga, czy powyższa zmiana art. 101 § 3 k.p.a. czyni dopuszczalnym wniesienie zażalenia (w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Zdaniem Sądu treść tego przepisu należy obecnie odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym posłużono się zwrotem " w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej. Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było bowiem pozostawienie środka zaskarżenia postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc na postanowienie o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Uzasadnienie takiej regulacji można odnaleźć w art. 12 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (zasada szybkości postępowania). Podkreślić przy tym jednak należy, ze strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż na podstawie art. 142 k.p.a. może je kwestionować w odwołaniu od decyzji, w dalszej kolejności zaś w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Powyższa argumentacja znajduje odzwierciedlenie w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2013r., sygn. akt II OSK 2921/12 i z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 2296/12 oraz orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych: w Białymstoku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 513/11, w Gdańsku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 112/12 oraz w Kielcach z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 464/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W dacie wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżonego postanowienia (dnia [...] r.) obowiązywały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego po nowelizacji wprowadzonej powołaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy orzeczonej w pierwszej instancji postanowieniem tego organu z dnia [...]r. nr [...] w dacie orzekania przez Kolegium już nie przysługiwał. Rozpoznanie wniosku R. P. i M.K. nastąpiło wobec tego bez podstawy prawnej, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., orzekające w drugiej instancji, art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., obowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie podkreślić wymaga, że stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z naprowadzonych powyższej powodów czyni bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów skargi. Brak było bowiem podstaw prawnych do analizowania zasadności przyjętej oceny kwestii "zagadnienia wstępnego", co miało miejsce w ramach toczącego się postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który sam w sobie był niedopuszczalny. Wobec uwzględnienia skargi należało nadto orzec o niewykonalności zaskarżonego postanowienia, po myśli art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony przez skarżących solidarnie wpis sądowy w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie minimalnej 240 zł oraz opłaty skarbowej od dwóch pełnomocnictw w kwocie 34 zł (17 zł x 2), czyli łącznie w kwocie 374 zł, rozstrzygnięto na wniosek pełnomocnika skarżących, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490). Podstawę do orzekania na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego stanowił art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. będzie miało na uwadze poczynione wyżej ustalenia i oceniając wniosek R. P. i M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy orzeczonej w pierwszej instancji postanowieniem tego organu z dnia [...]r. nr [...] będzie miało na względzie, w szczególności treść art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.