II SA/Rz 29/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-04-08

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc modernizację ewidencji gruntów i budynków, może dokonać zmiany klasyfikacji gleboznawczej gruntów, która była przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych, bez wydania odrębnej decyzji w przedmiocie klasyfikacji i z naruszeniem związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc modernizację ewidencji gruntów i budynków, nie może dokonywać zmian w klasyfikacji gleboznawczej gruntów, które były przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych, bez wydania odrębnej decyzji w tym zakresie. Działanie takie stanowi naruszenie art. 153 P.p.s.a. (związanie oceną prawną sądu) oraz przepisów dotyczących odrębności postępowań w sprawie klasyfikacji gruntów i modernizacji ewidencji. Zmiana stanu prawnego nie zwalnia organu z obowiązku uwzględnienia wcześniejszych ocen prawnych, jeśli nie wpłynęła ona na istotę rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. zgłosiła zarzuty do danych ewidencyjnych dotyczących gruntów, kwestionując zmianę klasyfikacji gleboznawczej gruntów, które wcześniej były oznaczone jako wody płynące. Organy administracji, mimo wcześniejszych postępowań sądowych w tej samej sprawie, dwukrotnie utrzymywały w mocy decyzje odrzucające zarzuty spółki. Ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty odrzucającą zarzuty, argumentując, że zmiany wynikają z modernizacji ewidencji i dokładniejszej metody obliczeń. Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. naruszenie art. 153 P.p.s.a. i brak odrębnego postępowania klasyfikacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, jednocześnie stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna Oddział [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 29/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej także WINGiK), po rozpatrzeniu odwołania A S.A. Oddział [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] orzekającą o odrzuceniu zarzutów do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym, dotyczących aktualizacji powierzchni i użytków gruntowych działek nr 401, 402, 403, 549, 551 i 612 we wsi C., gmina C. i nr 1, 264, 265, 267 we wsi O., gmina C. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że w latach 2010-2011 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu C., gmina C. W ramach prac modernizacyjnych obręb ewidencyjny C. został podzielony na obręby: C. i O. Informację Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. o tym, że projekty operatów opisowo-kartograficznych modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębów C. i O., gmina C., stały się operatami ewidencji gruntów i budynków, ogłoszono w Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...].04.2011 r. Nr [...], poz. [....]. W piśmie z dnia [...] maja 2011 r. A S.A. Oddział [...] zgłosiła zarzuty do danych ewidencyjnych dotyczących gruntów administrowanego zbiornika. Podała, że dwukrotnie zgłaszała swoje uwagi i zastrzeżenia do projektów operatu, które zostały odrzucone. Spółka wskazała, że grunty o łącznej powierzchni 138,05 ha zostały wywłaszczone i wyznaczają one strefę przybrzeżną zbiornika i obejmują grunty leżące pomiędzy linią wywłaszczenia a linią najwyższego poziomu awaryjnego przeciążenia. Zatem są to grunty pod wodozbiorami o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97). Brak jest zatem podstaw prawnych do dokonywania zmian w ewidencji znajdujących się w wyznaczonej strefie przybrzeżnej zbiornika, gruntów. Po przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. ([...]) orzekł o odrzuceniu zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym jednostki rejestrowej Nr 42 i 43 wsi C. oraz jednostki rejestrowej Nr 1 wsi O., gmina C. Na skutek odwołania złożonego przez A S.A. Oddział [...], WINGiK decyzją z dnia [...] września 2011 r. ([...]) uchylił decyzję organu I instancji w całości a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał na konieczność sprecyzowania, których działek ewidencyjnych położonych na terenie obrębów C. i O. dotyczą zarzuty a także konieczność uwzględnienia rozstrzygnięć, dotyczących działek nr 1/2 i 95 (oznaczenie sprzed modernizacji) zawartych we wcześniejszych decyzjach Starosty [...] z dnia [...].02.2006 r. i WINGiK z dnia [...].04.2006 r. a także wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 26.07.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 612/06 i wyroku NSA z dnia 10.10.2008 r., sygn. akt I OSK 1658/07. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r. WSA w Rezsowie stwierdzi nieważnośc Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. ([...]) odrzucił zarzuty do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym, dotyczących aktualizacji powierzchni i użytków gruntowych działek nr 401, 402, 403, 549, 551 i 612 we wsi C., gmina C. i nr 1, 264, 265, 267 we wsi O., gmina C. Również i ta decyzja została w administracyjnym toku instancji uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, na mocy decyzji WINGiK z dnia [...] sierpnia 2012 r. ([...]). Organ zwrócił uwagę na konieczność sprecyzowania czy zgłoszone zarzuty dotyczą wykazania w ewidencji gruntów i budynków granic działek, jeśli tak to określenia których działek i których granic. Nadto w oparciu o dokonane ustalenia nakazał wydać rozstrzygniecie z uwzględnieniem klasyfikacji gruntów wskazanych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 26.07.2007 r. i NSA z dnia 10.10.2008 r. a także określić na podstawie jakich dokumentów wykazane zostały granice działek objętych zarzutami. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] orzekł o odrzuceniu zarzutów do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym, dotyczących aktualizacji powierzchni i użytków gruntowych działek nr 401, 402, 403, 549, 551 i 612 we wsi C., gmina C. i nr 1, 264, 265, 267 we wsi O., gmina C. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przeprowadzone w sprawie czynności. Podał, że w ramach prac modernizacyjnych zmieniono oznaczenie działek, obliczono ich powierzchnie z dokładnością zapisu do jednego metra kwadratowego, ustalono zasięg terenów niezbędnych do korzystania z budynków oraz przeprowadzono aktualizację użytków gruntowych, zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Podano, że dotychczasowe powierzchnie działek ewidencyjnych obliczone były metoda graficzną i wykazane w arach, natomiast podczas modernizacji powierzchnie działek obliczone zostały ze współrzędnych punktów z dokładnością zapisu do jednego metra kwadratowego. W dalszej części organ przedstawił numery i powierzchnie działek będących w użytkowaniu wieczystym A S.A. Oddział [...] i podał, że po przeanalizowaniu i porównaniu przebiegu granic na dotychczasowych i obecnych mapach stwierdzono, że granice działek położonych na terenie wsi C. i O., gmina C. nie uległy zmianom. Natomiast różnice powierzchni działek wynikają z dokładniejszej metody ich obliczenia. Natomiast znaczna zmiana powierzchni działki nr 265 obr. O., stanowiąca rzekę S., wynikła z przyjęcia granic powiatów (jej powierzchnia obliczona została ze współrzędnych zgodnie z ustaleniami dokonanymi w 2002 r., podczas opracowania państwowego rejestru granic). Przedstawiając stan zagospodarowania poszczególnych działek, będących w użytkowaniu wieczystym A S.A. Oddział [...] organ podał, że zostały one zakwalifikowane do odpowiednich użytków gruntowych w określonych klasach bonitacyjnych, zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Stanowią one wody płynące, użytki zielone, grunty zadrzewione i zakrzaczone, grunty trwale porośnięte drzewostanem oraz część obszarów związanych z wypoczynkiem i rekreacją, zabudowane domkami letniskowymi i budynkami handlowo-usługowymi. Grunty pokryte wodami stanowią śródlądowe wody powierzchniowe płynące i nie były klasyfikowane. Zaktualizowano tylko użytki niezajęte przez wody zbiornika. Wyjaśniono, że aktualizacja użytków nastąpiła zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Natomiast grunty zajęte przez wody oznaczono jako "Wp". Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, do wód płynących zalicza się wody znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących. Oznaczenie takie zgodne jest również z § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym grunty pod wodami powierzchniowymi oznacza się symbolem "Wp". Odnosząc się do wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 26.07.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 612/06, w którym stwierdzono, że nie dopuszcza się obejmowania gleboznawczą klasyfikacją gruntów pod wodozbiorami powierzchni większej niż 10 ha, Starosta [...] podał, że podczas modernizacji nie aktualizowano gruntów pod wodozbiorami i pozostały jako wody płynące "Wp". Aktualizacja użytków nastąpiła tylko na gruntach nie pokrytych wodami. Odwołanie od tej decyzji złożyła A S.A. Oddział [...], wnioskując o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Podała, że po raz kolejny nie zgadza się z orzeczeniem Starosty w zakresie zmiany użytku ustalonego uprzednio w postępowaniu zakończonym wyrokiem NSA z dnia 10.10.2008 r. Wskazała, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W jej ocenie organ I instancji wybiórczo uwzględnia okoliczności wskazane przez organ odwoławczy w poprzednio wydanych decyzjach. Podkreśliła, że w toku postępowania nie zostały okazane w terenie granice działek, zatem strona nie miała możliwości stwierdzenia czy ich przebieg rzeczywiście się zmienił. Nadto organ nie wyjaśnił na podstawie jakich dokumentów zostały wykazane granice działek objętych zarzutami (poza informacją o przyjęciu granicy na rzece S.). Zakwestionowała także wyliczenie powierzchni "w przybliżeniu". Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, że unormowania prawne dotyczące weryfikacji danych ewidencyjnych i modernizacji ewidencji gruntów zawarte są w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zmian w istniejących zapisach ewidencji można dokonywać tylko w oparciu o dokumenty urzędowe obrazujące aktualny stan prawny nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie granice działek przyjęte zostały zgodnie z dokumentacją państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast użytki gruntowe w działkach nr 401, 402, 403, 549, 551, 612 w obrębie C. i nr 1, 264, 265, 267 w obrębie O. w zmodernizowanych operatach ewidencyjnych wykazano na podstawie dokumentacji geodezyjnej włączonej do zasobu Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...].03.2011 r. pod nr [...], zgodnie ze stanem faktycznym. Organ wyjaśnił, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne tej działki. Powierzchnia działki (nieruchomości) wykazana w operacie ewidencji gruntów a także w księdze wieczystej, jest opisem fizycznych cech tej nieruchomości. Wskazując na art. 26 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) organ podał, że oznaczenie nieruchomości, w tym określenie jej powierzchni, należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków i z tego względu nie jest objęta rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Fakt wykazania w księdze wieczystej wartości powierzchni działki nie oznacza, że wartość ta została objęta rękojmią wiary publicznej, gwarantując właścicielowi grunt o takiej powierzchni. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiocie zmiany dotychczasowych konturów klasyfikacyjnych w działkach nr 1/2 i 95, będących własnością Skarbu Państwa – w wieczystym użytkowaniu [...], położonych w obrębie C., oznaczonych symbolem Ws (wody stojące) i Wp (wody płynące), w terenach położonych pomiędzy warstwicą 421,5m npm a wyżej położoną linią wywłaszczenia, toczyło się z urzędu postępowanie administracyjne. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez organy decyzji oraz wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 26.07.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 612/06 i wyrokiem NSA z dnia 10.10.2008 r., sygn. akt I OSK 1658/07. WINGiK zaznaczył jednakże, że rozstrzygnięcia te zapadły w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Podano, że w operatach ewidencji gruntów i budynków część działki nr 1/2 oznaczono działką nr 401 położoną w obrębie C., pozostałą część działki nr 1/2 oznaczono działką nr 1, położoną w obrębie O., działka nr 95 zmieniła oznaczenie na działkę nr 265, położoną w obrębie O. Końcowo organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji dokonano aktualizacji operatów ewidencji gruntów i budynków, zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie i przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Decyzję tę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A S.A. Oddział [...] – reprezentowana przez pełnomocnika J. F. Nie precyzując kierunku jej weryfikacji zarzuciła brak ustosunkowania się organu II instancji do wniosku zawartego w odwołaniu dotyczącego uchylenia decyzji organu I instancji i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podtrzymano w całości stanowisko i argumenty zawarte w odwołaniu. Ponadto zakwestionowano dokonanie zmiany klasyfikacji gruntów w oparciu o art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że wskazane w zaskarżonej decyzji wyroki sądów administracyjnych zapadły w odrębnym postępowaniu. W jej ocenie mają one zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Dodatkowo w skardze zwrócono uwagę na obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, regulujące tryb przeprowadzenia klasyfikacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Modernizacja ewidencji gruntów, której dotyczą te decyzje to zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, 3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych. Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został w art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010, Nr 193, poz. 1287, ze zm.). Tryb ten obejmuje m. in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (ust. 6). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Zgodnie z art. 24 a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24 a ust. 9 cyt. ustawy). W rozpoznawanej sprawie zarzuty złożone przez A S.A. Oddział [...] dotyczyły wprowadzenia w wyniku modernizacji zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb C. i O. w zakresie klasyfikacji gleboznawczej gruntów. W wyniku tych zmian grunty obejmujące obecnie działkę nr ewid. 401 obr. C. i działki nr ewid. 1 i 264 obr. O. (dawniej nr 1/2 i 95) dotychczas oznaczone jako wody płynące "Wp" otrzymały także dodatkowe oznaczenie użytków – m. in. pastwiska trwałe (Ps), grunty orne (R), grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz-Ps, Lz-R, Lz-Ł). Skarżąca spółka nie zgadza się z takim zakwalifikowaniem gruntów i wykazuje, że sprawa zmiany oznaczenia ww. gruntów, uprzednio działek 1/2 i 95 obr. C., znajdujących się w obrębie zbiornika wodnego [...], była już przedmiotem postępowania przed organami ewidencyjnymi w latach 2005 – 2006, a następnie przed sądami administracyjnymi, kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r., II SA/Rz 612/06 stwierdził nieważność decyzji WINGiK z dnia [...] kwietnia 2006 r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2006 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2008 r., I OSK 1658/07 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Ww. decyzjami w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi C. wprowadzone zostały zmiany w klasach i użytkach gruntowych na działkach nr 1/2 i 95. Badając legalność aktualnie zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że wspomniany wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 lipca 2007 r. choć zapadł w innym postępowaniu, dotyczącym kontroli decyzji o wprowadzeniu zmian w użytkach gruntowych i klasach bonitacyjnych, wydanej w oparciu o art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozstrzygał jednak kwestie kardynalne dla niniejszej sprawy, dotyczące zasad klasyfikacji gleboznawczej ww. gruntów znajdujących się pod wodozbiorami. Z tego powodu wyrok ten zgodnie z art. 153 P.p.s.a., wiąże zarówno sąd, jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania im się w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10.01.2012 r., II FSK 1328/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28.06.2012 r., II SA/Bk 258/12, LEX Nr 1170271). W toku postępowania będącego przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie organ II instancji dwukrotnie uchylał decyzje Starosty [...] odrzucające zarzuty A S.A. do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym, dotyczących aktualizacji powierzchni i użytków gruntowych obr. C. i O. (decyzje WINGiK z dnia [...].09.2011 r. i z dnia [...].08.2012 r.), wskazując m. in. właśnie na konieczność uwzględnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 23 lipca 2007 r., II SA/Rz 612/06 i wyroku NSA z dnia 10 października 2008 r., I OSK 1658/07. Następnie, pomimo nieuwzględnienia stanowiska WSA w Rzeszowie wyrażonego w wyroku II SA/Rz 612/06 przez organ I instancji (decyzja z [...].04.2013 r.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Odstąpienie od swego poprzedniego stanowiska oraz stanowiska wyrażonego w wyrokach WSA i NSA stanowi niewątpliwie naruszenie art. 153 P.p.s.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie zmienił się stan prawny w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246), co nastąpiło z dniem 29.11.2012 r. Z tym też dniem, zgodnie z art. 59 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów, którego przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę wyroku II SA/Rz 612/06. Zmiana stanu prawnego nie została wzięta pod uwagę przez organy orzekające w sprawie, a tylko taka zmiana, zgodnie z wcześniej wyrażonymi uwagami Sądu, mogłaby zwolnić od związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądowym. Równocześnie Sąd zwraca uwagę na bardzo istotną kwestię, podnoszoną też w skardze – fakt, iż przepisy cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. szczegółowo określają sposób i tryb przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, która zgodnie z jego § 5 ust. 1 pkt 5 kończy się wydaniem stosownej decyzji. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zaznaczenia przy tym wymaga, że zakładanie, prowadzenie, w tym modernizację ewidencji gruntów i budynków reguluje powoływane już rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), wydane na podstawie art. 26 ust. 2 cyt. ustawy. Klasyfikacja gleboznawcza gruntów oraz ewidencja gruntów i budynków uregulowane zostały zatem odrębnie i stanowią odrębne kwestie, co wynika wprost z art. 22 ust. 1 ustawy ("Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie"). Zasady tej nie zmienia okoliczność, że zgodnie z § 59 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków danymi ewidencyjnymi podlegającymi ujawnieniu w ewidencji są dane dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych, bowiem jak stanowi § 66 ust. 2 tegoż rozporządzenia klasy gleboznawcze poszczególnych użytków, ich kontury i oznaczenia przyjmuje się z operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zestawienie powyższych przepisów wskazuje, że postępowanie dotyczące klasyfikacji gruntów winno toczyć się odrębnie od procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków i zakończyć stosowną decyzją. Zmiana w zakresie klasyfikacji gleboznawczej gruntów dokonana w ramach postępowania modernizacyjnego, bez wydania stosownej decyzji, stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Rozpoznając na nowo zarzuty skarżącej spółki organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, biorąc również pod uwagę, że zgodnie z § 12 ww. rozporządzenia z 12.09.2012 r. klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność. Rzeczą organu będzie również jednoznaczne wyjaśnienie zakresu zarzutów skarżącej spółki w odniesieniu do zmiany powierzchni objętych modernizacją działek. Stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania – art. 153 P.p.s.a. obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. W związku z uwzględnieniem skargi Sąd zastosował art. 152 P.p.s.a. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 210 § 1 P.p.s.a Sąd odstąpił od orzekania o kosztach, z uwagi na brak stosownego wniosku strony skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło