II FSK 2314/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Tomasz Zborzyński, WSA del. Marek Olejnik, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. i A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Go 107/14 w sprawie ze skargi M. W. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 19 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. W. i A. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem z 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Go 107/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 19 grudnia 2013 r., w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. 2. Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 19 grudnia 2013 r., uchyliło decyzję Burmistrza B. z 6 listopada 2013 r. w części dotyczącej terminu płatności rat łącznego zobowiązania pieniężnego i w tym zakresie ustalającą skarżącym, że termin płatności pozostałego do zapłaty zobowiązania – łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013, tj. kwoty 156,00 zł wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji. Decyzją z 6 listopada 2013 r. Burmistrz zmienił skarżącym wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. zwiększając wymiar podatku z kwoty 3 783,00 zł, ustalonego decyzją z 1 lutego 2013 r., na kwotę 3 939,00 zł oraz ustalił termin płatności oraz wysokość rat. W związku z wpłynięciem 24 lipca 2013 r. do Urzędu Miejskiego w B. zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych, - wyłączona z produkcji leśnej została część działki 1272 o pow. 837 m2, która została oznaczona w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Z. G. jako Tr - tereny różne - podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, wg stawki jak dla gruntów pozostałych, skarżący zostali wezwani do złożenia korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości i korekty informacji podatku leśnego. Korekty nie zostały przez skarżących złożone. Skarżący są właścicielami działki gruntu (nr 1272) eksploatowanego jako las, na której w styczniu 2012 r. ustanowili prawo służebności przesyłu w związku z budową przez W. [...] sp. z o. o. w G. na rzecz E. [...] sp. z o.o. w P. linii elektroenergetycznej o napięciu 110kV z prawem swobodnego dostępu do istniejącej linii elektroenergetycznej wybudowanej na podstawie decyzji Starosty Z. Skarżący otrzymali od inwestora linii odszkodowanie za straty finansowe, spowodowane przedwczesnym wyrębem drzewostanu i wyłączenie części działki z produkcji leśnej w korytarzu linii. Organ odwoławczy wskazując na art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zaznaczył, że ww. zawiadomieniu z 24 lipca 2013 r. jako datę wprowadzenia zmiany podano 22 lipca 2013 r., natomiast decyzja Burmistrza z 1 lutego 2013 r. została doręczona w dniu 13 lutego 2013 r., tak więc zmiana w ewidencji gruntów jako okoliczność faktyczna nastąpiła po dacie doręczenia stronie decyzji wymiarowej na rok 2013. Wskazano, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji. Organ odwoławczy wskazał, że zakwestionował w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji jedynie ustalenie terminów płatności pozostałego do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego, ponieważ nieprawidłowe było ustalenie terminów płatności w dniach 16 września 2013 r. i 15 listopada 2013 r. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana w dniu 6 listopada 2013 r., a więc po terminach płatności. 3. W skardze na decyzję skarżący zarzucili naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 194 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. 4. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. 5. We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm., dalej "u.p.g.k."), wynika, że organ podatkowy w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jest nimi związany. W tej sytuacji ewidencja gruntów i budynków musi być uznana, i przez organy obu instancji tak uznana została, za dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zauważył, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem władanych przez niego nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą, ponieważ taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W tej sytuacji, skoro podatnicy kwestionują dokument urzędowy (dane z ewidencji gruntów i budynków), to powinni wszcząć procedurę w celu jego zmiany. 6. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") naruszenie prawa procesowego tj.: art. 122, art. 187 § 1 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dysponując dokumentem urzędowym w postaci wpisu z ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy jest zwolniony z obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego co do tego, jaki jest faktyczny charakter gruntu podlegającego opodatkowaniu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i zasądzenie koszów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. 8.1. Jak wynika z analizy skargi kasacyjnej istota sporu dotyczy znaczenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dla określenia stawki opodatkowania budynku podatkiem od nieruchomości. 8.2. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że z dniem 22 lipca 2013 r. wyłączono z produkcji leśnej część działki [...], będącej własnością skarżących, o powierzchni 0,0837 ha, oznaczając symbolem Tr – tereny różne (k. 3 akt administracyjnych). Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do ww. regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Jedynie wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Ordynacja podatkowa wprowadza jednak możliwość podważenia zapisów ujętych w ewidencji. Zgodnie bowiem z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej możliwe jest przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Innymi słowy zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga co do zasady uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11). Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 383, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r. nr 2, s.11-19). 8.3. W świetle powyższych uwag dotyczących zakresu związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków za bezzasadny należy uznać zarzut art. 122, art. 187 § 1 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. 9. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.