II OSK 1652/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia NSA Jerzy Siegień Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 23/14 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Elbląg na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy Miasto E. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II) oraz zasądził od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącej Gminy Miasta E. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Gmina Miasto E. pismem z dnia 21 maja 2012 r. wniosła o wykreślenie z rejestru zabytków niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w E. przy ul. [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,3028, stanowiącej własność gminy, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie z dnia [...] lipca 2000 r. wpisano do rejestru zabytków pod numerem [...] dom mieszkalny przy ul. [...] [...] w E. wraz z bryłą budynku gospodarczego i z otaczającą działką nr [...]. Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta E. z dnia [...] kwietnia 2004 r. wykonano podział działki nr [...] na działki: nr [...] – zabudowaną i nr [...] – niezabudowaną. Działka nr [...] została sprzedana przez Gminę Miasto E. na rzecz najemcy lokalu mieszkalnego. Na wykonanie ww. czynności uzyskano zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Obecnie działki stanowią prawnie odrębne nieruchomości. Podkreślono, że wskazana we wniosku działka nie jest zabudowana żadnymi obiektami historycznymi. Zaznaczono, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabezpieczają kształtowanie zabudowy w sposób nie kolidujący z zabytkowym budynkiem na działce nr [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] odmówił skreślenia z rejestru zabytków nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] [...] w E., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...], objętej ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków pod numerem [...] domu mieszkalnego przy ul. [...] [...] w E. wraz z bryłą budynku gospodarczego i z otaczającą działką nr [...] (obecnie dz. nr [...] i dz. nr [...]), decyzją Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2000 r. Po rozpatrzeniu wniosku Gminy Miasto E. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) - zwanej dalej: ustawą, oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej: k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwrócił się do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o dokonanie oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem stron oraz zlecił wykonanie dokumentacji fotograficznej. Z protokołu oględzin z dnia 18 września 2013 r. oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że na działce gruntowej "brak jest jakichkolwiek zabudowań bądź ich pozostałości, obsadzona drzewami owocowymi, zakrzaczona". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że dom mieszkalny przy ul. [...] [...] w E. wraz z bryłą budynku gospodarczego i z otaczającą działką nr [ ...] został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie z dnia [...] lipca 2000 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ konserwatorski wskazał, że "Zespół złożony z budynku dawnej szkoły i budynku gospodarczego położony jest na północ od szosy [...], otoczony działką z ogrodem i sadem, obejmującą fragment rozlewiska strumienia. Od strony szosy ogrodzony żywopłotem, przy granicy wschodniej pojedynczy dąb szypułkowy, od północy sad owocowy. Zespół dawnej szkoły wraz z budynkiem gospodarczym powstał w okresie kształtowania się zachowanej częściowo do dziś murowanej zabudowy wsi D., posiada charakterystyczną dla budownictwa wiejskiego z k. XIX wieku dla tego terenu, zwartą bryłę i ceglane elewacje. Zachował się także jako jeden z nielicznych, dekoracyjną stolarkę okienną i drzwiową. Posiada indywidualne wartości architektoniczne, a także jest elementem układu zabudowy dawnej wsi D.". W ocenie organu brak jest podstaw do skreślenia z rejestru zabytków nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...]. Na omawianym terenie nie zaszły żadne istotne zmiany w stosunku do stanu obowiązującego w dniu wpisu do rejestru zabytków. Nieruchomość, stanowiąca część zabytku wpisanego do rejestru, pomijając okoliczność podziału geodezyjnego działki nr [...], została objęta ochroną konserwatorską w takiej formie i w takim stanie zachowania nie utraciła wartości, które posiadała w dacie wpisu do rejestru zabytków. Minister nie zgodził się ze stwierdzeniem strony, że elementem decydującym o charakterze zabytkowym jest budynek szkoły, a nie sąsiedni niezabudowany teren, który jest użytkowany jako sad i ogród, przedmiotowy teren sadu i ogrodu wraz z budynkiem szkoły stanowią integralną całość, uznaną za zabytek. Podkreślił, że przedmiotem postępowania nie jest weryfikacja zasadności i prawidłowości wpisu do rejestru. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2013 r. złożyła Gmina Miasto E., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niewyjaśnieniu stanu faktycznego, nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy w stosunku do działki nr [...] obręb [...] zachodzą przesłanki do skreślenia z rejestru zabytków; – art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na niewyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym pracownika organu administracji publicznej – P. Z., który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, pomimo że powinien być wyłączony z tego postępowania z urzędu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu opisanego na wstępie wyroku uznał, że skarga jest zasadna - chociaż nie podzielił wszystkich zarzutów w niej podniesionych, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wyłączenie Sekretarza Stanu - Generalnego Konserwatora Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który wydał zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję. Powołując się na treść art. 89 pkt 1 i art. 90 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wyjaśnił, że Generalny Konserwator Zabytków jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym ze względu na wyodrębnienie organizacyjne i kompetencyjne. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, choć nie zostało wydane przez niego osobiście, jednak zostało wydane przez osobę piastującą funkcję organu administracyjnego, co wyklucza stosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podzielił natomiast zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów prawa procesowego. Sąd przytoczył przepis art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru. W ocenie Sądu organ nie ocenił właściwie, czy po podziale działki nr [...] działka przedmiotowa, tj. [...] nie utraciła wartości, o których mowa w ww. przepisie. Zwrócił przy tym uwagę, że wpis do rejestru zabytków obejmował całą działkę, przy czym otoczenie zabytku, jakim obecnie jest działka nr [...], nie zawierał wskazania jego walorów. W uzasadnieniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków zawarto jedynie informację co znajduje się na działce. Organ podejmując rozstrzygnięcie pominął zupełnie znaczenie podziału, dokonanego przecież za zgodą konserwatora zabytku, który nie widział przeszkód dla oddzielenia otoczenia od właściwego zabytku. Również dokonane oględziny przedmiotowej działki wydają się potwierdzać utratę wartości nieruchomości. Sąd podzielił stanowisko organu, że w postępowaniu o wykreślenie zabytku z rejestru nie dokonuje się weryfikacji zasadności i prawidłowości wpisu do rejestru, niemniej zaznaczył, że organ winien ocenić właściwą treść tego wpisu. W konkluzji Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei uzasadniało ich uchylenie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaskarżając go w całości. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji: 1. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w aspekcie przedstawienia stanu sprawy polegające na przyjęciu, jakoby organ ochrony zabytków nie ocenił: - właściwej treści wpisu do rejestru, podczas gdy organ wprost przesądził, że jest nim objęty integralny zabytek składający się z zespołu budowlanego, ogrodu, sadu i rozlewiska strumienia, - znaczenia podziału działki, podczas gdy organ wprost przesądził, że ten podział nie ma znaczenia dla oceny wartości zabytkowej; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organ wadliwie ustalił stan faktyczny, a w szczególności nie wziął pod uwagę wyników oględzin zdaniem Sądu "potwierdzających utratę wartości nieruchomości"; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności wadliwą wykładnię art. 36 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polegającą na przyjęciu, że podział zabytku powoduje, że wydzielona część traci wartość zabytkową w zw. z wadliwym zastosowaniem art. 3 pkt 15 tej ustawy polegającym na przyjęciu, że przedmiotem wydzielenia było otoczenie zabytku. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz organu od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem skarżacego kasacyjnie organu ocenił on właściwą treść wpisu dochodząc do wniosku, że ma do czynienia z jednolitym zabytkiem stanowiącym zespół (art. 3 pkt 13 ustawy), którego wartość wynika w związku z tym także z relacji między budynkami a ogrodem, sadem i rozlewiskiem strumienia. Jak stwierdził organ w zaskarżonej decyzji "przedmiotowy teren sadu i ogrodu wraz z budynkiem szkoły stanowią integralną całość, uznaną za zabytek". Podkreślił, że nie wskazał on w żadnym fragmencie uchylonych decyzji, jakoby ogród, sad i strumień stanowiły w sensie prawnym otoczenie zabytku (art. 3 pkt 15 ustawy). Skarżący kasacyjnie podkreślił, że w wydanej w pierwszej instancji decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. organ podkreślił, że "w decyzji wpisującej do rejestru zabytków dom mieszkalny przy ul. [...] [...] w E. nie wyszczególniono żadnych samoistnych wartości pierwotnej działki nr [...], które zadecydowały o objęciu jej ochroną konserwatorską. Działka ta - z ogrodem i sadem, obejmująca fragment rozlewiska strumienia (...) w momencie wpisu do rejestru zabytków stanowiła naturalne zaplecze i sąsiedztwo dla zabytkowego zespołu szkoły i budynku gospodarczego. Mimo dokonanego podziału nieruchomości na dwie odrębne działki, powyższy stan zagospodarowania, obowiązujący w dniu wpisu do rejestru zabytków, nie zmienił się". Wskazał, że wywód ten pozostał aktualny także na etapie drugiej instancji, gdzie w rozstrzygnięciu w podobnym kontekście podtrzymał, że znaczenie podziału geodezyjnego działki można pominąć. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. wskazano, że wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonym wyroku organ rozważył znaczenie wyniku oględzin z punktu widzenia utraty wartości zabytkowej, a zatem w sposób wyczerpujący rozważył zebrany materiał dowodowy dochodząc do prawdy obiektywnej. Odpowiednie stwierdzenia w tym zakresie znajdują się w zaskarżonych decyzjach. Skarżący kasacyjnie zauważył, że skoro zabytek ma charakter integralny, a podział geodezyjny służył innym celom niż wyodrębnienie części zabytkowej i niezabytkowej, to utrata wartości zabytkowych ogrodu, sadu i strumienia nie może być całkowita bez całkowitej utraty wartości zabytkowych budynku. Dopiero jeśli zniknąłby budynek, zniknęłaby też relacja między budynkiem a ogrodem, sadem i strumieniem stanowiącymi naturalne sąsiedztwo budynku, co pozwoliłoby także na wykreślenie zabytku. W tym kontekście natomiast całkowita utrata wartości zabytkowych przez ogród, sad i rozlewisko strumienia w ogóle nie jest możliwa, ponieważ ich istotną wartością zabytkową jest relacja do budynków, a nie tylko rośliność. Z kolei w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy w zw. z wadliwym zastosowaniem art. 3 pkt 15 ustawy organ stwierdził, że milcząco przyjętym założeniem uzasadnienia zaskarżonego wyroku jest teza, że wydzielenie z zabytku jakiejś jego części samo w sobie może spowodować utratę wartości zabytkowej. W ocenie skarżącego kasacyjnie jedno z drugim nie ma żadnego związku. Podział zabytku jest kwestią czysto formalną i nie wpływa w żaden sposób na istniejące wartości zabytkowe, które są rozważane wyłącznie w płaszczyźnie wartości artystycznych, historycznych bądź naukowych. Jednocześnie Sąd przyjął, że ogród, sad i strumień stanowiły otoczenie zabytku. Organ mógłby więc - jak prawdopodobnie założył Sąd - zrezygnować z wartości ekspozycyjnych bez utraty wartości zabytkowych przez sam zespół. Wydzielić otoczenie, wykreślić je z rejestru, pozwolić tym samym na jego zabudowę. Minister zarzucił, że to założenie nie odpowiada prawu. Organ podkreślał nie wartości ekspozycyjne wydzielonej działki, tyko jej integralny związek z zespołem budowlanym. Z tego punktu widzenia Sąd wadliwie zastosował art. 3 pkt 15 ustawy. Na marginesie skarżący kasacyjnie zauważył, że decyzja o podziale nie była poddana kontroli instancyjnej, a gdyby kontroli instancyjnej została poddana, to nie da się wykluczyć, że nie pozostawałaby aktualnie w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Miasto E. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Nie ma racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że Sąd pierwszej instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania. Nie można bowiem skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku i w takim zakresie z pewnością nie można zarzucić kontrolowanemu rozstrzygnięciu wadliwości i to w stopniu, który uzasadniałby jego uchylenie. Nie ma też racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że doszło do naruszenia omawianego przepisu wobec wadliwego przyjęcia przez Sąd wojewódzki, że organ nie ocenił właściwej treści wpisu do rejestru oraz znaczenia podziału działki. Rację ma Sąd wojewódzki twierdząc, że wskazane okoliczności nie zostały przez organ administracji należycie wyjaśnione. Już z samego fragmentu uzasadnienia decyzji zacytowanego przez skarżącego kasacyjnie wynika, że motywy organu co do braku znaczenia podziału geodezyjnego działki dla wyniku sprawy są niezwykle lakoniczne, co nie pozwala na ocenę prawidłowości tych twierdzeń. Zauważyć bowiem należy, że z uzasadnienia decyzji dotyczącej wpisu nieruchomości o nr ew. [...] do rejestru zabytków wynika, że nieruchomości budynkowe (niebędace przedmiotem niniejszego postępowania) otoczone są działką z ogrodem i sadem obejmującą fragment rozlewiska i strumienia. Organ wskazał, że nieruchomość ta od strony szosy ogrodzona jest żywopłotem, porośnięta jest dębem szypułkowym oraz sadem owocowym. Tymczasem zarówno w treści uzasadnienia decyzji jak i materiału zgromadzonego w aktach sprawy próżno doszukiwać się wyjaśnień co do tego jak podział nieruchomości wpłynął na ich charakter. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, że nieruchomości budynkowe pozostały na działce o nr [...], o tyle brak jest ustaleń co do tego, w jaki sposób zagospodarowane są działki w zakresie pozostałych składników, których istnienie, jakby wynikało z decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., miało wpływ na ocenę zabytkowego charakteru nieruchomości wpisanej do rejestru. Nie może ujść uwadze, że z protokołu oględzin z dnia 18 września 2013 r. jak i materiału zdjęciowego sporządzonego podczas tych oględzin wynika, że działka objęta wnioskiem jest jedynie "zakrzaczona i obsadzona drzewami owocowymi". Brak jest natomiast jakichkolwiek ustaleń czy na tej części nieruchomości pozostał fragment rozlewiska i strumienia jak i ustaleń co do tego, w jakim miejscu znajduje się dąb szypułkowy. Wyjaśnienie tych kwestii niewątpliwie pozwoliłoby rozstrzygnąć czy podział nieruchomości wpłynął na jej zabytkowy charakter. Rację ma przy tym Sąd pierwszej instancji zwracając uwagę, że omawiany podział geodezyjny został poprzedzony ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. właściwego dla ochrony zabytków organu wyrażającą zgodę na proponowany podział. Wbrew natomiast twierdzeniom skarżącego kasacyjnie bez znaczenia pozostaje cel, jakiemu służył podział geodezyjny nieruchomości. Konkludując, co najmniej przedwczesne są twierdzenia organu administracji, w których wskazuje się, że podział nieruchomości nie wpłynął w żaden sposób na zabytkowy charakter nieruchomości. W tym zakresie rację ma Sąd pierwszej instancji twierdząc, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja tego organu orzekającego po raz pierwszy została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, to jest z naruszeniem zasad określonych w art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie jest wyjaśnienie czy a jeśli tak, to jakie wartości z wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami uzasadniają pozostawienie nieruchomości objętej wnioskiem w rejestrze zabytków. Oceniając powyższe organ powinien mieć na względzie charakter nieruchomości objętej wnioskiem (nieruchomość gruntowa), sposób jej zagospodarowania, decyzję wyrażającą zgodę na podział nieruchomości. Wobec treści uzasadnienia decyzji o wpisie do rejestru zabytków, które nie zawiera wyjaśnienia, jakie walory zdecydowały o zabytkowym charakterze całego "zespołu" wpisanego do rejestru zabytków, rzeczą organu będzie zbadanie czy wartości, które powinny były być podstawą do wpisania do rejestru, w dalszym ciągu winny podlegać ochronie. Konkludując, nie ma racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Co najmniej przedwczesne, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, są bowiem twierdzenia organu co do tego, że na omawianym terenie nie zaszły żadne istotne zmiany w stosunku do stanu obowiązującego w dniu wpisu do rejestru, a przedmiotowa działka gruntowa nadal pełni pierwotną funkcję ogrodu i sadu. Nie znajduje również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 36 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, którego to naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje w błędnej wykładni tego przepisu polegającej na przyjęciu, że podział zabytku powoduje utratę wartości zabytkowej. Należy przede wszystkim podkreślić, że Sąd wojewódzki nie wyraził takiego kategorycznego poglądu w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Analiza uzasadnienia pozwala bowiem jedynie na stwierdzenie, co zostało wskazane wyżej, że Sąd uznał, że nie zostało zbadane zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, czy działka [...] w związku z podziałem nie utraciła wartości zabytkowych. W żadnym miejscu Sąd pierwszej instancji nie wyraził poglądu, który został mu przypisany w skardze kasacyjnej przez jej autora. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia również nie wskazuje, aby Sąd ocenił, że działka nr [...] stanowiła jedynie otoczenie zabytku. Zauważono, bowiem że do rejestru wpisano całą nieruchomość w granicach przed podziałem. Powyższe oznacza, że Sąd wojewódzki, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, nie stwierdził, że przedmiotem wydzielenia było otoczenie zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 15 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. A zatem skoro Sąd pierwszej instancji zarzucił organom administracji jedynie naruszenie przepisów postępowania i nie dokonał żadnych samodzielnych wykładni słusznie uznając je za przedwczesne to żadnego z przepisów prawa materialnego nie naruszył, ani przez błędną wykładnię, (która nie została dokonana), ani przez niewłaściwe zastosowane (skoro przepis nie był stosowany przez Sąd), ani przez niezastosowanie (jego zastosowanie przy stwierdzeniu nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy byłoby przedwczesne), Konkludując, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie albowiem wyrok Sądu odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.