I SA/Sz 1190/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-04-09
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 z powodu braku planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, ponieważ strona skarżąca nie posiadała planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego zgodnie z wymogami rozporządzenia. Dokument z dnia 15 maja 2008 r., mimo że stanowił podstawę do przyznania płatności za rok 2008, nie mógł być uznany za prawidłowy plan działalności rolnośrodowiskowej w rozumieniu przepisów, a tym samym nie uprawniał do otrzymania płatności za rok 2009.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że Spółka nie posiadała planu działalności rolnośrodowiskowej sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Spółka kwestionowała tę ocenę, wskazując m.in. na fakt przyznania jej płatności za rok 2008 na podstawie dokumentu z dnia 15 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sz. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Dyrektor OR ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] i miasta [...] (zwanego dalej: "Kierownik Biura") dnia 6 maja 2013 r. odmawiającą przyznania P. Spółce z o.o. z siedzibą w [...] (zwanej dalej: "Spółka") płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje.
Dnia 15 maja 2009 r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 rok. Wniosek ten został złożony na formularzu W-1/27 dotyczącym płatności
z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wprowadzony przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
6 sierpnia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz zawartości tego planu działania (Dz. U. z 2004 r. Nr 181, poz. 1878 ze zm.).
Decyzją z dnia 28 lipca 2010 r. Kierownik Biura odmówił przyznania Spółce płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, ze względu na fakt, że posiadany przez Spółkę plan działalności rolnośrodowiskowej, sporządzony był niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Dyrektor OR ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy (decyzja z dnia 9 września 2010 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że istotą sporu było ustalenie czy Spółka posiadała plan działalności rolnośrodowiskowej sporządzony zgodnie
z obowiązującymi przepisami.
Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie nie zostało podjęte na podstawie decyzji wydanych w latach poprzednich, ale w oparciu o zgromadzony wówczas materiał dowodowy (szczególnie w sprawie wniosku za 2007 rok, kiedy to producent złożył plan rolnośrodowiskowy na lata 2007 – 2012).
Wskazał, że Spółka posiadała kilka planów działalności rolnośrodowiskowej:
- na lata 2005-2009 z dnia 14 stycznia 2005 r.,
- na lata 2005-2009 z dnia 12 maja 2005 r.,
- zmiany do planu rolnośrodowiskowego na lata 2005-2010 z dnia 17 sierpnia
2006 r.,
- plan rolnośrodowiskowy na lata 2007-2012 z dnia 15 marca 2007 r. złożony
w dniu 11 lutego 2008 r. w związku z wezwaniem organu I instancji w sprawie przyznania płatności za 2007 rok,
- zmiany do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-2012 z dnia 15 maja 2008 r.
W postępowaniu za 2007 rok, na etapie postępowania przed organem drugiej instancji, skarżąca w dniu 29 sierpnia 2008 r. złożyła w Oddziale Regionalnym ARiMR pismo, w którym wyjaśniła, iż przesłany na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR plan sporządzony na lata 2007-2012, "jest pomyłką spowodowaną przez osobę wysyłającą dokumenty". Do powyższego pisma załączono kopię planu na lata 2005 - 2009 opatrzonego datą 14 stycznia 2005 r. oraz kopię zmiany do planu na lata 2005 - 2010 wraz z załącznikami o nr od 1 do 8.
W związku z tym, iż analiza zgromadzonych planów rolnośrodowiskowych budziła szereg wątpliwości odnośnie prawidłowości ich sporządzenia, organ drugiej instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego (po uzyskaniu pisemnych wyjaśnień i po przesłuchaniu
w charakterze świadka) stwierdził, że plan rolnośrodowiskowy został sporządzony niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu w sprawie zawartości planu.
Organ uznał, że stwierdzone braki planu w zakresie realizacji wszystkich pakietów objętych wnioskiem, uniemożliwiają prawidłową realizację jakichkolwiek działań objętych wnioskiem. Doprecyzowania istotnych informacji o strefach buforowych dokonano dopiero w zmianie do planu działalności z dnia 15 maja
2008 r., jednak jak sama nazwa tego dokumentu wskazuje, stanowił on zmianę do nieprawidłowo sporządzonego podstawowego planu działalności rolnośrodowiskowej z dnia 15 marca 2007 roku.
Organ podał także, że w aktach sprawy znajduje się złożony przez stronę dokument, określony jako plan rolnośrodowiskowy, został on złożony do akt sprawy za 2007 rok, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do okazania programu działalności rolnośrodowiskowej. W związku z powyższym przyjęto, iż jest to program działalności rolnośrodowiskowej, do realizacji którego strona się zobowiązała, składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Zdaniem organu zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej zdefiniowana w treści rozporządzenia w sprawie zawartości planu rolnośrodowiskowego, w żaden sposób nie odpowiada treści dokumentu, przedstawionego przez stronę, dlatego organ uznał, że wnioskodawca nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej.
Doprecyzowania braków i błędów istniejących w dokumencie planu z dnia
15 marca 2007 roku, strona dokonała przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego,
w zmianie do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-2012, opatrzonej datą 15 maja 2008 roku. Dokument ten stanowi jednak jedynie zmianę do bazowego dla prowadzonej działalności rolnośrodowiskowej, planu działań na lata 2007-2012, sporządzonego w sposób nieprawidłowy, ogólnikowy, nie zawierający wielu istotnych informacji o gospodarstwie i prowadzonej w nim produkcji roślinnej w ramach programu rolnośrodowiskowego. Z tego powodu, organy dokumentu tego nie mogły uznać za podstawę prowadzonej przez P. Sp. z o.o. działalności rolnośrodowiskowej.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, iż dokumentacja przedstawiona przez stronę jako plan rolnośrodowiskowy, nie została w swej istocie sporządzona przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego. Doradca ograniczył się bowiem jedynie do zaopiniowania dokumentu dostarczonego mu przez stronę.
Na skutek wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie skargi na ww. decyzję z dnia 9 września 2010 r., Sąd wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 823/10 uchylił zaskarżoną decyzję
i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura z dnia 28 lipca 2010 r. Sąd, akceptując stanowisko organów, że dokument z 15 marca 2007 r. nie jest planem rolnośrodowiskowym, w rozumieniu rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uznał za celowe ustalenie, jak należy traktować dokument z dnia 15 maja 2008 r. W ocenie Sądu skoro strona na dzień 15 maja 2008 r. nie była w posiadaniu planu rolnośrodowiskowego to dokument z 15 maja 2008 r. nie może być traktowany jako zmiana nieistniejącego dokumentu.
Zdaniem WSA w Szczecinie, organ rozpoznając ponownie sprawę, powinien ocenić czym jest dokument z 15 maja 2008 roku, czy jest planem rolnośrodowiskowym opracowanym zgodnie z wymogami rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ocenić jego zawartość stosownie do rozporządzenia
w sprawie zawartości planu rolnośrodowiskowego, z punktu widzenia celu jakiemu służy realizacja programu.
Skarga kasacyjna od ww. wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1402/11. NSA zwrócił m.in. uwagę, że w postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2009, organy obu instancji zupełnie pominęły ocenę dokumentu z dnia 15 maja 2008 r., jego charakteru, treści oraz trybu i formy w jakim został on sporządzony, co wyraziło się w rezultacie i w tym, że w istocie rzeczy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w sprawie przyznania wnioskowanych przez Spółkę na 2009 r. płatności rolnośrodowiskowych, w zakresie odnoszącym się do przesłanki ich przyznania, określonej w § 2 ust. 1 pkt 2 przywołanego rozporządzenia. Wynik tego postępowania, bez uzasadnionych przyczyn, bezpośrednio (i w arbitralny sposób) zdeterminowany został rozstrzygnięciem wydanym w sprawie z wniosku Spółki
o przyznanie płatności na 2007 r.
NSA zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji pominęły i tę istotną dla jej rozstrzygnięcia kwestię, która wiąże się z faktem przyznania Spółce - na jej wniosek - ostateczną decyzją z dnia 9 marca 2009 r. płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. W postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji - którą po raz pierwszy przyznano Spółce płatność rolnośrodowiskową - podstawę jej wydania stanowił (dokument) plan z 15 maja 2008 r. We wskazanym podstępowaniu charakter i treść tego dokumentu oraz jego walor, jako dowodu współpotwierdzającego spełnianie przez Spółkę przesłanek do udzielenia płatności rolnośrodowiskowej nie był podważany. W postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2009, dokument z dnia 15 maja 2008 r. został jednak przez organy administracji pominięty, co jak wyżej wskazano, stanowiło konsekwencję przeniesienia na grunt tegoż postępowania, ocen i wniosków formułowanych w postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2007, w odniesieniu do dokumentu z 15 marca 2007 r.
Zdaniem NSA, nie ma podstaw, aby podważać zasadność stanowiska Sądu
I instancji, który uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji stwierdził, że "Plan z 15 maja 2008 roku jak wynika z informacji organu odwoławczego stanowił podstawę do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 r. Zatem stosownie do § 13 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego producent rolny rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego. Nie ulega wątpliwości, że corocznie składany wniosek o przyznanie płatności rodzi obowiązek prowadzenia postępowania celem ustalenia czy producent rolny realizuje program rolnośrodowiskowy, przy czym zgodnie z § 13 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego producent rolny rozpoczyna realizację programu od 1 marca roku, w którym została wydana decyzja o przyznaniu płatności tj. w okolicznościach niniejszej sprawy od 1 marca 2008 roku. Fakt przyznania płatności na 2008 rok nie przekreśla ewentualnych odmiennych ustaleń w kolejnych latach dających podstawę do odmowy przyznania płatności."
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Biura decyzją z dnia 6 maja 2013 r. nr [...] odmówił przyznania Spółce płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania od ww. decyzji, Dyrektor OR ARiMR utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że dokument zmiany do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-2012 z dnia 15 maja 2008 r. nie może być uznany za zmianę do wcześniej funkcjonującego planu działalności rolnośrodowiskowej, gdyż taki plan, w rozumieniu rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r. nigdy nie istniał. Zdaniem organu, strona przedstawiała rozmaite dokumenty, które miały pełnić taką rolę, jednakże z uwagi na to, że żaden z tych dokumentów nie spełniał wymogów przewidzianych przez przepisy prawa, nie można ich było uznać za plan działalności rolnośrodowiskowej.
Organ wyjaśnił, że aby móc realizować program rolnośrodowiskowy i posiadać z tego tytułu prawo do otrzymania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, w wydłużonym okresie obejmującym złożenie wniosku kontynuacyjnego o przyznanie płatności w 2009 r. (i dalej w latach 2010 i 2011), program rolnośrodowiskowy powinien zostać rozpoczęty najpóźniej
w dniu 1 marca 2007 r. Organ podkreślił, że w każdym przypadku wniosek powinien zostać złożony na podstawie opracowanego dla gospodarstwa planu działalności rolnośrodowiskowej.
Organ wyjaśnił dalej, że niemożliwym w niniejszej sprawie staje się rozpatrzenie dokumentu zmiany do planu opatrzonej datą 15 maja 2008 r. jako odrębnego dokumentu (nowego planu) uprawniającego Spółkę do składania wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w roku 2008 jak i kolejnych latach, z powodu tego, że Spółka z wnioskiem o pierwszą płatność wystąpiła już w 2005 roku (decyzja z dnia 1 czerwca 2006 r. otrzymała płatność na 5 letni okres zobowiązania rozpoczynającego się w dniu 1 marca
2005 r.). Spółka nie składała oświadczenia o rezygnacji z rozpoczętego w 2005 r. programu rolnośrodowiskowego.
Nie jest też dopuszczalne, zdaniem organu uznanie, że dokument ten stanowi odrębny plan działalności rolnośrodowiskowej, przygotowany z zamiarem zrealizowania jego zapisów w oparciu o przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego od roku 2008.
Organ ten wyjaśnił dalej, że odwołanie się w treści złożonego dokumentu
o nazwie "zmiany do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-12" z dnia
15 maja 2008 r. do regulacji programu rolnośrodowiskowego w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 i objęcie swym zakresem okresu poprzedzającego wejście w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r. Nr 34, poz. 200) zwanego dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2008 r.", czyniło niedopuszczalnym przyjęcie, że dokument ten należy traktować jako plan działalności rolnośrodowiskowej w rozumieniu przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2008.
Analogicznie stwierdził organ, że ze wskazanych powyżej względów nie jest możliwe uznanie wniosku złożonego na rok 2009 ani za wniosek na rok 2009, ani za wniosek dotyczący drugiego roku realizacji programu (na skutek uznania wniosku
z roku 2008 za złożony w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006) ani za drugoroczny wniosek w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-13 (gdyż złożony został na formularzu dla spraw w ramach PROW 2004-06 zawierającym odniesienia do pakietów/wariantów i kwot płatności typowych dla Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-06 i realizowanego na jego podstawie działania "Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych
o poprawy dobrostanu zwierząt", które istotnie odbiegają od tych przewidzianych dla Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-13 i działania "Program rolnośrodowiskowy").
Organ stwierdził jednoznacznie, że Spółka nie posiadała planu działalności rolnośrodowiskowej, opracowanego zgodnie z § 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r., tzn. opracowanego przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej. Nie posiadając takiego dokumentu nie była uprawniona do otrzymania płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego,
a organy ARiMR w takim stanie zasadnie odmówiły mocy dowodowej dokumentacji w postaci takiego planu jak i powstałej w późniejszym czasie, w tym również zmianie do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-2012 opracowanej w 2008 roku.
W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej: p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Sz 823/10) przy niezmienionych okolicznościach faktycznych sprawy i niezmienionym stanie prawnym,
2) §17 ust. 1 pkt 1 lit b rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 roku, poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że przygotowany przez skarżącą plan rolnośrodowiskowy opracowany został bez udziału podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej , zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej,
3) art. 110 w związku z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie w sprawie odmiennej oceny prawnej w odniesieniu do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej za rok 2009, na tle takich samych stanów faktycznych ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej jak przy rozstrzygnięciach wniosku skarżącej za rok 2008
i bez uzasadnienia takiej różnicy.
Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 6 maja 2013 r.
Skarżąca wskazała w uzasadnieniu skargi, że sądy obu instancji uznały,
że nie do przyjęcia jest pogląd wyrażony w poprzednio wydanych decyzjach,
że dokument z dnia 15 maja 2008 r. nazwany przez Spółkę zmiana planu rolnośrodowiskowego nie jest zmianą do nieistniejącego planu skoro plan z dnia
17 marca 2007 r. nie jest planem w rozumieniu przepisów dotyczących płatności. Zdaniem Skarżącej sądy obu instancji jasno i kategorycznie wskazały, iż wobec przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 rok na podstawie planu z dnia
15 maja 2008 r. producent rolny bez wątpienia rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Spółka wskazała, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego, które miałoby zweryfikować status dokumentu z dnia 15 maja 2008 r. Zdaniem skarżącej z uzasadnienia decyzji nie wynika w sposób jasny i kategoryczny i nie budzący wątpliwości jaki jest charakter dokumentu z dnia 15 maja 2008 r. (tym bardziej, że miedzy innymi na jego podstawie przyznano płatność na rok 2008) Zaniechanie wyjaśnienia tej okoliczności stanowi, jej zdaniem, oczywiste naruszenie prawa.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Spółka stwierdziła, że brak jest podstaw do uznania, że każde uchybienie warunkom formalnym skutkuje utratą przewidzianych prawem uprawnień strony. Spółka wskazała, że nawet jeżeli plan rolnośrodowiskowy nie spełniał wszystkich wymogów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ale zawierał informacje umożliwiające kontrolę realizacji pakietów, o których mowa w §1 ust. 2 tego rozporządzenia, to za spełnione uznać należy wszystkie przesłanki materialnoprawne uzyskania dopłaty rolnośrodowiskowej.
Skarżąca wskazała nadto, że nie do pogodzenia z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej jest sytuacja,
w której organ I i II instancji zupełnie ignoruje fakt, że na podstawie kwestionowanego planu przyznał płatność za 2008 rok. Skoro nie zaistniała zmiana stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej sprawy – pomiędzy wydaniem decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową na rok 2008, a decyzją odmawiającą przyznania tej płatności na rok 2009 – to niewątpliwie tak diametralna zmiana oceny prawnej skutków złożenia przez Spółkę przedmiotowego wniosku, narusza zasadę związania organu własnym rozstrzygnięciem, jak też godzi w wyrażoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor OR ARiMR podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do płatności wypłaconych Spółce za realizację programu w 2008 roku jest prowadzone postępowanie w sprawie ich zwrotu. Wskazał, że w tym celu Kierownik Biura wydał decyzje o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za trzy lata, tj. 2005- kiedy Spółka rozpoczęła realizację programu rolnośrodowiskowego; za rok 2006, kiedy w trakcie postępowania organy ARiMR ustaliły, że Spółka nie posiada planu działalności rolnośrodowiskowej uprawniającego do realizacji programu i otrzymania środków finansowych z tego tytułu (w tym również za rok 2005), jak również za rok 2008, kiedy płatność kontynuacyjną organ wypłacił pomimo informacji posiadanych
z urzędu (pozyskanych w toku postepowań o przyznanie płatności za lata 2006
i 2007), iż skarżąca nie posiada kompletnej, prawidłowej z punktu widzenia formalnoprawnego dokumentacji rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że decyzją z dnia 10 września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ustalającą Spółce kwotę nienależnie pobranych płatności za 2008 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora OR ARiMR w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu,
tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno
z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził,
że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do kwestii czy w prowadzonym postępowaniu organy administracji dokonały prawidłowej oceny, stosując się do wskazanych w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 823/10 zaleceń, czy dokument z 15 maja 2008 r. określany jako zmiana do planu
z 15 marca 2007 r., nie może stanowić podstawy do przyznania Spółce płatności rolnośrodowiskowych na 2009 rok, a w konsekwencji czy prawidłowo organy odmówiły Spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowych na 2009 rok.
Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Na wstępie przypomnieć wypada, że jak wynika z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm., zwanej dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2004 r."), płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą
w gospodarstwie rolnym o powierzchni co najmniej 1 ha i zobowiąże się do realizacji pakietów, o których mowa w §1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Z kolei §4 pkt 1 tego aktu prawnego przewidywał, że taki plan powinien być opracowany przy udziale podmiotu prowadzącego działalność
w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej , zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich za środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej, co potwierdza podpis złożony przez ten podmiot na każdej stronie opracowanego planu.
Stosownie do §17 ust. 1 pkt 1 lit b ww. rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w §2 ust. 1 pkt 2, albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4, z zastrzeżeniem § 19 ust. 2.
Mając na uwadze wydane wyroki w sprawie, tj. obok wskazanego wyżej wyroku WSA w Szczecinie, wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt
II GSK 1402/11 oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku, wskazać należy,
że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach
w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wskazać należy, że kwestia związana z brakiem posiadania przez Spółkę na dzień 15 maja 2008 r. planu rolnośrodowiskowego została już prawomocnie przesądzona w ww. wyroku WSA w Szczecinie. Kwestia ta została także przesądzona w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie I SA/Sz 551/09, od którego skarga kasacyjna strony została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie II GSK 186/10, oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2009 r. (I SA/Sz 345/09), od którego skarga kasacyjna również została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011 (II GSK 185/10).
Osądzeniem powyższej kwestii Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, bowiem związanie prawomocnym wyrokiem sądu polega na tym, że inne sądy i inne organy państwowe muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny ciążący na nich obowiązek jego uwzględnienia w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 170, LEX 2011) Gwarantuje to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98 i z dnia 9 czerwca 2006 r., I OSK 1268/05 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Następnie wskazać należy, iż rozpoznając ponownie sprawę z wniosku Spółki o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r., organy obu instancji, stosując się do wskazań Sądu, prawidłowo uznały, po przeanalizowaniu jego treści, przywołując odpowiednie przepisy prawa, że Spółka nie posiadała planu działalności rolnośrodowiskowej opracowanego zgodnie z §4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r, tzn. opracowanego przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, co potwierdza podpis złożony przez ten podmiot na każdej stronie opracowanego planu.
Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że nie posiadając takiego dokumentu, Spółka nie była uprawniona do otrzymania płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego, a organy ARiMR w takim stanie rzeczy nie mogły postąpić
w żaden inny sposób jak tylko odmówić mocy dowodowej dokumentacji w postaci takiego planu jak i powstałej zmianie do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-2012 opracowanej w 2008 roku.
Organ drugiej instancji szczegółowo wyjaśnił, że dokument zmiany do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-2012 z dnia 15 maja 2008 r. nie może być uznany za zmianę do wcześniej funkcjonującego planu działalności rolnośrodowiskowej, gdyż taki plan, w rozumieniu rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r. nigdy nie istniał. Zdaniem organu, strona przedstawiała rozmaite dokumenty, które miały pełnić taką rolę, jednakże z uwagi na to, że żaden z tych dokumentów nie spełniał wymogów przewidzianych przez przepisy prawa, nie można ich było uznać za plan działalności rolnośrodowiskowej.
Organ prawidłowo wyjaśnił również Spółce, że odwołanie się w treści złożonego dokumentu o nazwie "zmiany do planu działań rolnośrodowiskowych na lata 2007-12" z dnia 15 maja 2008 r. do regulacji programu rolnośrodowiskowego
w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 i objęcie swym zakresem okresu poprzedzającego wejście w życie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2008 r. czyniło niedopuszczalnym potraktowanie tego dokumentu jako planu działalności rolnośrodowiskowej w rozumieniu przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2008 roku. Rozważania powyższe są nowością wobec poprzednio wydanej decyzji.
Dlatego też należy uznać za nieuzasadniony podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz §17 ust. 1 pkt 1 lit b rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2004 r.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 110 w związku z art. 8 kpa, określających zasadę związania organu administracji publicznej wydana przez siebie decyzja administracyjną (art. 110 kpa) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa)
Skarżąca podniosła w skardze, że podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji w sprawie jest naruszenie ww. przepisów poprzez niewyjaśnienie i nieuzasadnienie przez organy I i II instancji w sprawie przyczyn odstąpienia od swojej pierwotnej (dokonanej w innej sprawie administracyjnej) oceny prawnej skutków złożenia przez Spółkę przedmiotowego wniosku (planu rolnośrodowiskowego), która doprowadziła, do wydania decyzji przyznającej Spółce płatność rolnośrodowiskową na rok 2008.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Zdaniem Sądu, przedstawione zaniechanie organu nie może być ocenione jako naruszenie wskazanych przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem uznać, że stanowisko organu wyrażone przez organ w jednej konkretnej sprawie wiąże ten organ także w innych sprawach.
W ocenie Sądu organ dokonał wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone
w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, słusznie zwrócił uwagę Spółce, że w odniesieniu do roku 2008 organ prowadził postępowanie w sprawie o ustalenie kwot nienależnie pobranych płatności. Decyzją z dnia 10 września 2013 r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008. Sąd z urzędu posiada informację o tym,
że ww. decyzja została zaskarżona do WSA w Szczecinie, a Sąd wyrokiem z dnia
12 marca 2014 r. skargę Spółki oddalił (wyrok nieprawomocny).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że nie doszło w niniejszej sprawie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy lub innego naruszenia przepisów postępowania albo przepisów prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło