II OSK 837/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa Zachodniopomorskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2179/13 odrzucające skargę Województwa Zachodniopomorskiego na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie prac przy budowie budynku mieszkalno-usługowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Województwo Zachodniopomorskie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie prac przy budowie budynku mieszkalno-usługowego. Skarga została podpisana przez dwóch członków zarządu. Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2013 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a) przez wykazanie umocowania do wniesienia skargi i jej podpisania (pełnomocnictwo, uchwała) bądź podpisania skargi przez osobę uprawnioną. W odpowiedzi na powyższe strona skarżąca przy piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. (data wpływu do sądu [...] grudnia 2013 r.) przesłała pełnomocnictwo Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], uchwałę Nr 1/3/10 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 29 listopada 2010 r., uchwałę Nr XX/265/12 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 20 grudnia 2012r., uchwałę Nr Xll/133/11 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 20 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę ze względu na nieuzupełnienie ww. braku. Sąd wskazał, że brak jest podpisu podmiotu uprawnionego do reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca wprawdzie nadesłała wymienione wyżej dokumenty, ale nie wynika z nich umocowanie do wniesienia skargi i jej podpisania przez dwóch członków zarządu (których podpisy widnieją pod skargą). Przesłane uchwały potwierdzają jedynie, iż osoby, które podpisały skargę są członkami zarządu. Załączone pełnomocnictwo Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego udzielone radcy prawnemu także nie ma wpływu na właściwe podpisanie skargi, skoro nie została ona przez niego podpisana. Zatem mimo wezwania do usunięcia braku formalnego skargi, brak ten nie został usunięty, albowiem nadal nie można przyjąć, iż osoby, które podpisały skargę były do tego umocowane. Sąd wyjaśnił, że z art. 57 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 596), dalej usw i z § 134 Statutu Województwa Zachodniopomorskiego nie wynika uprawnienie do reprezentowania Województwa Zachodniopomorskiego przed sądami przez członków zarządu. Sąd dostrzegł, że zgodnie z art. 43 ust. 1 usw to marszałek województwa reprezentuje województwo na zewnątrz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przedmiotem badania sądu są zarzuty podniesione przez stronę. Wynika z tego konieczność ich prawidłowego sformułowania. W rozpoznawanej sprawie główny problem dotyczy zagadnienia reprezentacji osoby prawnej jaką jest Województwo Zachodniopomorskie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 usw, marszałek województwa organizuje pracę zarządu województwa i urzędu marszałkowskiego, kieruje bieżącymi sprawami województwa oraz reprezentuje województwo na zewnątrz. Przyjmuje się, że prawo to rozciąga się na wszystkie czynności sądowe i pozasądowe. Obejmuje więc postępowanie przed wszelkimi sądami (w tym także przed sądami polubownymi) i organami administracji, jak również postępowanie arbitrażowe (w tym w stosunkach międzynarodowych) oraz wszelkie działania prawne, jak w szczególności zawieranie i rozwiązywanie umów (A. Szewc, Ustawa o samorządzie województwa. Komentarz, ABC, 2008, komentarz do art. 43, teza 7). Zgodnie zaś z art. 31ust. 1 usw zarząd województwa jest organem wykonawczym województwa. W rozpatrywanej sprawie Województwo Zachodniopomorskie jako strona postępowania wniosło skargę na decyzję MKiDN. W wypadku, gdy stroną postępowania administracyjnego jest osoba prawna, nie można przyjąć, że stroną takiego postępowania są jej organy (por. wyrok z 27.6.2010 r. WSA w Warszawie). Nie można również zgodzić się z tezą, że uprawnienie do reprezentacji województwa przed sądem administracyjnym przysługuje członkom zarządu województwa. Powoływany przez skarżącego art. 57 usw stanowi bowiem wyjątek od zasady reprezentacji województwa przez marszałka. Przepis ten został bowiem umieszczony w rozdziale 4 usw "Mienie samorządu województwa". Należy więc uznać, że jest to przepis szczególny dotyczący tylko i wyłącznie składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1945/10). Skoro więc marszałek województwa jest uprawniony do reprezentowania tej osoby prawnej przed sądem administracyjnym, skarga do sądu na ww. decyzję powinna być podpisana i wniesiona przez niego osobiście. W przeciwnym wypadku wymagane jest stosowne pełnomocnictwo dla osoby dokonującej tej czynności procesowej. Takie rozumienie przepisów koresponduje z § 118 statutu Województwa Zachodniopomorskiego, który przewiduje, że marszałek reprezentuje województwo na zewnątrz. Nie wystarczy natomiast samo wskazanie na uchwałę w przedmiocie wyboru konkretnej osoby podpisującej skargę do pełnienia funkcji członka zarządu województwa. Nie wynika z niej bowiem jeszcze, że marszałek, jako podmiot uprawniony do reprezentacji województwa, przekazał tej osobie swoje kompetencje w tym zakresie ani że udzielił jej pełnomocnictwa do dokonywania czynności procesowych. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Jak wskazano wyżej, podmiotem uprawnionym do działania w imieniu województwa w zakresie czynności procesowych jest marszałek województwa. Co prawda zgodnie z art. 15 usw organem samorządu województwa jest zarząd, lecz zakres jego kompetencji określony jest od strony materialnoprawnej, nie obejmuje zaś reprezentacji. Składanie oświadczeń woli wymienione jest tylko w art. 57 usw, który jednak ze względu na – jak wspomniano wyżej – szczególny charakter rozdziału, w którym się znajduje, nie ma w sprawie zastosowania. Zatem, zgodnie z § 134 statutu Województwa Zachodniopomorskiego, dwaj członkowie zarządu uprawnieni są do składania oświadczeń woli, lecz tylko w zakresie rozporządzania mieniem województwa. Zasadnie zatem sąd I instancji, stwierdziwszy, że wniesiona skarga nie została podpisana przez osobę uprawnioną, obowiązany był do wezwania strony do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, ponieważ skardze w tym kształcie nie można było nadać prawidłowego biegu. Brak ten nie został uzupełniony przez stronę ściśle zgodnie z wezwaniem. W takiej sytuacji, strona musi się liczyć z odrzuceniem skargi. Trafnie zatem sąd odrzucił skargę W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.