I FZ 225/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Gminy A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 170/14 zawieszające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy A. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 4 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. 1.1. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 roku, sygn. akt I SA/Łd 170/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: sąd pierwszej instancji) zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy A. (dalej: Gmina) na interpretację indywidualną Ministra Finansów (dalej: organ podatkowy) z dnia 4 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. 1.2. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Gmina wystąpiła z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie: braku obowiązku opodatkowania nieodpłatnego udostępniania sali gimnastycznej na rzecz Gimnazjum, prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z budową sali, prawa do zwrotu całości kwot podatku naliczonego związanego z tą inwestycją z faktur otrzymanych w 2009 r. oraz prawa do pełnego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakupów związanych z funkcjonowaniem i utrzymaniem sali gimnastycznej. W interpretacji z dnia 18 grudnia 2013 r. organ podatkowy uznał stanowisko Gminy za nieprawidłowe. W skardze na powyższą interpretację Gmina w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) polegające na uznaniu, że gminna jednostka budżetowa (w przedmiotowej sprawie Gimnazjum) prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny w związku z czym powinna zostać uznana za odrębnego od Gminy podatnika VAT. 1.3. W ocenie sądu pierwszej instancji tak zakreślony problem będący przedmiotem interpretacji, bezpośrednio wiąże się z zagadnieniem zawartym w pytaniu prejudycjalnym Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12) i ewentualna odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") na zadane pytanie będzie miała istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. I FSK 311/12, postanowił skierować do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: Czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy? Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w przypadku zajęcia przez Trybunał stanowiska odmiennego od przyjętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r. I FPS 1/13, w której stwierdzono, że w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług, aktualna stanie się również kwestia legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o interpretację. Z wnioskiem takim wystąpić może tylko podmiot zainteresowany, czyli ten którego sytuacji prawnopodatkowej ma dotyczyć interpretacja i który ma korzystać z ochrony jaką ona zapewnia. W razie stwierdzenia przez TSUE, że jednostka budżetowa gminy może być podatnikiem VAT, to ona będzie podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W tym stanie rzeczy, sąd pierwszej instancji na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 13 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), postanowił zawiesić postępowanie sądowe. 2. W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Gminy wniósł o jego uchylenie w całości. Zdaniem pełnomocnika skarżącej niezależnie od rozstrzygnięcia TSUE (tj. niezależnie od tego, czy TSUE zajmie stanowisko zgodnie z którym gminne jednostki budżetowe stanowią odrębnych od Gminy podatników podatku VAT, czy też stanowisko przeciwne) orzeczenie TSUE nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy Gminy przed sądem pierwszej instancji. W ocenie skarżącej nawet gdyby TSUE uznał, iż jednostki budżetowe powinny być postrzegane jako podatnicy na Grucie przepisów wspólnotowych, to i tak organy podatkowe nie mogłyby powoływać się bezpośrednio na przepisy wspólnotowe w celu odmówienia podatnikom prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Ponadto, strona skarżąca wskazała na orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w których nie zdecydowano o zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższego zagadania prejudycjalnego, lecz rozpoznano sprawy merytorycznie, poprzez wydanie korzystnych dla gmin wyroków: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1806/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2523/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2074/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 3029/13). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2. Zażalenie skarżącej Gminy zasługuje na uwzględnienie. 3. Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Fakultatywność zawieszenia nie oznacza jednak dowolności działania sądu w tej merze. Konieczna jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie kwestii, z uwagi na którą następuje zawieszenie, będzie miało wpływ na wynik sprawy zawieszanej. Nie chodzi przy tym jedynie o wpływ rzeczywisty, ale również o wpływ potencjalny, który na danym etapie nie jest jeszcze wiadomy, ale występuje prawdopodobieństwo istotnej wagi tego wpływu na rozpatrywaną sprawę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2014 , sygn. akt I FZ 138/14). 4. Mając na uwadze przedmiot zagadnienia wstępnego, które wyłoniło się w toku postępowania sądowego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko skarżącej Gminy, że dla rozstrzygnięcia sprawy, której dotyczy opisany we wniosku stan faktyczny, nie jest konieczne zakończenie postępowania wywołanego pytaniem prejudycjalnym zawartym w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 czerwca 2013 r. I FPS 1/13, przesądził, że świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług, ponieważ brak im cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast do rozstrzygnięcia pozostała kwestia, która jest przedmiotem pytania prejudycjalnego zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 311/12. Nadal niejasnym jest to, czy na gruncie prawa unijnego cecha samodzielności jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT. Tym niemniej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie odpowiedzi na pytanie czy jednostki budżetowe powinny być postrzegane jako podatnicy na gruncie przepisów wspólnotowych, nie jest konieczne do rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawy ze skargi na przedmiotową interpretację. 5. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie skarżącej Gminy za zasadne i postanowił uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.