II SA/Po 1300/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych; oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał inwestorowi - D. H. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ul. C. [...] (na działce nr [...], ark. [...], obręb W.) w P., wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę z dnia [...] 2012 roku, sygn. [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż w dniu 21 czerwca 2013 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzili czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ul. C. [...] (na działce nr [...], ark. [...], obręb W.) w P.. Podczas czynności kontrolnych dokonano porównania stanu istniejącego z zatwierdzoną dokumentacją projektową, decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...] 2012 roku, sygn. [...]. wydaną przez Prezydenta Miasta P. i stwierdzono różnicę pomiędzy stanem faktycznym, a zatwierdzonym projektem budowlanym polegającą na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na biurowe, w jednym z pomieszczeń w poziomie parteru składowany jest sprzęt filmowo — telewizyjny. W ocenie organu poprzez zmianę zamierzonego sposobu użytkowania doszło do istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę (art. 36a ust 1 ustawy Prawo budowlane), a zatem zaistniał stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego, a mianowicie wykonano roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 51 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu istnieje możliwość doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z zapisami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy C." w P., uchwała Nr [...] z dnia [...] 2009 r. Ponadto wykonane roboty budowlane nie naruszają warunków decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] o warunkach zabudowy z [...] 2008r. znak [...] oraz obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, które zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz.690 z późniejszymi zmianami). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik B. K. zarzucając art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 i art. 71 a ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie strony organ nadzoru budowlanego pomylił tryby jakie powinien zastosować przedmiotowej sprawie. Winien był on wydać postanowienie, o którym mowa w art. 71a Prawa budowlanego. Doszło bowiem do zmiany użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia. Według strony organ nie zauważył różnicy pomiędzy zmianą zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a zdefiniowaną w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego polegającą w szczególności na podjęciu bądź zaniechaniu w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W niniejszym przypadku zmiana pomieszczeń mieszkalnych na biurowe i magazynowe nie stanowi bowiem zmiany zamierzonego sposobu użytkowania, a zmianę rzeczywistego sposobu użytkowania - niezależną od prac budowlanych przewidzianych decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. Niezbędne zatem było zastosowanie środków określonych w art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego, a nie środków wskazanych w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego "w przypadkach innych niż określone art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, przy czym art. 36a definiuje istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę jako m. in. zmianę zamierzonego sposobu użytkowania. Jako przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy zatem uznać dwie okoliczności, które muszą być spełnione łącznie. Po pierwsze, roboty, które miałyby podlegać wstrzymaniu prowadzone winny być na podstawie pozwolenia na budowę, ponadto muszą być w toku. Drugą zaś okolicznością przemawiająca za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego winno być istotne odstąpienie od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Według organu w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność użytkowania budynku usytuowanego w P., przy ul. C. [...] jako pomieszczeń biurowych i pomieszczeń do składowania sprzętu filmowo - telewizyjnego; w sytuacji gdy do tej pory budynek ten był użytkowany jako mieszkalny. W toku kontroli organ I instancji stwierdził też jednoznacznie, że roboty budowlane obiekcie trwają i ustalenie to również nie zostało przez strony zakwestionowane. Zatem w przedmiotowej sprawie wypełniły się przesłanki wskazane przez ustawodawcę w art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Wyjaśniono, iż postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego prawem, w tym do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - zagadnienie to ma swoje szczególne znaczenie w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy C.", który dla terenu na którym znajdują przedmiotowa nieruchomość, przewiduje przeznaczenie jedynie części budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na lokal użytkowy. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że przepis art. 71 a Prawa budowlanego dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, który do tej pory był użytkowany legalnie. W przedmiotowej sprawie przepis art. 71a Prawa budowlanego znalazłby zastosowanie gdyby nie fakt, że decyzją pozwolenia na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta P. dniu [...] 2012 r., (znak [...]) objęty jest cały budynek mieszkalny położony w P. przy ul. C. [...]. Skoro więc roboty budowlane prowadzone oparciu o pozwolenie na budowę są w toku, to można mówić jedynie o istotnym odstąpieniu zatwierdzonego projektu budowlanego - tj. o zamierzonej zmianie sposobu użytkowania. Skargę na powyższą decyzję wniosła B. K. reprezentowana przez pełnomocnika adw. W. B. Strona skarżąca przytoczyła brzmienie przepisów art. 71a i 54 Prawa budowlanego i stwierdziła, iż właściwą reakcją na stan faktyczny stwierdzony na nieruchomości położonej w P. przy ul. C. [...] winno być wstrzymanie użytkowania posadowionego na niej budynku mieszkalnego jednorodzinnego z jednoczesnym wymierzeniem kary z tytułu jego nielegalnego użytkowania. Oba tryby uregulowane w ww. przepisach postępowania winny być stosowane jednocześnie. Zdaniem strony oba organy całkowicie pomyliły przy tym tryby postępowania i przesłanki leżące u podstaw zastosowania sankcji określonych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 i art. 71 a ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie zupełnie nie zauważyły konieczności zareagowania na przystąpienie przez inwestora do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 Prawa budowlanego. Podniesiono nadto, iż wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. W innej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych jest bowiem bezprzedmiotowe, w przedmiotowym budynku nie są obecnie wykonywane żadne roboty, nie ma więc czego wstrzymywać. Organy nie zauważyły podstawowej różnicy pomiędzy zmianą zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a zdefiniowaną w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego polegającą w szczególności na podjęciu bądź zaniechaniu w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W niniejszym przypadku zmiana pomieszczeń mieszkalnych na biurowe i magazynowe nie stanowi bowiem zmiany zamierzonego sposobu użytkowania - pojęcie to bowiem odnosi się do skutków wykonanych robót budowlanych - a zmianę rzeczywistego sposobu użytkowania, niezależną od prac budowlanych przewidzianych decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. Niezbędne zatem było zastosowanie środków określonych w art, 71 a ust. 1 Prawa budowlanego, a nie środka wskazanego w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. pełnomocnik uczestników postępowania J. H. i D. H. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego strony skarżącej względnie o jej oddalenie. W ocenie uczestników postępowania organy zasadnie przeprowadziły procedurę legalizacji procesu budowlanego. W sprawie istotne jest bowiem to, czy prowadzone roboty zmieniają zamierzony sposób użytkowania budynku, a nie to czy i jak budynek był użytkowany w momencie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, albowiem procedura legalizacji robót budowlanych (art. 50 i 51 Prawa budowlanego) wyłącza zastosowanie procedury legalizacji użytkowania budynku (art. 71 i 71 a Prawa budowlanego) - zwłaszcza biorąc pod uwagę, że uzyskane przez uczestników pozwolenie budowlane obejmowało cały budynek, zaś dla prowadzenia robót nie wystarczyłoby dokonanie zgłoszenia. W konsekwencji, zastosowanie art. 71 a Prawa budowlanego byłoby w tej sytuacji sprzeczne z założeniami powołanej ustawy, doprowadziłoby bowiem do swoistego impasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwaną dalej: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu są postanowienia podjęte przez organy nadzoru budowlanego w ramach postępowania legalizacyjnego uregulowanego w art. 50 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie wydane przez organy postanowienia należy uznać za prawidłowe. Zaistniały bowiem okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia o którym mowa w art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Bezspornym jest, iż D. H., na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta P. w dniu [...] 012 r. nr [...] prowadziła w budynku mieszalnym jednorodzinnym położonym w P. przy ul. C. [...] roboty budowlane polegające na rozbudowie i przebudowie tego budynku. Jak wynika z akt sprawy roboty te nie miały na celu doprowadzić do zmiany dotychczasowego mieszkaniowego charakteru (sposobu użytkowania) przedmiotowego budynku. W sprawie bezspornym jest, iż w trakcie inwestycji (przed jej zakończeniem) część pomieszczeń w przedmiotowym budynku zaczęła być wykorzystywana (użytkowana) na inne niż mieszkalne cele – powstało w nich biuro i pomieszczenia do przechowywania sprzętu filmowo-telewizyjnego. Mimo zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku Inwestor nie wystąpił o zmianę pozwolenia na budowę z dnia 18 września 2012 r. Jak słusznie zauważyły organy obu instancji zgodnie z art. 50 ust 1 pkt 4 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Z kolei zgodnie z treścią art. 36 a ust. 5 pkt 6 Prawa budowlanego przez istotne odstąpienie od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę rozumieć należy między innymi zmianę zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja opisana w wyżej wymienionych przepisach bowiem, z ustaleń organów wynika, iż inwestor przed zakończeniem robót budowlanych określonych w wyżej wymienionym pozwoleniu na budowę z dnia [...] 012 r. tj. przez zakończeniem wszystkich prac przewidzianych w tym pozwoleniu, oraz przed dokonaniem zawiadomienia, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, wykonał roboty, które doprowadziły do zmiany pierwotnie określonego (w pozwoleniu na budowę) sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku. Doszło wiec do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku, który miał w całości służyć celom mieszkaniowym. W tej sytuacji organ I instancji, wobec nieukończenia procesu budowlanego, prawidłowo zastosował przepis art. 50 ust 1 pkt 4 i wydał postanowienie, o którym mowa w powołanym przepisie, tym bardziej, iż z wstępnych ustaleń organu wynika, iż możliwa jest legalizacja zaistniałej samowoli. Wbrew twierdzeniem strony skarżącej niemożliwe było w sprawie nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 57 ust 7 Prawa budowlanego uwagi na naruszenie przepisów art. 54 i 55. Nie można bowiem w rozpatrywanej sprawie mówić o naruszeniu przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 54. Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Natomiast zgodnie z art. 55 przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: 1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy; 2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4; 3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Prawnie skuteczne jest, zatem zawiadomienie o zakończeniu budowy, ale tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Natomiast w sytuacji, gdy inwestor od warunków pozwolenia odstąpił, nie można mu czynić zarzutu braku zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54 ustawy Prawo budowlane), jeśli w odniesieniu do takiej inwestycji jest w toku postępowanie, o jakim mowa w art. 51 ustawy Prawa budowlanego. Stosownie z kolei do art. 55 ustawy Prawo budowlane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wymagane jest, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy (pkt1), bądź gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (pkt 2), oraz gdy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (pkt 3). Tak, więc prawnie skuteczne uzyskanie decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie w ramach tej normy jest możliwe tylko i wyłącznie, gdy budowa obiektu realizowana jest w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, jak też jeżeli w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych nałożono obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, bądź gdy w związku z istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę w prowadzonym postępowaniu zmierzającym do doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem, nałożono na stronę określone obowiązki, w tym właśnie uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Wreszcie pozwolenie na użytkowanie jest wymagane, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, to wówczas wydaje się decyzję na użytkowanie części obiektu budowlanego. Zatem nie ma podstaw prawnych do domagania się od inwestora pozwolenia na użytkowanie, w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt jest realizowany w warunkach odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, a w odniesieniu do takiej inwestycji nie wydano jeszcze decyzji, o jakiej mowa w art. 55 pkt 2 ustawy Prawa budowlanego. Idąc dalej, skoro strona skarżąca nie mogła dokonać skutecznego prawnie zawiadomienia o zakończeniu budowy, ani też nie mogła ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 ustawy Prawo budowlane, to nie mogła tym samym naruszyć ani art. 54, ani też art. 55 ustawy Prawo budowlane, a taka z kolei sytuacja nie pozwalała zastosować w tym postępowaniu i na tym jego etapie kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Stanowisko takie wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 30 czerwca 2010 r. o sygn. akt II OSK 989/09 oraz w wyroku z dnia 18 listopada 2010 r. o sygn. II OSK 1756/09, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Łd 762/12 (wszystkie orzeczenia są dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organy nie mogły też zastosować trybu określonego w art. 71a Prawa budowlanego. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). Jednakże w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (ust. 4) Przewidziany w art. 71a Praw budowlanego tryb znajduje zastosowanie w sytuacji gdy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez dokonania stosownego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego). Zwrócić przy tym uwagę należy, iż jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych 1) objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę; 2) objętych obowiązkiem zgłoszenia - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-4. Powyższe prowadzi do wniosku, iż zastosowanie instytucji zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego określonej w art. 71 ust. 2 następuje w odniesieniu do obiektu, co do którego nastąpiło prawne zakończenie budowy (wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub zgłoszeniem zakończenia budowy), a nie tylko faktyczne. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007r. II OSK 588/06 (dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że jeżeli budowy prawnie nie zakończono, to nie jest możliwe skuteczne dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, a tym samym wniesienie sprzeciwu do takiego zgłoszenia. Zmiany w obiekcie realizowanym na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w trakcie jego budowy nie mogą następować na podstawie art. 71 Prawa budowlanego gdyż określona tym przepisem instytucja ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do obiektów, których budowa została już prawnie (a nie tylko faktycznie) zakończona. Skoro zatem inwestor przed zakończeniem budowy nie może skutecznie dokonać zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, to brak jest podstaw do zastosowania trybu z art. 71a Praw budowlanego, który dotyczy sytuacji gdy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania jest wymagalne. Reasumując stwierdzić należy, iż postanowienia organów obu instancji odpowiadają prawu, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W tej sytuacji Sąd oddalił skargą na podstawie art. 151 P.p.s.a.