II SAB/Wa 116/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego M. J. kwotę 367,50 (słownie: trzysta sześćdziesiąt siedem 50/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucając wymienionemu organowi naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz art. 13 ust. 1, a także art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w ustawowym terminie, jak też niewydanie decyzji odmownej, skarżący zwrócił się o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi M. J. podniósł, iż pismem z dnia [...] listopada 2013 r. zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej w trybie dostępu do informacji publicznej o podanie wysokości wynagrodzenia osoby pełniącej funkcję publiczną w administracji rządowej J. S. - eksperta w [...] Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. W pisemnej odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2013 r. organ poinformował, że żądana przez skarżącego informacja nie może być udzielona z tego względu, iż J. S. nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. W ocenie skarżącego, Minister Pracy i Polityki Społecznej w [...] bezzasadnie uchylił się od udzielenia skarżącemu informacji, która faktycznie jest informacją publiczną i dotyczy osoby pełniącej funkcje publiczne, gdyż dotyczy osoby piastującej stanowisko w administracji rządowej. W odpowiedzi na skargę Ministra Pracy i Polityki Społecznej wniósł, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu pisma procesowego organ podniósł, iż skarżący domagał się informacji o wynagrodzeniu J. S., który w dacie złożenia przez M. J. pierwszego wniosku o udzielenie informacji publicznej (tj. wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r.) był zatrudniony w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej na stanowisku eksperta w [...]. Będąc ekspertem w [...] J. S. nie był osobą pełniącą funkcję publiczną stąd Minister Pracy i Polityki Społecznej przyjął, że informacja o jego wynagrodzeniu nie jest informacją publiczną. Obecnie jednak wymieniony zajmuje stanowisko Dyrektora [...] w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. Wobec tego pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej poinformowała M. J. o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez J. S.. W związku z udzieleniem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej wnioskodawcy informacji o wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez J. S., organ nie pozostaje już w bezczynności. W piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego adwokat S. M. wniósł o umorzenie postępowania oraz zasądzenie od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. przedstawionego spisu kosztów sądowych, koniecznych wydatków i wynagrodzenia pełnomocnika na kwotę 367,50 zł. W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik strony podniósł, iż organ dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność pismem z dnia [...] lutego 2014 r. udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Zatem nie ma podstaw do odrzucenia skargi, o co wnosił organ, lecz istnieją podstawy do umorzenia postępowania sądowoadminstracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 powołanej ustawy procesowej w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 powołanej ustawy procesowej, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tych względów, Sąd wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdanie drugie i stwierdził w punkcie I sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne, bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W niniejszej zaś sprawie kwalifikowana postać bezczynności nie miała miejsca. Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, iż Minister Pracy i Polityki Społecznej otrzymał wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w dniu 18 listopada 2013 r., zaś udzielając odpowiedzi na ten wniosek pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. nieznacznie przekroczył termin przewidziany przepisami prawa. Treść odpowiedzi organu nie była precyzyjna, z uwagi na dokonaną przez organ interpretację przepisów ustawy o ochronie danych osobowych i ochronę dóbr osobistych pracownika. Wyczerpującej zaś odpowiedzi na pytanie skarżącego organ udzielił pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Wprawdzie Minister podjął właściwe czynności zakończone udostępnieniem wnioskowanej informacji publicznej, już po wniesieniu skargi, to jednak przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd usunął stan bezczynności. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zdanie pierwsze) rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia. Uznać należy, że gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnienie przez organ informacji publicznej pismem z dnia [...] lutego 2014 r. czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym co do rozstrzygnięcia o zobowiązaniu organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, gdyż na dzień orzekania organ nie pozostaje już w tym zakresie w bezczynności. W zaistniałej sytuacji Sąd w punkcie II wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 54 § 3 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono zaś w punkcie III sentencji na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i 209 tej ustawy.