V SA/Wa 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własne Postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], uznające zarzuty Zobowiązanego – W. W. (dalej skarżący) wniesione pismem z dnia [...] lipca 2013 r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], obejmującego należność pieniężną z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego z dnia [...] września 2012 r. na kwotę [...] zł – za niezasadne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 10 października 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał W. W. – właściciela pojazdu marki S. o nr rej. [...] do wskazania kierującego pojazdem lub użytkownika pojazdu. Powyższe wezwanie wystosowane zostało w związku z prowadzonymi czynnościami wyjaśniającymi w sprawie o wykroczenie ujawnione urządzeniem rejestrującym popełnione wskazanym pojazdem. Oświadczeniem z dnia [...] października 2011 r. skarżący wyraził zgodę na przyjęcie mandatu karnego za wykroczenie określone w art. 92a Kodeksu wykroczeń – w wysokości [...] złotych oraz przypisaniem 10 punktów. Powyższy mandat o numerze [...], otrzymał dnia [...] września 2012 r. Dnia [...] maja 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał tytuł wykonawczy o nr [...] celem egzekucji należności pieniężnych z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] na kwotę [...] złotych. Powyższy tytuł wykonawczy Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. przesłał skarżącemu i odebrany został w dniu [...] lipca 2013 r. Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. skarżący zgłosił zarzuty w sprawie toczącego się wobec jego osoby postępowania egzekucyjnego. Wskazał na nieistnienie obowiązku z uwagi na upływ czasu na nałożenie mandatu karnego określony w art. 97 § 1pkt 3 Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (dalej k.p.s.w.), wynoszący 180 dni w przypadku stwierdzenia popełnienia wykroczenia za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu. W związku z powyższym skarżący stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do nałożenia mandatu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzut nieistnienia obowiązku, wynikający z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z zm.) za niezasadny. W uzasadnieniu postanowienia odnosząc się do przedstawionego przez skarżącego zarzutu wyjaśnił, iż pismem z dnia 25 lipca 2013 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań w Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym przedstawił rezultat przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, z którego wynikało, iż mandat karny kredytowany seria AA numer [...] z dnia [...] września 2012 r. został nałożony zgodnie z przesłanym oświadczeniem skarżącego, natomiast przekazanie do wystawienia nastąpiło w 151 dniu od momentu popełnienia wykroczenia. Ponadto organ wskazał, iż termin 180 dni zawarty w art. 97 § 1 pkt 3 k.p.s.w. odnosi się do okresu od daty zarejestrowania wykroczenia do momentu, gdy funkcjonariusz organu mandatowego wprowadzi do systemu teleinformatycznego swoją decyzję o nałożeniu mandatu, poprzedzoną wyrażeniem woli sprawcy wykroczenia określonej w podpisanym oświadczeniu przesłanym do organu mandatowego. W niniejszej sprawie powyższy okres mieścił się w przedziale od [...] września 2011 r. do [...] lutego 2012 r. Organ dodał również, że żaden przepis prawny nie określa w jakim czasie po dacie od podjęcia decyzji o nałożeniu mandatu musi on zostać fizycznie doręczony do sprawcy. W zażaleniu z dnia 5 sierpnia 2013 r. na postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. W.W. twierdził, iż nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania naruszenia do dnia nałożenia grzywny i wobec tego nie zgadza się z poglądem Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań w Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym, przywołanym w uzasadnieniu postanowienia. Ponownie stwierdził, że w zaistniałej sytuacji, z uwagi na upływ terminu ustawowego, brak jest podstaw prawnych do ukarania mandatem. Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu organ powtórzył swoje stanowisko, iż zarzut nieistnienia obowiązku objętego wystawionym w sprawie tytułem wykonawczym nie znajduje żadnego uzasadnienia, podtrzymując argumentację sposobu obliczania 180 dniowego terminu określonego przepisem art. 97 § 1 k.p.s.w.. Ponadto organ wskazał, iż doręczony skarżącemu mandat karny nr [...] jest mandatem kredytowanym, który zgodnie z treścią przepisu art. 98 § 3 k.p.s.w. stał się prawomocny z chwila pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Prawomocny mandat karny jest stosownie do art. 100 k.p.s.w. w zw. z art. 2 § 1 pkt 2 postępowania egzekucyjnego w administracji, podstawą egzekucji administracyjnej, a obowiązkiem wierzyciela jest podejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności. Następnie organ wskazał, że nałożony na skarżącego prawomocny mandat nie został uchylony przez Sąd w trybie art. 101 § 1 i § 2 k.p.s.w. a ponadto przedmiotowy mandat nie przedawnił się, bowiem zgodnie z przepisami art. 45 § 3 kodeksu wykroczeń, orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. W skardze z dnia [...] listopada 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. W. W. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Skarżący wnosił o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ponownie wskazując, iż w zaistniałej sytuacji, z uwagi na upływ terminu ustawowego, brak jest podstaw prawnych do ukarania mandatem. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Przedmiotem rozpoznania niniejszej skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Organy obu instancji w swych rozstrzygnięciach podkreśliły, że wynikający z prawomocnego mandatu obowiązek uiszczenia grzywny w wysokości [...] złotych nie został przez zobowiązanego wykonany, przez co nie został wypełniona hipoteza przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Należy podkreślić, iż rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Instytucja zarzutu nie służy zatem weryfikacji czynności egzekucyjnych podjętych po doręczeniu tytułu wykonawczego i upływie terminu do jego wniesienia (tak C. Kulesza [w.:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, pod. red. D.R. Kijowskiego, LEX, 2010). Jest to środek zaskarżenia różny od odwołania czy zażalenia, które przysługuje wobec oznaczonego aktu administracyjnego. Podstawy prawne wniesienia zarzutu zawiera art. 33 § 1 u.p.e.a. W niniejszej sprawie skarżący na każdym etapie postępowania podkreślał i wskazywał na nieistnienie obowiązku, powołując się na art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a., który stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Skarżący uzasadniając zarzut nieistnienia obowiązku jak i wnosząc skargę powoływał się na treść art. 97 § 1 k.p.s.w., który stanowi, iż w postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy: 1) schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia, 2) stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy, a nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu, 3) stwierdzi popełnienie wykroczenia za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu - w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia. Nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 14 dni od daty ujawnienia czynu w wypadku, o którym mowa w pkt 1; 90 dni w wypadku, o którym mowa w pkt 2, oraz 180 dni w wypadku, o którym mowa w pkt 3. Odnosząc treść przytoczonego przepisu do swojej sprawy skarżący wskazał na przekroczenie terminu 180 dni po upływie którego, nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić. Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd podzielił stanowisko organów, że termin 180 dni zawarty w art. 97 § 1 pkt 3 k.p.s.w. odnosi się do okresu od daty zarejestrowania wykroczenia, do momentu, wprowadzenia przez funkcjonariusza organu mandatowego do systemu teleinformatycznego decyzji o nałożeniu mandatu, po wcześniejszym wyrażeniu woli sprawcy wykroczenia określonej w podpisanym oświadczeniu przesłanym do organu mandatowego. W niniejszej sprawie wykroczenie nastąpiło w dniu [...] września 2011 r. natomiast wprowadzone zostało do systemu teleinformatycznego w dniu [...] lutego 2012 r., tak więc z zachowaniem ustawowego 180 dniowego terminu. Skarżący też oświadczeniem z dnia [...] października 2011 r. wyraził zgodę na przyjęcie mandatu karnego w wysokości [...] złotych. Słusznie również wskazał organ, iż doręczony skarżącemu mandat karny nr [...] jest mandatem kredytowanym, który zgodnie z treścią przepisu art. 98 § 3 k.p.s.w. stał się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Prawomocny mandat karny jest stosownie do art. 100 k.p.s.w. w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.e.a. podstawą egzekucji administracyjnej, a obowiązkiem wierzyciela jest podejmowanie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności. W myśl z art. 101 § 1 i § 2 k.p.s.w. prawomocny mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego złożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu lub z urzędu. Uprawniony do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna. Nałożony na skarżącego prawomocny mandat karny nie został uchylony przez Sąd w trybie art. 101 § 1 i § 2 k.p.s.w. Ponadto mandat ten nie przedawnił się, bowiem zgodnie z przepisem art. 45 § 3 k.w., orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. Sąd stwierdził, iż zarzut nieistnienia obowiązku objętego wystawionym w sprawie tytułem wykonawczym nr [...] nie znajduje żadnego uzasadnienia. Organ prawidłowo zatem wszczął postępowanie egzekucyjne wobec uchylania się skarżącego od uiszczenia nałożonej grzywny, która podlega wykonaniu, bowiem od daty uprawomocnienia się mandatu karnego nie upłynęły 3 lata. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.