II SA/Wa 2274/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-09
Skład orzekający: Joanna Kube, Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, wydane na podstawie przepisu rozporządzenia Rady Ministrów, który wprowadza kryterium "bezpośredniości zagrożenia", jest zgodne z prawem, jeśli ustawa posługuje się zwrotem "szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu"?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, stwierdzając, że przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. jest niezgodny z ustawą i Konstytucją RP. Przepis ten, wprowadzając kryterium "bezpośredniości zagrożenia", wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, która posługuje się zwrotem "szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu". W związku z tym organ, opierając swoje rozstrzygnięcie na tym niekonstytucyjnym przepisie, naruszył prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
M. L. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, co uzasadniałoby podwyższenie podstawy wymiaru emerytury. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że M. L. nie spełnił przesłanek określonych w rozporządzeniu, w szczególności nie podejmował wystarczającej liczby czynności w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez organ wyższego stopnia, M. L. wniósł skargę do WSA, zarzucając krzywdzące rozstrzygnięcie i naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r. i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spraw.), Andrzej Góraj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 219 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) w związku z par. 4 pkt 2 decyzji nr [...] Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie udzielenia upoważnienia dla dyrektora Biura Kadr Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpoznaniu wniosku M. L. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia w okresie od [...] sierpnia 1990 r. do [...] sierpnia 2012 r. służby
w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, co uzasadnia podwyższenie podstawy wymiaru emerytury, odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że raportem z dnia
[...] sierpnia 2012 r. M. L. zwrócił się do dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...] o wydanie na podstawie par. 4 ppkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.) zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia przez niego służby w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2013 r., poz. 667).
W odpowiedzi na wniosek Kierownik Samodzielnej Sekcji Organizacyjno-Kadrowej Delegatury ABW [...], skierował do komórek organizacyjnych,
w których wnioskodawca pełnił służbę zapytanie mające na celu ustalenie, czy podczas pełnienia w nich służby M. L. wypełnił przesłanki wynikające z przepisów ww. rozporządzenia.
Z uzyskanej odpowiedzi wynika, że M. L. pełniąc służbę zarówno w Wydziale [...] (wcześniej Wydział [...]), jak również w Wydziale [...] (wcześniej Wydział [...], a następnie ABW) nie wypełnił warunków dotyczących podwyższenia emerytury.
W dniu 20 lutego 2013 r. zapoznano M. L.
z aktami postępowania. M. L., zgłosił do protokołu uwagi dotyczące pisma z Wydziału [...] Delegatury ABW [...] dotyczące jego warunków służby w okresie od [...] grudnia 1997 r. do dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, czyli do dnia [...] sierpnia 2012 r. Zastrzeżenie dotyczyło zmienionej jego zdaniem treści ww. dokumentu, który jego zdaniem potwierdzał pierwotnie fakt pełnienia czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, a obecnie stwierdza, że wykonywane przez niego czynności nie wypełniają warunków określonych w par. 4 pkt 1 rozporządzenia.
W dniu 21 lutego 2013 r. ww. przesłał do Szefa ABW zażalenie, w którym zwrócił uwagę na opieszałość Delegatury ABW [...] oraz ponowił zarzut dotyczący zmiany treści dokumentu. Podkreślił, że przed przejściem na emeryturę był zapewniany, że otrzyma zaświadczenie uprawniające do podwyższenia emerytury.
W odpowiedzi na zażalenie, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. dyrektor Biura Kadr ABW poinformował M. L. o wynikach analizy akt postępowania wskazał, że M. L. był prawidłowo powiadamiany o przyczynie niedotrzymania terminów. Odnośnie zarzutów odmiennej treści wyjaśniono, że żaden z dokumentów nie zawiera treści wykluczającej, czy też stanowiącej przeciwieństwo do informacji zawartej w ww. raporcie. Brak jest śladów świadczących o ingerencji w treść pisma.
Z uwagi na fakt, że materiał dowodowy dotyczący pełnienia przez M. L. służby w latach 1990-1997 nie był jednoznaczny, Biuro Kadr ABW zwróciło się do Delegatury ABW [...] o zajęcie jednoznacznego stanowiska.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. do Biura Kadr ABW wpłynęły wyjaśnienia M. L., w których wskazał na swój pośredni udział w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w swojej sprawie i innych. Wskazał również, że pomocnym w wyjaśnianiu okoliczności pełnienia przez niego służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu mogły być oświadczenia jego byłych przełożonych.
Po ponownej ocenie materiału dowodowego naczelnik Wydziału [...] delegatury ABW [...] (w latach 1990-1997) wskazał
w sposób jednoznaczny, że M. L. podczas pełnienia służby
w Delegaturze UOP [...] nie wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawczych, ani dochodzeniowo-śledczych w warunkach określonych w par. 4 pkt 1 rozporządzenia. W sprawie ponownie przeanalizowano dokumenty wypełniając dyspozycję art. 218 kpa.
Dalej podano, że zgodnie z par. 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 239, poz. 2404 ze zm.) środkiem dowodowym potwierdzającym okres służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniającym podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariuszy lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej. Zaświadczenie jest informacją, że w posiadaniu organu są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach.
Przy stosowaniu par. 4 pkt 1 rozporządzenia należy odnieść się do art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy, w którym funkcjonariuszom zostało przyznane prawo do podwyższenia emerytury o 0,5 % za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, ale o taką służbę lub wykonywanie czynności, które cechuje szczególny element zagrożenia życia i zdrowia funkcjonariusza.
Zgodnie z art. 218 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, może również przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości co do znanych faktów lub praw. Organ przypomniał, że jest to postępowanie uproszczone i odformalizowane. Dopuszczenie oświadczeń byłych przełożonych byłoby naruszeniem art. 218 kpa, tj. tworzeniem przez zeznania świadków, nowej bazy do wydania zaświadczenia, treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy zbiorach danych.
W konkluzji organ podkreślił, iż w posiadanych przez organ dokumentach brak jest danych, iż ww. podejmował sześć razy do roku we wskazanych okresach czynności ze szczególnym zagrożeniem zdrowia lub życia w rozumieniu par. 4 pkt 1 rozporządzenia.
W stosunku do postanowienia M. L. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu wniosku wskazał na naruszenie w stosunku do niego prawa konstytucyjnego równego traktowania obywateli wobec prawa. Nie zgodził się z argumentacją organu dotyczącą sposobu traktowania zeznań świadków przy wydawaniu zaświadczeń na gruncie prawa administracyjnego.
Ponownie rozpatrując sprawę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia podkreślił, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) określającego treść roty ślubowania, funkcjonariusz ABW składając ślubowanie przed podjęciem służby wyraża zgodę by strzec między innymi bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem swojego życia. Z tego tytułu służba w tej formacji uznawana jest za służbę pełnioną w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, co uprawnia funkcjonariuszy ABW do naliczenia podstawy wymiaru emerytury za każdy rok służby w wysokości 2,6 % i odejścia po 15 latach służby na emeryturę policyjną
w wysokości 40% poborów. Mimo tego przywileju ustawodawca przewidział, iż są takie czynności służbowe z realizacją których wiąże się szczególne zagrożenie życia i zdrowia funkcjonariusza, co powinno skutkować możliwością wcześniejszego odejścia ze służby i wyższą niż 40 % podstawą wymiaru emerytury. Przy spełnieniu ściśle określonych przesłanek wynikających z wyżej powołanego rozporządzenia, funkcjonariuszowi ABW wykonującemu określone rodzajowo czynności w warunkach w nim wskazanych za każdy rok służby, powinno zostać zaliczone do podstawy wymiaru emerytury oprócz 2,6 % dodatkowo 0,5%.
W opinii organu możliwość podwyższenia emerytury z tytułu emerytury pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu jest swoistym przywilejem i może mieć miejsce tylko w sytuacji, kiedy w sposób niebudzący wątpliwości zostanie wykazane pełnienie służby w takich warunkach.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze M. L. podkreślił, że postanowienie jest dla niego krzywdzące, nie uwzględnia czynności operacyjnych wykonywanych w warunkach zagrożenia życia. Wskazał, że stosunku do innych funkcjonariuszy pełniących służbę w identycznych warunkach zapadło korzystne rozstrzygnięcie
Złożył ponadto wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, na które powołuje się skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą. Na samym wstępie stwierdzić natomiast należy, że regulacje zawarte w przepisach Działu VII k.p.a. dotyczące zaświadczeń, znajdują również zastosowanie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, jest postępowaniem uproszczonym oraz w znacznym stopniu odformalizowanym i choć art. 218 § 2 k.p.a. daje możliwość przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, jednakże tylko w niezbędnym zakresie. Mianowicie ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają dany stan prawny. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego.
Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667), ustawodawca przewidział podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana z kolei została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.) i zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.) Z kolei w art. 15 ust. 6 ustawy zawarto delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, i na jej podstawie wydane zostało wskazane wyżej rozporządzenie, którego zapisy, jako obowiązujące w dniu wydania postanowienia winny być zastosowane przez organy administracji publicznej i co w rzeczywistości miało miejsce. Jednakże w ocenie Sądu uznać należy, że wskazana regulacja § 4 pkt 1 rozporządzenia obarczona jest wadą, powodującą konieczność odmowy zastosowania powyższego przepisu przez Sąd w niniejszej sprawie. Otóż zgodnie z nim, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno–rozpoznawcze lub dochodzeniowo–śledcze, albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 6 ustawy, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia miała określić szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających; liczbę dni w roku:
1) w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia,
2) bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo po dniu 1 września 1998 r., oraz okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny i w strefie działań wojennych.
Zatem treść przepisu art. 15 ustawy należy mieć na uwadze przy wykładni § 4 pkt 1 rozporządzenia, bowiem ten drugi akt prawny, jako akt niższego rzędu winien pozostawać w zgodzie z ustawą i nie może wykraczać poza ustawową delegację. Ustalając zaś na gruncie niniejszej sprawy znaczenie i zakres normy prawnej wynikającej z § 4 pkt 1 rozporządzenia stwierdzić należy, że – zdaniem Sądu – jest on niezgodny ze wskazaną już wyżej regulacją ustawową oraz z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Raz jeszcze zaznaczyć należy, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy, do którego odsyła art. 15 ust. 6 ustawy, w pkt 3 przewiduje podwyższenie emerytury za każdy rok służby pełnionej "w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu." Z kolei przepis art. 15 ust. 6 ustawy zawiera z kolei delegację upoważniającą Radę Ministrów do określenia szczegółowych warunków podwyższania emerytury, w tym dotyczących służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu (jak określa art. 15 ust. 2 pkt 3 tej ustawy), przez uwzględnienie liczby dni w roku, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia. W ramach uwzględnienia liczby dni w roku, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia, niewątpliwie nie mieści się określenie kryterium "bezpośredniości" zagrożenia życia lub zdrowia, wprowadzone przez § 4 pkt 1 rozporządzenia. Analiza treści przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia, w zestawieniu z treścią art. 15 ust. 6 ustawy prowadzi do wniosku o jego niezgodności z regulacją ustawową, jako aktem wyższego rzędu, we wskazanym wyżej zakresie.
Ponadto w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy ustawodawca nie posługuje się zwrotem
"bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia", a zwrotem "szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu". Wszak w ustawie brak jest upoważnienia do zawężenia w rozporządzeniu kryterium podwyższenia emerytury, określonego w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy, co uczyniono w § 4 pkt 1 rozporządzenia, używając zwrotu "bezpośrednio".
Stąd unormowanie zawarte w przepisie § 4 pkt 1 rozporządzenia, w zakresie, w jakim wprowadza kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia podczas wykonywania przez funkcjonariusza wymienionych w tym przepisie obowiązków służbowych, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy. Wobec powyższego uzasadniony jest wniosek o niezgodności unormowania rozporządzenia w tej części z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Z regulacji art. 178 Konstytucji, zgodnie z którą sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, wynika dla sądu obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą i Konstytucją. Stwierdzenie niezgodności – w określonym wyżej zakresie – przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. z Konstytucją i ustawą, uzasadnia zatem odmowę zastosowania zakwestionowanej regulacji w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji prowadzi to również do uznania, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie utrzymane nim w mocy, wydane na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją i ustawą, naruszają przepisy prawa. Jak wynika bowiem z ich treści, dokonując analizy dostępnych danych, organ ocenił je w sposób wynikający z treści § 4 pkt 1 rozporządzenia, czyli w sposób uwzględniający istnienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Innymi słowy mówiąc, organ prowadząc postępowanie oceniał, czy skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu poprzez podejmowanie co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno – rozpoznawczych lub dochodzeniowo – śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Zatem postępowanie to zostało przeprowadzone wadliwie, gdyż podstawą oceny był niekonstytucyjny przepis. Naruszone zostało więc prawo materialne w zakresie podstaw rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, które miało wpływ na wynik sprawy. Na marginesie dodać należy, że ów pogląd nie jest odosobniony w judykaturze, jeśli się wskaże, np. na wyroki NSA z 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2724/12, WSA w Gliwicach z 1 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 347/1 i z 28 listopada 2007 sygn. akt II SA/Gl 525/07, WSA w Opolu z 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Op 178/10, WSA w Gdańsku z 9 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 464/10, WSA w Warszawie z 8 września 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 393/10, z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt SA/Wa 393/10 i z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 864/12.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia dotyczącego pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, organ orzekający kierując się treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), uwzględni odmówienie zastosowania przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kryterium wprowadzonego w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., dotyczącego "bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia".
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło