II SA/Wr 87/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-06-20

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek strony, mimo że w aktach sprawy brak było takiego wniosku, a jedynie wystąpienie Starosty?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż oparło swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na materiale dowodowym, który nie stanowił podstawy wydania decyzji o rozgraniczeniu. Kolegium dokonało dodatkowych ustaleń faktycznych w postępowaniu nadzwyczajnym, sięgając do dokumentów zgromadzonych przez inny organ, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto, Kolegium nie zbadało wszystkich okoliczności mogących stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym czy nie zaistniały inne przesłanki rażącego naruszenia prawa, a także nie dysponowało kompletną decyzją rozgraniczeniową.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, zarzucając rażące naruszenie prawa przez organ I instancji, w tym wszczęcie postępowania na wniosek podmiotu niebędącego stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone na wniosek właściciela jednej z działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpatrzeniu wniosku M.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Kolegium z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości - utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Decyzja ta podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. Starosta W. zwrócił się do Wójta Gminy S.B. o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości położonych w S.B., oznaczonych geodezyjnie jako: działka nr [...] o pow. 0,0947 stanowiącej własność Gminy S.B., która to działka nie posiada założonej księgi wieczystej; działka nr [...] o powierzchni 0,1081 ha będąca współwłasnością E.S., R.S. i M.S. dla której prowadzona jest KW nr [...]. Rozgraniczenie to ma mieć na celu ustalenie przebiegu granic działki nr [...] na styku z działką nr [...] albowiem stwierdzono, że część działki o obecnym numerze [...] na odcinku od styku granic działek nr [...] położonej przy ul. [...] nr [...], nr [...] i nr [...] stanowiła przed dokonaniem w 1978 r. scalenia gruntów drogę nie wchodzącą w skład nieruchomości o obecnym numerze [...]. Powyższe okoliczności Starosta ustalił na podstawie wznowienia punktów granicznych wykonanego przez firmę geodezyjną. W dniu 7 września 2009 r. Wójt Gminy S.B. wszczął na wniosek Starostwa Powiatowego postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości w zakresie ustalonym w przedstawionym wyżej wystąpieniu Starosty (postanowienie nr [...]). Następnie decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne – po rozpatrzeniu dokumentacji w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości dostarczonej przez geodetę upoważnionego do ustalenia przebiegu granic – ustalił przebieg wspólnych linii granicznych pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] a nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...], [...] i [...]. Sposób przebiegu ustalonych linii granicznych przedstawiony został na szkicu granicznym i opisany w protokole granicznym stanowiących integralną część decyzji. M.S. w ustawowym terminie 14 dni, zażądał przekazania sprawy rozgraniczenia sądowi powszechnemu a do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji. Argumentując wystąpienie o stwierdzenie nieważności decyzji wnioskodawca zarzucił rażące naruszenie prawa przez organ l instancji poprzez wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego na wniosek Starostwa, które w tej sprawie nie ma praw strony. Powołał się przy tym na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 21 września 2000 r. (sygn. akt II SA/Łd 1077/97), w którym Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy przepis prawa materialnego wymaga wydania postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, dopuszczalne jest wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania z powodu braku przymiotu strony osoby składającej taki wniosek. Ponadto wskazał, że nie został wykazany interes społeczny uzasadniający przeprowadzenie rozgraniczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium ustaliło, że w istocie postępowanie toczyło się na wniosek W.S. (współwłaściciela działki nr [...], który w dniu 2 lutego 2009 r. wystąpił o rozgraniczenie do Starosty. Strona ta wnosiła z tego względu o nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji M.S. podniósł, że W.S. nie ma praw strony w postępowaniu rozgraniczeniowym. Skoro W.S. i jego żona B.S. zostali obdarowani przez wnioskodawcę i jego ojca działką nr [...], to w pełni zaakceptowali jej granice i nie mogą ich kwestionować. M.S. zaprzeczył też by w tej sprawie wystąpiły podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu, a zwłaszcza brak jest interesu społecznego. Decyzją z dnia [...] r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję. Na skutek skargi wniesionej przez M.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na naruszenie przy jej podejmowaniu art. 27 § 1 a w związku z art. 127 § 3 k.p.a. jako, że w wydaniu zaskarżonej decyzji brali udział członkowie Kolegium uczestniczący w również w składzie orzekającym decyzji z dnia [...] r. Wobec nie wniesienia środka zaskarżenia wyrok ten stał się prawomocny. W konsekwencji prawomocnego orzeczenia sądowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. – po wyeliminowaniu wskazanych przez Sąd uchybień procesowych – ponownie utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. Kolegium podtrzymało stanowisko prezentowane przez poprzedni skład orzekający, iż decyzja o rozgraniczeniu nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na którą powołuje się wnioskodawca postępowania nieważnościowego. Kolegium zauważyło, że prowadząc postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie może gromadzić odrębnych dowodów lecz opiera się na dowodach zgromadzonych w postepowaniu poprzedzającym wydanie decyzji, która jest weryfikowana w kontekście istnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium przedstawiło poszczególne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji dokonując ich analizy na gruncie rozpatrywanej sprawy. W ocenie Kolegium przesłanki te nie wystąpiły, w szczególności nie wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa. Organ wskazał, że z decyzji Wójta Gminy S.B. wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone na wniosek Starostwa Powiatowego w W., co sugerowałby, że toczy się ono z urzędu, jednak w aktach sprawy znajduje się wniosek W.S. - właściciela działki nr [...] - o odtworzenie przebiegu granic oraz drogi gminnej zgodnie ze stanem pierwotnym. Wobec tego Kolegium przyjęło, że postepowanie rozgraniczeniowe prowadzone było na wniosek W.S., który jako właściciel działki która podlegała rozgraniczeniu jest stroną postępowania. Natomiast błędne wskazanie przez Wójta, że postepowanie prowadzone jest na wniosek Starostwa Powiatowego w W. nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.S. zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie, że zarówno W.S. jak i Starostwo Powiatowe w W. nie byli legitymowani do żądania przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, ze względu na brak przymiotu strony postępowania. Zdaniem skarżącego, skoro brak było ważnego wniosku o wszczęcie postępowania – to jego przebieg i zakończenie też są nieważne. Skarżący podkreślił, że odnaleziony w aktach sprawy wniosek W S nie mógł stanowić podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Granicą sporną jest bowiem odcinek pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Dlatego prawo żądania wszczęcia postępowania przysługiwało z jednej strony Wójtowi Gminy S.B. (wskazując na interes społeczny), z drugiej współwłaścicielom działki nr [...]. Natomiast W.S. – zdaniem skarżącego – mógł wnioskować o rozgraniczenie swojej działki nr [...] z działką graniczną, tj. działką [...] należącą do Gminy. Nie ma on legitymacji do żądania przeprowadzenia rozgraniczenia pomiędzy działkami, co do których nie posiada żadnych praw rzeczowych. Jako osoba korzystająca z cudzej nieruchomości (przejście i przejazd przez działkę [...] do działki nr [...]) nie jest również zainteresowany w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c. w sprawie o rozgraniczenie z sąsiednią działką. W ocenie skarżącego nie sposób uznać, aby postępowanie mogło się toczyć z urzędu, gdyż Starostwo Powiatowe w W., wskazane jako wnioskodawca, nie miało od początku przymiotu strony mimo, że ponosiło koszty rozgraniczenia. Z przedstawionych wyżej względów skarżący uważa, że decyzja rozgraniczeniowa winna być wyeliminowana z obrotu prawnego na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, w toku podjętych czynności rozpoznawczych, dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny, jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm.- zwanej dalej u.p.p.s.a.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem prawa o którym mowa w art. 145 § 1 lit. c wskazanej wyżej ustawy, zwłaszcza zaś, naruszała przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim podnieść należy, że objęta sądową kontrolą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz wcześniejsza decyzja tego organu z dnia [...] r. podjęte zostały w wyniku przeprowadzania postępowania nadzwyczajnego w trybie przepisów art. 156-159 k.p.a. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S.B. z dnia [...] r. ustalającej przebieg wspólnych linii granicznych pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...], nr [...] i nr [...]. W postępowaniu jurysdykcyjnym toczącym się przed organem administracji M.S. (jako strona postępowania zakończonego decyzją organu wykonawczego gminy) domagał się stwierdzenia nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. - ze względu na rażące naruszenie prawa – dowodząc, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte zostało bez wniosku strony, przy jednoczesnym braku podstaw do wszczęcia tego postępowania z urzędu. Kolegium argumentację dla odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oparło na wskazaniu, że nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja Wójta nie została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium ustaliło bowiem, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było na skutek znajdującego się w aktach sprawy wniosku W.S., który jako współwłaściciel działki nr [...] objętej postępowaniem rozgraniczeniowym był stroną w tej sprawie. Błędne wskazanie przez organ gminy, że postępowanie prowadzone jest na wniosek Starostwa Powiatowego nie stanowi więc rażącego naruszenia prawa. Z przedstawionych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika jednak, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustalając stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji dokonało uzupełniania materiału dowodowego sprawy stanowiącego podstawę wydania decyzji przez Wójta Gminy S.B., o akta pozostającego w dyspozycji Starosty W. związane ze skierowanym do tego organu wystąpieniem W.S. z dnia 2 lutego 2009 r. o odtworzenie granic działek należących do posesji nr [...] i [...] oraz drogi gminnej. To wystąpienie zostało następnie potraktowane przez Kolegium jako wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w zakresie wskazanym w decyzji z dnia 12 lutego 2011 r., co w rezultacie pozwoliło organowi postawić tezę, że nie zostały w sposób rażący naruszone przepisy regulujące zasady wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek. Z dokonaną w taki sposób oceną nie można jednak się zgodzić. Przypomnieć wypada, że do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie dochodzi w postępowaniu zwykłym, ale w postępowaniu nadzwyczajnym, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznej, można z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, że zachodzi konieczność uznania jej za nieważną. Działanie w postępowaniu "nieważnościowym" wymaga zatem innego podejścia do sprawy niż w postępowaniu instancyjnym. Organ administracji winien tutaj oceniać kwestie czysto prawne i rozstrzygać je według zasad stosowanych przy kasacji. Co istotne, skoro przedmiot tego postępowania ograniczony jest jedynie do zbadania czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wadliwości wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a, to oceniając legalność tej decyzji, organ bada stan faktyczny i prawny z daty jej wydania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie stwarza zatem możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Przy tak zakreślonych granicach postępowania nieważnościowego organ przeprowadza ocenę decyzji ostatecznej tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym przez prowadzący to postępowanie organ administracji. Nie gromadzi natomiast nowych materiałów i nowych dowodów w sprawie, które mogłyby prowadzić do odmiennych ustaleń faktycznych. W konsekwencji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału sprawy, poczynienia dodatkowych, uzupełniających i istotnych ustaleń faktycznych. W konsekwencji zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny dowodów, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego (tak NSA w wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r., I OSK 363/10, LEX nr 363/10). W niniejszej sprawie Kolegium, pomimo, że przedstawiło w decyzji powyższe reguły, nie oparło się tylko na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed Wójtem Gminy ale poczyniło w ramach postępowania nadzwyczajnego dodatkowe ustalenia faktyczne, sięgając również do dokumentów zgromadzonych przez inny organ, który nie prowadził postępowania w sprawie rozgraniczenia. Istotne bowiem jest, że wskazany przez Kolegium wniosek W.S. datowany na dzień 2 lutego 2009 r., skierowany i złożony u Starosty Powiatu W., zawierał żądanie odtworzenia granic działek oraz drogi gminnej zgodnie ze stanem pierwotnym. Z treści wniosku wynika, że chodzi tu o granice działek stanowiących posesję nr [...] (geodezyjnie działkę nr [...]), nr [...] (geodezyjnie działkę nr [...]) oraz drogę gminną – czyli działkę nr [...]. Wskazane zostały zatem inne nieruchomości niż w decyzji o rozgraniczeniu. W S jako właściciel nieruchomości nr [...] (posesja [...]) żądanie to opierał na braku dojazdu do jego nieruchomości z drogi gminnej spowodowanym przejęciem - na skutek scalenia - części nieruchomości stanowiącej pierwotnie tę drogę oraz części działki nr [...] (posesja nr [...]) przez właściciela działki nr [...]. Wniosek ten – co wynika z akt administracyjnych rozgraniczenia dołączonych do akt Sądu Rejonowego w W. [...] - nigdy nie został przekazany przez Starostę do załatwienia Wójtowi Gminy S.B. jako wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego i nie stanowił części dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania i wydania decyzji o rozgraniczeniu. Pozostawał on cały czas w dyspozycji Starosty. Nadto z jego treści nie wynika wprost żądanie przeprowadzenia rozgraniczenia i do tego jeszcze w takim zakresie jak określono to w postanowieniu o wszczęciu postępowania. Ustalenie, że mamy w tym przypadku do czynienia z wnioskiem strony o przeprowadzenie rozgraniczenia wymagałoby podjęcia przez Starostę odpowiednich czynności wyjaśniających – czego organ zaniechał. Natomiast Starosta - jako organ właściwy do administrowania państwowym zasobem geodezyjno-kartograficznym i jego aktualizacji - we własnym zakresie podjął czynności wyjaśniające, w wyniku których pismem z dnia 28 sierpnia 2009 r. wystąpił do Wójta Gminy S.B. o przeprowadzenie rozgraniczenia nieruchomości. W piśmie tym nie wskazano aby działania organu powiatowego spowodowane były wskazanym wcześniej wnioskiem. Pismo to mogło dla organu gminy stanowić podstawę dla rozważania możliwości wszczęcia postępowania z urzędu. Tym samym nie można zgodzić się twierdzeniem Kolegium, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było w związku z wnioskiem strony postępowania – W S. Brak tego wniosku w aktach rozgraniczeniowych oraz brak pisma przekazującego w aktach starostwa świadczy o tym, że organ gminy w ogóle tym wnioskiem nie dysponował, nie poddawał też swojej ocenie jego zasadności oraz legitymacji procesowej autora. W konsekwencji nie stanowił on podstawy do wszczęcia przez Wójta postępowania rozgraniczeniowego, co potwierdza wreszcie sam organ w postanowieniu z dnia [...] r. i w decyzji z dnia [...] r. jako wnioskodawcę wskazując Starostwo. Nadto z treści samego wniosku nie wynika aby zawierał on żądanie rozgraniczenia nieruchomości w zakresie podanym następnie w decyzji rozgraniczeniowej. Kolegium przyjmując, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek W S oparło się więc na dodatkowym materiale dowodowym - nie stanowiącym podstawy dla wydania decyzji o rozgraniczeniu – ujawnionym dopiero w postępowaniu nieważnościowym. Uzyskany w taki sposób dowód, niewątpliwie rzutował na dokonaną przez organ orzekający kasacyjnie ocenę legalności decyzji ostatecznej. Kolegium dokonując weryfikacji legalności decyzji winno było zbadać czy i jakie przepisy zostały naruszone oraz czy naruszenie to miało charakter rażący, ograniczając się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ gminy – czego nie uczyniono. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że istota nadzwyczajnego postępowania nieważnościowego polega na tym, że rozstrzygnięcie w takiej sprawie i jego uzasadnienie ma odnosić się do oceny kwestionowanej w tym postępowaniu decyzji ze względu na stan faktyczny i prawny z czasu wydania decyzji (NSA w wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r. II OSK 1968/10 LEX nr 746858). W konsekwencji stwierdzić należy, że Kolegium nie wykazało, że w postępowaniu nieważnościowym zaistniały okoliczności uprawniające do przyjęcia braku przesłanek dla stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na brak rażącego naruszenia prawa. Opierając się wyłącznie na nieprawidłowym założeniu, że wniosek W.S. stanowił element stanu faktycznego w oparciu o który zapadła decyzja ostateczna i że jest to żądanie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, organ nie zbadał, czy nie zaistniały inne okoliczności związane z prawidłowością wszczęcia postępowania, rzutujące w sposób szczególny na legalność spornej decyzji. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby Kolegium zbadało wszystkie okoliczności mogące stanowić podstawę dla przyjętego rozstrzygnięcia, czym naruszyło art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać również należy, że rażące naruszenie prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Trzeba więc wykazać, że naruszenie normy prawa materialnego przez organ było oczywiste lub też dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego było oczywiście sprzeczne ze zgromadzoną w aktach dokumentacją lub innymi oczywistymi faktami. Charakter tego naruszenia musi też powodować, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Podzielić przy tym należy pogląd, że o oczywistej sprzeczności z treścią przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy jego treść, bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych, może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Nadto odróżnić należy rażące naruszenie prawa od nieodpowiedniego jego zastosowania – przy niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy. Z treści przepisu art. 30 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U 2010 r. Nr 193, poz. 1287) jasno wynika, że wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego następuje z urzędu lub na wniosek strony. Regulacja zawarta w § 2 wskazuje, że co do zasady postępowanie to prowadzone jest na wiosek strony, gdyż postępowanie z urzędu ograniczone zostało do przypadku gdy dokonywane jest scalenie gruntów, a także jeżeli brak jest wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenia rozgraniczenia. W niniejszej sprawie Kolegium nie oceniło, czy przepis ten w świetle stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego stanowiącego postawę orzekania Wójta nie został rażąco naruszony. Kolegium nie zbadało również dopuszczalności rozgraniczenia nieruchomości w świetle tego, że przebieg granic objętych tym postępowaniem, ustalony został na mocy ostatecznej decyzji scaleniowej z 1979 r. a celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie - a nie ewentualna weryfikacja błędów popełnionych w decyzji scaleniowej (o czym informuje Starosta). Wreszcie skompletowane przez Kolegium akta sprawy wskazują, że Kolegium nie poddało swojej ocenie legalności kompletnej decyzji rozgraniczeniowej, gdyż znajdujący się w aktach odpis tej decyzji nie posiada integralnej jej części, jakim – co wynika z jej treści jest szkic graniczny i protokół graniczny - sporządzony przez geodetę w dniu 22 grudnia 2009 r. Skoro organ nie dysponował kompletną decyzją nie mógł zbadać jej w pełnym zakresie pod względem kwalifikowanej niezgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Uwzględniając powyższe uwagi Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna a zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] r. wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 107 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co uzasadnia ich uchylenie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło