I SA/Wa 2321/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-16
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o wznowieniu postępowania wywłaszczeniowego i ustaleniu nowego odszkodowania, wydana na podstawie opinii Komisji Arbitrażowej stwierdzającej błędy w pierwotnym operacie szacunkowym, narusza zasadę res iudicata?Ratio decidendi
W przypadku wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdy wyjdą na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) nie zachodzi. Sąd uznał, że opinia Komisji Arbitrażowej, wskazująca na błędy w pierwotnym operacie szacunkowym, stanowiła taką nową okoliczność, uzasadniającą wznowienie postępowania i ponowne ustalenie odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości pod budowę drogi krajowej. Po prawomocnym ustaleniu odszkodowania, właściciel nieruchomości wystąpił o wznowienie postępowania, powołując się na opinię Komisji Arbitrażowej wskazującą na błędy w pierwotnym operacie szacunkowym. Minister wznowił postępowanie, uchylił dotychczasowe decyzje w części dotyczącej odszkodowania i ustalił nowe, niższe odszkodowanie, pomniejszone o kwotę już wypłaconą i zwaloryzowaną. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie zasady res iudicata.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił własną decyzję z dnia [..] lutego 2013r. w części pkt 2 dot. zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty kwoty [...] zł w terminie 14 dni i orzekł o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty kwoty [...] zł w terminie 14 dni, od dnia kiedy niniejsza decyzja podlegać będzie wykonaniu i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Nieruchomość położona w obrębie [...], gmina M., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2005r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] została przeznaczona pod budowę drogi krajowej nr [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności ww nieruchomości będącej własnością T. N., przeznaczonej na realizację celu publicznego jakim jest inwestycja polegająca na budowie drogi krajowej nr [...] , ustalił na rzecz T. N. odszkodowanie za wywłaszczone prawo własności nieruchomości w wysokości [...] zł oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegać wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał powyższą decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2008r. sygn. akt I SA/Wa 1595/07 oddalił skargę wniesioną przez T. N..
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 800/08 oddalił skargę kasacyjną.
W piśmie z dnia 7 stycznia 2010r. T. N. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r., a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. odmówił uchylenia ww decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] października 2010r. utrzymał ją w mocy.
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2011r. sygn. akt ISA/Wa 2547/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. N., a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. akt I OSK 1430/11 oddalił skargę kasacyjną.
W piśmie z dnia 24 lutego 2011r. T. N. wniósł o uchylenie wszystkich decyzji dotyczących działki nr [...], a następnie w piśmie z dnia 1 marca 2011r. sprecyzował, ze domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wskazał, ze z opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, dołączonej do wniosku wynika, że operat szacunkowy, będący podstawą ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w dacie jego sporządzenia, nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż zawiera błędy dyskwalifikujące go jako dowód w sprawie, dotyczące w szczególności odstępstwa od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. Minister Infrastruktury wznowił postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją i następnie decyzją z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekł o odmowie uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. w zakresie dotyczącym wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, a także o uchyleniu decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania na rzecz T. N. w wysokości [...] zł za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności przedmiotowej nieruchomości oraz zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania i w tym miejscu orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz T. N. w kwocie [...] zł oraz zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty kwoty [...] zł w terminie 14 dni od dnia kiedy decyzja podlegać będzie wykonaniu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podnosząc naruszenie zasady res iudicata, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2008r. sygn. akt I SA/Wa 1595/07 orzekł, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone prawidłowo. Ponadto zarzucono nieprawidłowości przy określeniu wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, a także zarzucono, że przy wyliczaniu różnicy pomiędzy kwotą wypłaconego odszkodowania, a nową kwotą ustalonego odszkodowania nie uwzględniono, że uprzednio wypłacona kwota została zwaloryzowana i powiększona dodatkowo o kwotę [...] zł.
Rozpatrując ponownie sprawę Minister stwierdził, ze podstawę wznowienia w niniejszej sprawie stanowił art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W zaskarżonej decyzji wskazano, że z przedstawionej przez T. N. opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych wynika, że operat szacunkowy będący podstawą ustalenia odszkodowania w dacie jego sporządzenia nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę, gdyż zawierał błędy dyskwalifikujące go, dotyczące w szczególności odstępstwa od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomości, co spełnia przesłanki zawarte w powyższym przepisie. W szczególności w ww opinii wskazano, że transakcje porównawcze stanowiące podstawę wyceny przedmiotowej nieruchomości nie dotyczyły nieruchomości podobnych do przedmiotu wyceny ze względu na różnice w ich zagospodarowaniu. W opracowaniu tym wskazano, że analiza aktów notarialnych z dnia [..] września 2006r. i [...] maja 2006r. potwierdziła, że w celu wyceny nieruchomości gruntowej do porównania przyjęto nieruchomości ze składnikami roślinnymi, co miało bezpośredni wpływ na wartość szacowanej nieruchomości. Okoliczność ta stała się zdaniem organu nową okolicznością w sprawie, uzasadniającą wznowienie postępowania. W ocenie Ministra okoliczność ta spełnia trzy przesłanki pozwalające na uznanie jej za podstawę wznowienia postępowania, tj. jest okolicznością nową, istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej, przy czym nie była ona znana organowi prowadzącemu postępowanie wywłaszczeniowe. Ponadto ma ona istotne znaczenie dla sprawy. Opinia biegłego o wartości nieruchomości stanowi najważniejszy dowód w sprawie, a zatem stwierdzenie, że już w dacie sporządzenia był on dotknięty wadami dyskwalifikującymi go jako podstawę ustalenia odszkodowania przesądza w ocenie organu o tym, że okoliczność ta dotyczy przedmiotu sprawy, a w konsekwencji może mieć wpływ na zmianę decyzji. W związku z powyższym w sprawie niniejszej sporządzony został w dniu 9 października 2012r. nowy operat szacunkowy o wartości przedmiotowej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego A. W.
W operacie tym wskazano, że w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej dla terenu, na którym położony jest przedmiot wyceny nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obowiązywało natomiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przyjęte uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] listopada 2000r., zgodnie z którym przedmiotowa działka leżała na terenie oznaczonym jako rezerwa pod drogę krajową [...]. Oceniając operat szacunkowy z dnia [...] października 2012r. Minister stwierdził, ze zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami. Biegła wobec drogowego przeznaczenia wycenianej działki prawidłowo zastosowała procedurę wyceny określoną w par. 36 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 września 2004r. przyjmując do porównań nieruchomości podobne o przeznaczeniu drogowym. Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez nią wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłej zdaniem Ministra spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej organ stwierdził, że w przypadku wznowienia postępowania w oparciu o pojawienie się nowych istotnych okoliczności w sprawie powaga rzeczy osądzonej nie zachodzi. Ponadto organ wskazał, że bezzasadne jest żądanie powołania rzeczoznawcy majątkowego w celu określenia wartości nieruchomości jaką mógłby nabyć T. N. za uprzednio wypłaconą kwotę i powierzchnię tę odjąć od powierzchni wywłaszczonej, a należne odszkodowanie przyznać w wysokości wartości różnicy w powierzchni pomiędzy wywłaszczoną nieruchomością a tą jaką mógłby nabyć za wypłacone odszkodowanie, ponieważ stosownie do art. 134 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135 wartość rynkowa nieruchomości. Minister ustalił, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wypłacił T. N. kwotę [...] zł odpowiadająca odszkodowaniu ustalonemu w decyzji z dnia [..] lutego 2007r., którą następnie powiększył o kwotę [...] zł stanowiącą waloryzację ustalonego odszkodowania. W związku z powyższym Minister ponownie ustalając wysokość odszkodowania pomniejszył ja o kwotę już wypłaconą.
Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucając jej naruszenie zasady res iudicata, art. 145 par. 1 pkt 5 k.p.a. , przyjęcie niewłaściwej metody wyliczenia różnicy odszkodowania skutkującej przyznaniem kwoty nienależnej i będącej bezpodstawnym wzbogaceniem, jak również pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego celem ustalenia wysokości należnego odszkodowania na dzień [...] lutego 2007r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Rozważając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego.
O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. i art. 145b k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.
Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie, okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Należy podkreślić, że użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. łącznik "lub" ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody") wskazuje jednoznacznie na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy ("nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" - tzw. alternatywa zwykła) stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, o ile równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki prawne wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, a mianowicie: po pierwsze - są one "istotne dla sprawy", po drugie - istniały w dniu wydania decyzji (nie ma przy tym znaczenia czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności lub dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę); oraz po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. I właśnie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Organy administracji obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że wskazana wyżej przesłanka wznowienia zaistniała w sprawie.
Już po zakończeniu postępowania w sprawie decyzją ostateczną skarżący przedstawił nowy dowód w postaci opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] stycznia 2011r., która uznała, że operat szacunkowy będący podstawą ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w dacie jego sporządzenia, nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę, gdyż zawiera błędy dyskwalifikujące go jako dowód w sprawie, dotyczące w szczególności odstępstwa od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomość.
Wprawdzie sam dowód nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji, jednak za podstawę taką można uznać nowe okoliczności faktyczne (fakty) z opinii tej wynikające (por. np. wyrok NSA z 27.X.1998r., III SA 1165/97, Lex nr 36900). Okoliczności te mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej zaskarżoną do Sądu decyzją ostateczną.
W świetle powyższego uznać należy za zasadne stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie zasadne było wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności w sprawie tj. ustalenia, że nieruchomości przyjęte do porównania w celu określenia wartości rynkowej nieruchomości nie były nieruchomościami podobnymi. Okoliczność ta stanowi, jak słusznie przyjął Minister nową okoliczność faktyczną nieznaną organowi administracyjnemu w dniu wydania decyzji, a istniejącą w dniu wydania decyzji. Rację ma także Minister, ze w przypadku wznowienia postępowania w oparciu o pojawienie się nowych istotnych okoliczności w sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej.
Podkreślić należy, iż instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w przepisach prawa procesowego.
Stosownie do art. 151 w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, po wznowieniu postępowania i rozpatrzeniu sprawy pod kątem przyczyn wznowienia i jej istoty, wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.;
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy;
3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli na mocy art. 146 § 1 k.p.a., nastąpiło przedawnienie możliwości jej uchylenia;
4) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli wskutek wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.).
Powołana regulacja prawna adresowana jest do organu orzekającego w postępowaniu wznowionym w pierwszej instancji i wyznacza jego zakres decyzyjny, przy czym podstawową kompetencją merytoryczną tego organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek, określonych w art. 146 k.p.a., wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku, obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach k.p.a., nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji - kończącej postępowanie w sprawie wznowienia - podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty.
Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1984 r., sygn. akt I SA 86/84, ONSA 1984/1/5. Postępowanie wznowione prowadzi się tak, jakby pierwotna decyzja jeszcze nie została wydana, należy zatem, po pierwsze uwzględnić aktualny stan faktyczny sprawy, po drugie zaś obecny stan prawny. I tak też uczynił organ orzekający w rozpoznawanej sprawie.
W związku z tym, że podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi operat szacunkowy, w dniu 9 października 2012r. został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. W. nowy operat o wartości przedmiotowej nieruchomości. Co prawda zarzuty skargi nie dotyczą poprawności sporządzenia tego operatu, niemniej Sąd stwierdza, że został on sporządzony zgodnie z wymaganymi przepisami, zawiera niezbędne elementy, a rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła przyjętą metodę szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny.
Prawidłowo zatem organ orzekający w niniejszej sprawie przyjął ww operat za podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, prawidłowo również pomniejszając kwotę ustaloną do jego wypłaty na rzecz poprzedniego właściciela o kwotę już wypłaconą na podstawie decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego konieczności zdaniem skarżącego ustalenia wysokości należnego odszkodowania na datę 20 lutego 2007r. należy uznać go za całkowicie chybiony. Zgodnie bowiem z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.) podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi z zastrzeżeniem art. 135 wartość rynkowa nieruchomości. Natomiast stosownie do treści par. 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz. 2109 ze zm.) wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. I tak też uczyniono w rozpoznawanej sprawie.
W tej sytuacji Sąd uznał zarzuty skargi za całkowicie niezasadne, stwierdzając jednocześnie, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i wyczerpujący a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 par. 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło