I SA/Sz 350/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-05-21
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych małoletniego dziecka i jego konkubiny, korzysta ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na zakup lokalu mieszkalnego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych innych osób (dziecka i jego konkubiny) nie jest równoznaczne z realizacją "własnych celów mieszkaniowych" podatnika w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to ma na celu preferowanie przeznaczania środków na własne potrzeby mieszkaniowe, a nie na potrzeby innych osób, nawet jeśli są to dzieci podatnika.Stan faktyczny
Skarżący uzyskał dochód ze sprzedaży nieruchomości, którą nabył w drodze darowizny i umowy dożywocia. Planował przeznaczyć uzyskany przychód na zakup trzech lokali mieszkalnych. Jeden z lokali miał służyć zaspokojeniu własnych celów mieszkaniowych, a kolejny lokal miał być przeznaczony na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego małoletniego dziecka wraz z jego konkubiną. Skarżący wystąpił o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, pytając, czy dochód ten korzysta ze zwolnienia podatkowego. Organ podatkowy uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że zwolnienie nie obejmuje zakupu lokalu dla dziecka i jego konkubiny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. D. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej . z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
W dniu [...] r. J. D. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego.
Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny:
Aktem notarialnym z dnia [...] r. Wnioskodawca nabył w drodze darowizny oraz umowy dożywocia własność nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...] m2 i kubaturze [...] m2. Budynek ten zajmował wraz z konkubiną oraz wspólnym małoletnim dzieckiem.
W dniu [...] r. Wnioskodawca dokonał sprzedaży powyższej nieruchomości. Z uwagi na fakt że konkubinat ustał, małoletni ([...] letni syn) ma przebywać pod opieką matki, przy zachowaniu pełnej władzy rodzicielskiej ojca, przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczy na zakup we własnym imieniu trzech kolejnych nieruchomości:
- lokal mieszkalny nr 1 i 2 - celem zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych;
- lokal mieszkalny nr 3 - celem zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych, w tym zamieszkania przez małoletnie dziecko podatnika wraz z konkubiną sprawującą bezpośrednią opiekę nad dzieckiem.
Wobec powyższego zadano następujące pytanie.
Czy w przedstawionym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, przeznaczony na zakup we własnym imieniu lokalu mieszkalnego nr 3 (celem realizacji własnych celów mieszkaniowych, w tym zapewnienia potrzeb mieszkaniowych małoletniego dziecka podatnika) korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm. – dalej zwana: "u.p.d.o.f.")?
Zdaniem Wnioskodawcy, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości i przeznaczony na zakup trzech lokali mieszkalnych (celem zapewnienia potrzeb mieszkaniowych własnych, w tym dla małoletniego [...] -letniego dziecka) korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z ww. zwolnienia w związku z zakupem lokalu nr 3 jedynie w sytuacji, gdy w lokalu tym będzie faktycznie realizował swoje potrzeby mieszkaniowe, a więc nabędzie je z zamiarem zamieszkiwania w nim. Dla nabycia prawa do zwolnienia nie jest bowiem wystarczające zamieszkiwanie w takim lokalu małoletniego syna wraz z konkubiną, jak również nabycie lokalu nie w celach zarobkowych. W przypadku, gdy Wnioskodawca przeznaczy środki ze sprzedaży nieruchomości na zakup lokalu mieszkalnego, w którym potrzeby mieszkaniowe realizować będzie konkubina wraz z jego małoletnim synem, nie zaś Skarżący, nie zostaną spełnione przesłanki zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewłaściwej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. i wniósł o zmianę wydanej interpretacji.
W wyniku ponownej analizy sprawy, przy uwzględnieniu zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w B. działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, co przedstawił w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r., Nr [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji.
Zaskarżonej interpretacji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 14c Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte uzasadnienie podstawy prawnej, a w konsekwencji pominięcie art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.);
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na ustaleniu, że podatnik, który przeznaczy środki ze sprzedaży nieruchomości na zakup lokalu mieszkalnego w celu realizowania potrzeb mieszkaniowych jego konkubiny oraz wspólnego małoletniego dziecka nie realizuje "własnych celów mieszkaniowych" i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w powołanym przepisie;
- art. 133 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego z powodu błędnego przyjęcia, że realizowanie rodzicielskiego obowiązku alimentacyjnego, tj. zapewnienie małoletniemu dziecku miejsca pobytu i zamieszkania rozumiane jest jako realizowanie "własnych celów mieszkaniowych" zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Ponadto na podstawie art. 146 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a.") Skarżący wniósł o uznanie, że przysługuje mu uprawnienie do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
W opinii Skarżącego przedstawiona interpretacja indywidualna jest nieprawidłowa. Powołując treść art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wskazał, że ustawodawca w ustawie tej nie definiuje pojęcia "własne cele mieszkaniowe", w szczególności nie wskazuje, czy pojęcie to obejmuje również potrzeby małoletnich dzieci pozostających pod opieką podatnika.
Następnie Skarżący przywołał orzeczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1639/2011, w którym sąd stwierdził, że wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jednak nie w celu zamieszkiwania w tym lokalu, lecz w celu odsprzedaży go z zyskiem lub też w celu wynajmowania go i uzyskiwania z tego tytułu przychodu z najmu, nie spełnia warunku zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. W takim wypadku celem działania podatnika nie jest dążenie do spełnienia, zrealizowania potrzeby mieszkaniowej, ale dążenie do osiągnięcia zysku. Nabywane mieszkanie jest środkiem do jego osiągnięcia. Jak podkreślił Skarżący, w przedmiotowym stanie faktycznym jego celem nie jest osiągnięcie zysku w drodze odsprzedaży czy najmu lecz zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych swoich i tym samym swojego małoletniego dziecka.
W dalszej kolejności Skarżący odniósł się do kwestii obowiązku alimentacyjnego względem małoletniego dziecka, wynikającego z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w konkluzji podnosząc, że organ podatkowy dopuścił się naruszenia art. 133 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez jego niezastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego z powodu błędnego przyjęcia, że realizowanie rodzicielskiego obowiązku alimentacyjnego tj. zapewnienie małoletniemu dziecku miejsca pobytu i zamieszkania nie jest rozumiane jako realizowanie "własnych celów mieszkaniowych" zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Reasumując, w ocenie Skarżącego, organ podatkowy dopuścił się naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na ustaleniu, że podatnik który przeznaczy środki ze sprzedaży nieruchomości na zakup lokalu mieszkalnego w celu realizowania potrzeb mieszkaniowych jego konkubiny oraz wspólnego małoletniego dziecka nie realizuje "własnych celów mieszkaniowych" i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w powołanym przepisie. Zdaniem Skarżącego spełnił on przesłanki uprawniające go do zwalniania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający z upoważnienia Ministra Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ interpretacyjny zatem nie może czynić własnych ustaleń faktycznych, a przedstawiony przez stronę stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe zakreślają ramy faktyczne orzekania przez organ podatkowy. Zgodnie z art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wydatki na nabycie odrębnej własności lokalu w celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych małoletniego dziecka Skarżącego są traktowane jako wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a w rzeczy samej, czy dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na nabycie odrębnej własności lokalu w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych jest wolny od podatku dochodowego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52 a i 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-d u.p.d.o.f., jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Stosownie zaś do art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Natomiast w myśl art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Stosownie do art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f., koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f., za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Wysokość ww. nakładów, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e).
Jednakże w myśl 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na własne cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Stosownie do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f., za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się:
1) wydatki poniesione na
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem łub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budową, rozbudowę, nadbudową, przebudową lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudową, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Katalog wydatków wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f., ma charakter zamknięty, jest to wyliczenie enumeratywne w związku z tym tylko realizacja powyższych celów pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania. Z treści art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f., wynika, że przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach.
Z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wynika, iż zwolnienie opisane w tym przepisie przysługuje podatnikowi jeżeli łącznie spełni dwa warunki; mianowicie wydatkuje przychód na nabycie np. lokalu mieszkalnego oraz dokona tej czynności przed upływem terminu dwuletniego od końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło zbycie. Jedynie kumulatywne spełnienie tych dwóch przesłanek gwarantuje podatnikowi skuteczną realizację prawa do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. Oczywistym jest również, że w powołanym przepisie chodzi o wydatki na inne nieruchomości mieszkaniowe niż zbywana nieruchomość – konstrukcja i cel art. 21 ust.1 pkt 131 u.p.d.o.f. polega bowiem na umożliwieniu odliczenia osobom, które poprzez dalsze wydatki, zaspokajają swoje cele mieszkaniowe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowo organ interpretacyjny wskazał, iż wydatki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych innych osób, w tym przypadku dziecka Skarżącego, nie mieszczą się w pojęciu "zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych" objętych dyspozycją przepisu art. 21 ust. pkt 131 u.p.d.o.f. W takim przypadku Skarżący nie dąży bowiem do zrealizowania swojej potrzeby mieszkaniowej ale realizuje taką potrzebę w stosunku do konkubiny i dziecka. Jak słusznie zwrócił uwagę organ, ulga mieszkaniowa uregulowana w ww. przepisie jest przywilejem, z którego można skorzystać, jednakże po spełnieniu określonych warunków.
Podkreślić również należy, że uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. zwolnienie od podatku dochodowego przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości mieszkalnej jest normą celu społecznego, która w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych obywateli. Zdaniem Sądu, skoro przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego (socjalnego), to głównym celem takiej normy jest rozwój określonej dziedziny życia gospodarczego i społecznego (por. R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Warszawa, 1995 r., str.113-114). Celem wprowadzenia tego przepisu było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. W kierunku takiej wykładni przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. (odpowiednik obowiązującego obecnie art. 21 ust.1 pkt 131) zmierza konsekwentnie orzecznictwo, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 2003 r., FPS 1/03 (publ. w: ONSA 2003/4/117) wskazał, że "zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a u.p.d.o.f. jest zwolnieniem z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są: wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe i dokonanie tej czynności przed upływem terminu dwuletniego. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego".
Dotychczasowy dorobek sądów administracyjnych nakazuje przy interpretowaniu normy prawa podatkowego decydujące znaczenie nadać wykładni językowej, która w treści użytych w przepisie słów upatruje pierwszoplanowej metody odkodowania ustanowionej normy (tak też wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 1114/02). Dopiero w sytuacji, gdy językowa wykładnia nie pozwala na zajęcie jednoznacznego stanowiska, bywa konieczne sięganie do innych rodzajów wykładni stosowanych w prawie. Przy czym "własne cele mieszkaniowe" w takim przypadku należy rozumieć jednoznacznie zgodnie z wykładnią literalną. Realizacja własnych celów mieszkaniowych winna polegać na tym, że w przypadku nabycia nowej nieruchomości to w niej Skarżący faktycznie winien takie cele realizować.
Już zatem z literalnego brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że przeznaczając lokal mieszkalny dla realizacji celów mieszkaniowych przez inną osobę czy osoby Skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. obligującej go do zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych w nowo nabytym lokalu mieszkalnym. Tym samym jeżeli w lokalu mieszkalnym nr 3 cele mieszkaniowe realizować będzie nie Skarżący, lecz jego dziecko i konkubina to nie można uznać aby taki stan faktyczny wypełniał przesłankę wynikającą z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Zakup mieszkania dla innych osób (chociażby były nim dzieci) nie świadczy o zaspokajaniu potrzeb własnych podatnika ale innych podatników.
Reasumując, wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jednak nie w celu zamieszkiwania w tym lokalu, lecz celem zapewnienia potrzeb mieszkaniowych konkubiny Skarżącego i jego małoletniego dziecka nie spełnia warunku zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. W takim wypadku celem działania podatnika nie jest dążenie do zrealizowania swojej potrzeby mieszkaniowej, ale zapewnienie i realizację takiej potrzeby w stosunku do dziecka i konkubiny a zatem innych podatników.
Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego, dotyczącego niezastosowania w sprawie przepisu art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z powodu błędnego, zdaniem Skarżącego przyjęcia, że realizowanie rodzicielskiego obowiązku alimentacyjnego, tj. zapewnienie małoletniemu dziecku miejsca pobytu i zamieszkania nie jest rozumiane jako realizowanie "własnych celów mieszkaniowych" zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wskazać należy, że istotne dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy są przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, normujące zagadnienie podmiotu i przedmiotu opodatkowania, a także zwolnień podatkowych, nie zaś przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o obowiązku alimentacyjnym. Mogą mieć one jedynie charakter pomocniczy, służący prawidłowemu wyjaśnieniu dokonanego rozstrzygnięcia. Nie mogą one mieć jednak wpływu na zakres zastosowania zwolnienia, gdyż ten został w sposób wyczerpujący i jednoznaczny w świetle wykładni językowej zawarty w zacytowanych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ewentualne posiłkowanie się innymi aktami prawnymi jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy ustawodawca nie uregulował danych kwestii w mającym zastosowanie akcie prawnym. Zarówno judykatura, jak i doktryna zgodnie wskazują, że w każdej ustawie ustawodawca może zawrzeć definicję określonego wyrażenia. Istotnym jest to, iż definicja ustawowa wiąże na gruncie danego aktu prawnego i aktów wykonawczych do danej ustawy. Odmienne zdefiniowanie tego samego pojęcia w innych ustawach zarówno z zakresu prawa podatkowego, jak i innych dziedzin prawa nie ma w związku z tym – co do zasady – istotnego znaczenia (por. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt 1 GSK 597/10, por. B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, ODDK, Gdańsk 2008 r., s.71). Sięganie do definicji pojęć zawartych w innych aktach normatywnych niż traktujących o danym zagadnieniu ma sens jedynie w sytuacji, gdy przepisy znajdujące bezpośrednie zastosowanie, stosownych definicji nie zawierają.
Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać należy, że nie można utożsamiać uprawnienia do skorzystania z ulgi mieszkaniowej uregulowanej na gruncie przepisów prawa podatkowego z realizacją obowiązku alimentacyjnego, wynikającego z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W sprawie nie mógł mieć zatem zastosowania przepis art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 14c Ordynacji podatkowej, polegający - zdaniem Skarżącego - na nienależytym uzasadnieniu podstawy prawnej, a w rezultacie pominięciu art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego bowiem organ podatkowy wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko dotyczące przedstawionego stanu faktycznego.
Mając na uwadze powyższe, wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie
art. 151 p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło