II OSK 2496/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-16

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Jerzy Siegień, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję organów nadzoru budowlanego, prawidłowo ocenił postępowanie dowodowe przeprowadzone przez te organy, w szczególności w kontekście ustaleń dotyczących czasu budowy spornych obiektów i ich wzajemnego usytuowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną i nie wyjaśniający podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji nie dokonał merytorycznej analizy ustaleń organów nadzoru budowlanego, w szczególności dotyczących czasu budowy spornych obiektów, opierając się na sprzecznych zeznaniach świadków, a jednocześnie uchylił decyzje organów bez wykazania istotnego wpływu stwierdzonych uchybień na wynik sprawy. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazania wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu okna w budynku inwentarskim w celu stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek inwentarski na działce nr 180 został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych i pozwolenia na budowę, w szczególności w zakresie odległości od stodoły na działce nr 197, która powstała wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, zarzucając im niewłaściwą ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił postępowanie dowodowe organów i nie wykazał istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Zasądził od M. R. na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 czerwca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 381/14 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2. zasądza od M. R. na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 381/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi M. R. uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej Inspektor Wojewódzki) z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej Inspektor Powiatowy) z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych (pkt I), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II), jak też zasądził od Inspektora Wojewódzkiego na rzecz skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III). Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Inspektor Powiatowy, po przeprowadzeniu kontroli na działce nr 197 w Z., na skutek pisemnej interwencji M. R., decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nakazał J. I. wykonanie ściany murowanej pełnej w budynku stodoły, położonej na działce nr 197, na całej długości pomiędzy istniejącymi filarami od strony działki nr 180. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy przez Inspektora Wojewódzkiego decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. J. I. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 366/07 oddalił złożoną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. I. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1154/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, uznając, że WSA zaakceptował niekompletne i niewystarczające ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy nadzoru budowlanego. NSA podniósł, że wprawdzie zarówno stodoła J. I. jak i budynek inwentarski M. R. zostały wzniesione na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, to jednak oba budynki zostały usytuowane niezgodnie z obowiązującymi w dacie budowy przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, bowiem nie zostały zachowane wymagane odległości pomiędzy nimi, co spowodowało, że one oba naruszają warunki określone w pozwoleniach na budowę. Tym samym NSA stwierdził, że postępowanie powinno dotyczyć obu obiektów (zarówno budynku inwentarskiego na działce nr 180, jak i stodoły na działce nr 197), a obowiązki nakładane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane powinny w różnym stopniu odnosić się do obu inwestorów, czy też właścicieli budynków zbudowanych z naruszeniem prawa. NSA zauważył również, że przy rozstrzyganiu sprawy nie wzięto pod uwagę, który z budynków został zbudowany wcześniej, co niezaprzeczalnie wpływa na późniejszą lokalizację innego budynku. Mając na uwadze powyższe wytyczne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 691/09 uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Powiatowego, stwierdzając, że zostały one wydane bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, zaś obowiązki zostały nałożone wyłącznie na jedną stronę pomimo, że oba obiekty wzniesiono z naruszeniem prawa. Sąd zalecił także nakłonienie stron do zawarcia ugody, przy uwzględnieniu czasu realizacji obiektów. Inspektor Powiatowy, realizując zalecenia wynikające z powyższego wyroku, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nałożył na M. R. oraz E. i E. S. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na demontażu okna od strony granicy z działką nr 197 i zamurowaniu otworu pustakami szklanymi lub innym materiałem, celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 31 maja 2014 r. Organ wskazał, że murowany budynek inwentarski na działce nr 180 został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, ponieważ jego lokalizację przesunięto o około 7 – 9 m w kierunku wschodnim w stronę działki nr 197. Niezgodności dotyczą również ilości i wielkości otworów okiennych w ścianie wschodniej i wymiarów rzutu budynku. W rzeczywistości wykonano budynek o wym. rzutu 6,00 x 11,65 m, a w ścianie wschodniej od strony działki nr 197 wykonano otwór o wymiarach 1,55 x 1,35 m. Budynek ten miał być zlokalizowany w odległości 19,20 m od budynku mieszkalnego inwestorów, równolegle do niego w osi północ-południe. Odległość tę zachowano od strony północnej budynków, natomiast od strony południowej wynosi ona 17,35 m. Przedmiotowy budynek według pozwolenia na budowę miał być zlokalizowany w odległości 7,0 m od budynku stodoły na działce nr 197, podczas gdy odległości między budynkami wynoszą od 5,05 od strony północnej do 5,52 m od strony południowej. Dodatkowo na podstawie uzyskanych w trakcie postępowania zdjęć lotniczych wykonanych w 1965 r. a następnie w 1974 r. organ stwierdził, że budynek inwentarski na działce nr 180 powstał w 1974 r. lub później, po tym jak wybudowano stodołę na działce nr 197, a jego lokalizacja naruszała przepisy techniczno-budowlane w zakresie odległości. W tym celu za konieczne organ uznał nakazanie zamurowania otworu okiennego w budynku inwentarskim celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy obiektami. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. R., podnosząc, że w projekcie budowlanym było zaprojektowane okno, zaś różnica w lokalizacji budynku wynika ze zmiany granic w 1997 r. M. R. zwrócił także uwagę na fakt, że budynek na działce J. I. również został wybudowany z naruszeniem prawa. Inspektor Wojewódzki, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, z uwagi na to, że w decyzji organu pierwszej instancji nie wskazano dokładnie, w którym budynku zobowiązani mieli wykonać określone roboty, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.), uchylił decyzję Inspektora Powiatowego i nakazał M. R. oraz E. i E. S. wykonanie robót budowlanych, polegających na demontażu okna w budynku inwentarskim na działce nr 180 od strony granicy z działką nr 197 i zamurowanie otworu pustakami szklanymi lub innym materiałem niepalnym, celem stworzenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 31 maja 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Inspektor Wojewódzki wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż stodoła na działce nr 197 została zbudowana wcześniej niż budynek inwentarski na działce nr 180. Budynek inwentarski był więc projektowany, gdy na działce nr 197 istniał już budynek drewnianej stajni – w miejscu której powstała następnie drewniana stodoła z murowanymi filarami. Powyższe oznacza, że budynek inwentarski na działce nr 180 wykonano niezgodnie z pozwoleniem na budowę i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego niezbędne dla wyeliminowania naruszenia prawa jest zatem zbudowanie w budynku inwentarskim ściany oddzielenia przeciwpożarowego w trybie postępowania naprawczego, prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł M. R., zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Skarżący dowodził, że budynek inwentarski na działce nr 180 wybudował zgodnie z prawem i pozwoleniem na budowę i nie ma podstaw do nakładania na niego obowiązku demontażu okna. Wskazał, że przy budowie zachowano wymagane odległości, a ich zmiana wynikała z nielegalnie zrealizowanej inwestycji na działce nr 197. Rozpatrując skargę M. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r. uchylił decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Powiatowego z dnia [...] listopada 2013 r. Zdaniem Sądu organy nie dokonały w niniejszej sprawie właściwej oceny dowodów, naruszając tym samym art. 80 K.p.a. Przy czym organ drugiej instancji ograniczył się jedynie do ogólnikowego odniesienia się do zarzutów odwołania, nie dokonując prawidłowej oceny dowodów we własnym zakresie. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie wskazał jedynie co ustalił organ pierwszej instancji w oparciu o określone źródła dowodowe. Brak jest natomiast wskazania dlaczego te ustalenia są prawidłowe i w oparciu o jakie dowody (np. zeznania których świadków) je poczyniono. Odnosząc się do kwestii dat budowy spornych budynków, Sąd stwierdził, że organy nie wskazały z czego wywodzą szczególną moc dowodową znajdujących się w aktach zdjęć lotniczych i w jakim zakresie odmawiają wiarygodności innym dowodom (w całości lub w części). W ocenie Sądu poważne wątpliwości budzi zatem fakt czy w ogóle została przeprowadzona ocena wartości zebranego materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje bowiem na wręcz wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organy w sytuacji, gdy wśród dowodów zgromadzonych w sprawie są dowody wykazujące okoliczności przeciwne, zupełnie odmienne, zawsze jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo Sąd zauważył, że nie jest uprawniony do dokonania we własnym zakresie ustaleń stanu faktycznego poprzez własną ocenę dowodów. Dlatego też Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy mają ocenić zebrany materiał dowodowy zgodnie z zasadą wynikającą z art. 80 K.p.a. dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. i na podstawie ustalonego w taki sposób stanu faktycznego wydać odpowiednią decyzję. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ - Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie. Zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu od skarżącego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", poprzez: - sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób, który uniemożliwia kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz pozbawia zarówno organ jak i strony postępowania informacji o powodach uwzględnienia skargi, - brak uzasadnienia podstawy prawnej wyroku, - brak stanowiska WSA w Rzeszowie co do stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, - brak stanowiska WSA w Rzeszowie co do wykonania wskazań co do dalszego postępowania wynikających z wyroku NSA z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1154/08, - brak adekwatnych do stwierdzonego naruszenia prawa wskazań co do dalszego postępowania, co nie daje rękojmi, że dokonano w sposób zgodny z powołanymi przepisami kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2013 r.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono ww. przepisy K.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. M. R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odrzucenie skargi i obciążenie kosztami procesowymi Inspektora Wojewódzkiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono wskazane przepisy K.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym wyroku organy nadzoru budowlanego przeprowadziły stosowne postępowanie administracyjne z zachowaniem reguł wynikających z zasad ogólnych K.p.a. Ponadto należy zauważyć, że orzekające w sprawie organy oraz Sąd rozpoznający sprawę, na podstawie art. 153 i art. 190 P.p.s.a., związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 691/09, zapadłym po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1154/08. W wyrokach tych wskazano, że oba sporne budynki wzniesiono z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę oraz przepisów techniczno-budowlanych. Istnienie takiego stanu rzeczy zobowiązuje zatem organy do prowadzenia postępowania w stosunku do obu podmiotów i rozważenia konieczności nałożenia stosownych obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na oba podmioty, przy uwzględnieniu czasu w jakim zrealizowano te obiekty. NSA w swoim wyroku podkreślił, że jest to ważny argument, skoro przepisy dotyczące sytuowania obiektów budowlanych uzależniają dopuszczalne odległości pomiędzy budynkami (od granicy działki) od tego, czy na sąsiedniej działce znajduje się inny obiekt budowlany, czy też nie. Organy nadzoru budowlanego prowadząc zatem ponownie postępowanie wyjaśniające zobowiązane były do oceny zgromadzonych dowodów. Wobec znajdujących się w aktach sprzecznych zeznań świadków na okoliczność stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy organy wystąpiły do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o zdjęcia lotnicze obszaru w celu ustalenia stanu zagospodarowania obu działek w określonym czasie (lata 1967-1977). Dokonana analiza nadesłanych zdjęć lotniczych wykonanych w 1965 r. oraz w 1974 r. pozwoliła organom na ustalenie, że budynek inwentarski na działce nr 180 w Z. powstał w 1974 r. lub później, ponieważ nie został uwidoczniony na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1974 r. Ustalenia organów znalazły swoje odzwierciedlenie w decyzjach, również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wywodził, że na zdjęciu lotniczym z 1974 r. przy granicy działek nr 180 i 197 uwidoczniony jest budynek położony na działce nr 197 z dachem dwuspadowym, na zdjęciu z 1965 r. w tym miejscu widoczny jest budynek z dachem dwuspadowym, który ma nieco inną lokalizację. Na żadnym z załączonych do akt sprawy zdjęć lotniczych nie jest uwidoczniony budynek inwentarski na działce nr 180 położonej w Z. Biorąc zatem pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i nadesłane zdjęcia lotnicze organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek na działce nr 180 powstał później niż budynek na działce nr 197, co nie jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wobec sprzecznych zeznań świadków co do czasu wybudowania spornych budynków, dokonanie w tym zakresie ustaleń w oparciu o zdjęcia lotnicze nie narusza art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nie wydaje się również konieczne, aby moc dowodowa płynąca ze zdjęć lotniczych w sytuacji sprzecznych zeznań świadków wymagała jakiegoś szczegółowego uzasadnienia i wykazywania, co powoduje, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było zarzucić organowi naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem dokonana w zaskarżonym wyroku przez Sąd pierwszej instancji ocena postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego po poprzednim wyroku wydanym w sprawie nie zawiera żadnej merytorycznej analizy poczynionych przez organy ustaleń. Co więcej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił się od zajęcia stanowiska co do stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wprawdzie słusznie wskazał Sąd w zaskarżonym wyroku, że nie jest uprawniony do dokonania ustaleń stanu faktycznego we własnym zakresie, ma jednak obowiązek poprzez własną ocenę dowodów ocenić ustalony w sprawie stan faktyczny. Zaskarżony wyrok nie zawiera jednak konkretnych stwierdzeń dotyczących stanu faktycznego sprawy oraz w jakim zakresie został on przyjęty bądź nie przyjęty przez Sąd i dlaczego. Zauważyć również należy, że Sąd przeciwstawiając dowodom ze zdjęć lotniczych zeznania świadków, które jak sam stwierdza są sprzeczne, nie wyjaśnił dlaczego podważa materiał dowodowy, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia decyzyjnego. Zarzucając natomiast organom wadliwą ocenę dowodów, Sąd powinien wskazać, w jaki sposób ta ocena ma przebiegać i jakich błędów w ponownym postępowaniu należy unikać. Zaskarżony wyrok wskazówek takich nie zawiera. Nie wskazano również jakie aspekty stanu faktycznego sprawy wymagają ustalenia w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym i dlaczego. Ponadto Sąd stwierdzając naruszenie przepisów postępowania nie wskazał w jaki sposób naruszenia te mogą mieć wpływ na wynik sprawy, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę może uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, tylko wtedy gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd kwestionując zatem ustalony w sprawie stan faktyczny powinien wykazać, czy w ogóle możliwe jest uznanie, wbrew zdjęciom lotniczym, że budynek usytuowany na działce nr 180 powstał wcześniej. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, nie wykazano w nim żadnego prawdopodobieństwa istnienia innego stanu faktycznego niż ten, który wynika z decyzji organów obu instancji. Ponadto Sąd pierwszej instancji wykazał brak konsekwencji niewyjaśniając dlaczego uchylił również decyzję organu powiatowego. W zaskarżonym wyroku wskazywał bowiem jedynie na wady uzasadnienia decyzji organu wojewódzkiego. Tak więc wynikająca z zaleceń ponowna ocena materiału dowodowego mogłaby być dokonana na etapie postępowania przed wojewódzkim organem nadzoru budowlanego, który wydając rozstrzygnięcie ponownie ocenia w ramach swobodnej oceny dowodów zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok nie wyjaśnił przesłanek uchylenia zaskarżonych decyzji, co świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Organy przeprowadziły postępowanie administracyjne w zakresie wskazanym przez Sąd w wiążącym wyroku, a co za tym idzie dokonały ustaleń dotyczących czasu posadowienia spornych obiektów. Wbrew twierdzeniom Sądu dokonały także oceny zaświadczenia z [...] Inspektorat w D., stwierdzając, że w świetle zdjęć lotniczych nie może ono stanowić dowodu na okoliczność, który ze spornych budynków powstał wcześniej. Zadaniem Sądu pierwszej instancji była zatem ocena, czy ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego są wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i czy wnioski wyprowadzone z materiału dowodowego są prawidłowe, a ocena jego mieści się w granicach swobody przysługującej organom i nie jest arbitralna. W wiążącym organy i sądy wyroku nakreślono pewną sekwencję ustaleń, zadaniem Sądu było więc stwierdzenie, czy przeprowadzone postępowanie te zalecenia zrealizowało, a w konsekwencji czy zebrany materiał jest dostateczny do rozstrzygnięcia sprawy i odpowiada rygorom z art. 7 i 77 K.p.a. Przytoczone wyżej względy, a w szczególności dotyczące uchybienia przez Sąd pierwszej instancji przepisom art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., obligowały Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić wskazania wyżej przedstawione i poddać kompletnej analizie okoliczności pozwalające na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, stosownie do wymagań art. 134 § 1 P.p.s.a.. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło