I SA/Ol 298/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 maja 2014r. sprawy ze skargi S. D., M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na 2013r. oddala skargę Decyzją z dnia 12 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta O. ustalił M. D. i S. D. (dalej powoływani jako "skarżący", "podatnicy") podatek od nieruchomości na 2013 r. w wysokości 125.238 zł. Decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia 8 lipca 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 25 lipca 2013r., podatnicy wnieśli o zmianę ww. decyzji, poprzez zmianę stawki od nieruchomość położonej w O. przy ul. "[...]" za okres od 1 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Podatnicy wskazali, że od końca maja 2013 r. przy ul. "[...]" trwały prace drogowe związane z budową linii tramwajowej, co utrudniało dojazd klientów do nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. W związku z tym podatnicy nie mogli czerpać korzyści ze swojej nieruchomości w takim stopniu, jak to miało miejsce dotychczas. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2013 r. Prezydent O. odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia 12 stycznia 2013 r. Organ ten wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji w trybie art.254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz.749 ze zm.), dalej jako "O.p.". W odwołaniu od opisanej decyzji podatnicy wnieśli o jej uchylenie i rozstrzygniecie sprawy co do istoty. Decyzji zarzucili naruszenie art.254 O.p. oraz art.6 ust.3 i 8 w związku z art.5 ust.2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010r. nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej jako "u.p.o.l.". Zdaniem podatników wysokość stawki podatku od nieruchomości może być zróżnicowana w oparciu o szereg czynników, np. lokalizację przedmiotu opodatkowania, rodzaj zabudowy, jego przeznaczenie, stan techniczny, rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej oraz w oparciu o inne okoliczność uzasadniające dokonanie zróżnicowania tej stawki. Organ błędnie uznał, że zaistniałe okoliczności faktyczne nie uzasadniają zmiany decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją z dnia 21 stycznia 2014 r., utrzymało w mocy opisaną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał na zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz na treść art.254 O.p. Podkreślił, że ten tryb zmiany decyzji ostatecznych podejmowany jest nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, ale dlatego, że nastąpiła zwykła zmiana okoliczność faktycznych przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Takim przepisem jest np. art.6 ust.8 u.p.o.l. Zdaniem Kolegium, słusznie stwierdzono, że na podstawie okoliczności podanych przez strony, opisana w art.6 ust.3 u.p.o.l., zmiana okoliczność faktycznych nie nastąpiła, a w konsekwencji brak było podstaw do zmiany decyzji ostatecznej w ww. trybie. Zmiana stawki podatku od posiadanej przez podatników nieruchomość na stawkę przewidzianą dla budynków pozostałych, a w konsekwencji podstawa do zmiany decyzji byłaby możliwa jedynie w przypadku faktycznej utraty przez podatników statusu przedsiębiorcy albo w przypadku braku możliwości wykorzystywania tych nieruchomości ze względów technicznych, o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. Organ wskazał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z ww. okoliczności. Podatnik nie dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej i nie zachodzi przesłanka braku możliwości wykorzystywania nieruchomości ze względów technicznych. Przedstawione przez strony okoliczności: trudności finansowe i spadek obrotów w wyniku prac drogowych, nie stanowią względów technicznych. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by przy ustalaniu zobowiązania podatkowego nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Utrudnienia związane z pracami drogowymi w pobliżu przedsiębiorstwa w ogóle zaś nie dyskwalifikują budynku z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ograniczają wysokość uzyskiwanych z niego dochodów w danym roku podatkowym. Tym samym, organ II instancji stwierdził, że brak było podstaw do zmiany decyzji ostatecznej zgodnie z żądaniem podatników. Dodatkowo organ wskazał, że podatek od nieruchomość ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu, na to, czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też nie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na opisaną decyzję, podatnicy wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucili naruszenie: - art.6 ust.3 i 8 w związku z art.5 ust.2, 3 i 4 u.p.o.l., przez błędną ich wykładnię, poprzez uznanie, że zaistniałe okoliczności faktyczne wskazane przez wnioskodawców nie mogą zostać uznane za przesłanki zmiany decyzji ostatecznej, gdyż ich wystąpienie nie ma wpływu na wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego za dany okres, podczas gdy przy ustalaniu wysokości stawki opodatkowania nieruchomości związanej z wykonywaniem działalności gospodarczej organ powinien był uwzględnić m.in. lokalizację, sposób zabudowy, stan techniczny, rodzaj wykonywanej działalności, a także wszelkie związane z nimi niedogodności powstałe bez winy posiadacza nieruchomości, - art.254 O.p., poprzez nie dokonanie przez organ zmiany decyzji ostatecznej w związku ze zmianą istotnych okoliczności faktycznych, mających wpływ na wysokość zobowiązania, podczas gdy skutki wystąpienia zaistniałych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji i dają możliwość zmiany ww. decyzji ostatecznej. W ocenie skarżących, do ograniczenia wysokości uzyskiwanych dochodów nie może dochodzić wskutek prowadzenia inwestycji z jednoczesnym brakiem reakcji ze strony organów podatkowych. W art.6 ust.3 u.p.o.l. ustawodawca pozostawił otwarty katalog zdarzeń mających wpływ na wysokość opodatkowania. W sprawie, zdaniem skarżących, zostały spełnione wszystkie przesłanki zezwalające na zmianę decyzji ostatecznej. W wypadku wystąpienia okoliczność obniżających walory danej nieruchomości, bądź powodujących obniżenie jej dotychczasowej przydatności w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zasadne jest dokonanie zmiany wysokość podatku na podstawie art.6 ust.3 i 8 u.p.o.l. – szczególnie w sytuacji, gdy przemawia za tym słuszny interes skarżących. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012r. poz. 270) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w rozpoznanej sprawie dotyczy stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do zmiany decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2013r. Zgodnie z art.254 § 1 O.p. decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Z treści powołanego przepisu wynika, że nie ma on charakteru samodzielnego. Możliwość jego zastosowania zależy od istnienia przepisów prawa, przede wszystkim materialnego, w których określone są okoliczności mające wpływ na obliczenie wysokości zobowiązania podatkowego. Takim przepisem w przypadku podatku od nieruchomości jest art.6 ust.8 u.p.o.l., który stanowi, że jeżeli w ciągu roku podatkowego, nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust.3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek. W rozpoznanej sprawie nie ma sporu co do tego, że nie zachodzi pierwsza z wymienionych przesłanek – nie nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego. Skarżący powołują się natomiast na zaistnienie zdarzenia, o którym mowa w ust.3 ww. przepisu, a mianowicie zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Zdaniem skarżących, prace drogowe trwające od końca maja 2013r. w pobliżu ich przedsiębiorstwa, które utrudniają klientom dojazd i tym samym skutkują spadkiem obrotów z prowadzonej działalności gospodarczej, spełniają przesłanki zdarzenia, o którym mowa w ww. przepisie. Tego stanowiska organy podatkowe nie podzieliły. Podkreślić w tym miejscu należy, że bezsporne jest prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżących w budynku położonym przy ul. "[...]" w O., także po dniu 1 czerwca 2013 r.. Tym samym w sprawie nie zaistniały względy techniczne, o których mowa w art.1a ust. pkt 3 u.p.o.l. Stwierdzenie bowiem, że przedmiot opodatkowania będący w posiadaniu przedsiębiorcy (lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych, powoduje, że pomimo tego, iż znajduje się on w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uznawany za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji "względów technicznych". W języku potocznym przez "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie danego obiektu rozumie się techniczną niemożliwość korzystania z niego, a zatem niemożliwość dotyczącą spraw związanych ze sposobem jego wykonania (por. Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka , Warszawa 1992 r. t. III s. 486). W orzecznictwie jednolite jest stanowisko, iż brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej, powinien mieć charakter trwały. "Względy techniczne" przy tym powinny dotyczyć przedmiotu opodatkowania, a nie innych przyczyn, leżących po stronie podatnika. Wyłączenie z prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych nie nastąpi, gdy prowadzenie tej działalności jest niemożliwe ze względów technologicznych, czy też ekonomicznych leżących po stronie przedsiębiorcy (por. wyrok z dnia 2 grudnia 2010r., sygn. akt I SA/Bk 516/10, publ. CBOIS). W wyroku z dnia 17 czerwca 2009r., sygn. akt I SA/Wr 64/09, Sąd stwierdził: " (...) "względy techniczne" to obiektywne przeszkody, które mają związek ze stanem technicznym budynku, sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej, niezależne od woli (działania lub zaniechania) podatnika, wywołane okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej (np. z powodu remontu, modernizacji), nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą." (publ. CBOIS). W wyroku z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2319/04, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dokonując oceny konkretnego przypadku należy odróżnić sytuacje, w których usunięcie przeszkody dla prowadzenia działalności gospodarczej leży w gestii przedsiębiorcy od przypadków, gdy przyczyny niemożności gospodarczego wykorzystywania nieruchomości są od niego niezależne (opubl. Monitor Podatkowy 2006 r., nr 1, poz. 2). Przypomnieć przy tym należy, że o zastosowaniu wyższej stawki podatku od nieruchomości właściwej dla gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą decyduje samo posiadanie przez przedsiębiorcę gruntu, budynku i budowli. Powyższe potwierdza ugruntowane już orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz doktryna prawa. Decydujący jest sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z 1 czerwca 2006 r. I SA/Bk 128/06, opubl. w POP 2007/2/38; wyrok NSA z 20 marca 2009 r. II FSK 1888/07, LEX nr 495385; komentarz do art. 1 (a) u.p.o.l., (w:) L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC, 2008). Jeszcze raz podkreślić należy, że sporna nieruchomość jest wykorzystywana przez skarżących do prowadzonej działalności gospodarczej, tym samym jest ona zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. O zaistnieniu "względów technicznych" w rozumieniu art.1a ust. 1 pkt 3 in fine u.p.o.l., nie świadczy natomiast samo obniżenie obrotów w przedsiębiorstwie skarżących, które nastąpiło na skutek trwających prac drogowych w pobliżu przedsiębiorstwa i utrudnionego dojazdu do przedsiębiorstwa. Bez wpływu na wynik rozpoznanej sprawy pozostaje istnienie, powołanego w skardze, słusznego interesu skarżących. Okoliczność ta nie wpływa bowiem na wymiar podatku od nieruchomości. Ma ona znaczenie wyłącznie w przypadku stosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały podstawy do zmiany zastosowanej stawki podatku od nieruchomości i tym samym zmiany decyzji wymiarowej za 2013 r. Mając na względzie powyższe, Sąd nie stwierdził, by organy podatkowe naruszyły art.6 ust.3 i 8 w związku z art.5 ust.2, 3 i 4 u.p.o.l. oraz art.254 O.p.. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury podatkowej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.