IV SAB/Wr 64/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 października 2013 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 lutego 2014 r. Z. R., dalej: skarżący, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., dalej: SKO, w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Przepis art. 1 powołanej ustawy stanowi, iż przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których przepisy tej ustawy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres tych spraw precyzuje przepis art. 3 § 2 i 3 wymienionej ustawy. W art. 3 § 2 ust. 1 - 4 p.p.s.a. wyliczone zostały akty prawne, które mogą być poddawane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Są to decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów we wskazanych wyżej przypadkach. Na podstawie tego przepisu skarga przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 - 3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ponadto skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (zob. szerzej A. Kabat w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 28 i n.) Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność SKO, która zdaniem skarżącego polega braku udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 października 2013 r., jakie skarżący wystosował do wymienionego organu pomocowego. Bezczynność, którą skarżący zarzuca SKO w niniejszej sprawie, nie jest bezczynnością organu w rozumieniu art. 3 § 2 ust. 8 p.p.s.a. tj. nie jest bezczynnością organu w sprawie, w której organ ten jest właściwy do jej merytorycznego rozstrzygnięcia na danym etapie sprawy, poprzez wydanie decyzji lub postanowień określonych w pkt 1-3 oraz nie jest bezczynnością organu w sprawie, w której mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, określonym w myśl art. 36 lub przewlekłe prowadzenia postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ ten, uznając (§ 2) zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania administracyjnego, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie służy na nie zażalenie, tak jak wymaga przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że postanowienie takie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a zatem również nie przysługuje skarga na bezczynność organu w rozpoznaniu zażalenia w sprawie bezczynności organu administracji. Stanowisko takie zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2001 r., IV SAB 236/99, postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2012 r., II OSK 2259/10, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 12 grudnia 2013 r., II SAB/Bd 283/13, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dlatego też należy uznać, iż wniesienie w przedmiotowej sprawie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 2 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Z przedstawionych wyżej przepisów prawa oraz z art. 141 § 1 k.p.a. wynika w sposób jednoznaczny, że na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie służą żadne środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, co więcej nie przysługuje również skarga na bezczynność organu polegająca na nieuwzględnieniu przez SKO żądania strony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Marginalnie Sąd jeszcze wskazuje, że nawet gdyby uznać, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna to i tak podlegałaby ona odrzuceniu. W przypadku bowiem skargi na bezczynność, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewyczerpanie środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z akt sprawy zaś nie wynika, aby skarżący przed wniesieniem niniejszej skargi wezwał SKO do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. W piśmie z dnia 17 kwietnia 2014 r. skarżący wprawdzie oświadczył, że wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa jednak nie przedstawił Sądowi żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że przedmiotowe wezwanie zostało złożone. Zdaniem Sądu nie zachodzą także przesłanki do uwzględnienia wniosku o połączenie wskazanych w skardze spraw do wspólnego rozpoznania.