I SA/Łd 1442/13
WyrokWSA w Łodzi2014-08-27
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bogusław Klimowicz, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowla (komin) może być wyłączona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości z uwagi na występowanie "względów technicznych" uniemożliwiających jej wykorzystanie do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli opinia techniczna wskazująca na te względy nie pochodzi od biegłego powołanego przez organ?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie sprawy i nie oceniając właściwie dowodu z opinii technicznej przedstawionej przez podatnika. Opinia ta, sporządzona przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, wskazywała na zły stan techniczny komina uniemożliwiający jego skuteczną naprawę i wykorzystanie. Organy nie przedstawiły skutecznych kontrdowodów ani nie wykazały błędów merytorycznych opinii, opierając swoje stanowisko na nieprzekonujących argumentach. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2012 r., nie wykazując do opodatkowania budowli (komina przemysłowego) z uwagi na jego zły stan techniczny uniemożliwiający wykorzystanie. Organy podatkowe uznały, że komin podlega opodatkowaniu, odrzucając przedstawioną przez spółkę opinię techniczną jako niewystarczającą i twierdząc, że naprawa jest możliwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: starszy specjalista Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 rok. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.588 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Łd 1442/13
UZASADNIENIE
A Spółka z o.o. w W., dalej nazywana Spółką, złożyła w Urzędzie Miasta Ł. w dniu 13 stycznia 2012 r. deklarację na podatek za 2012 r. od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 3/5, w której wykazała do opodatkowania 5.469 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i 3.440,97 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka nie wykazała do opodatkowania żadnych budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Obliczony w deklaracji podatek za 2012 r. wyniósł 80.089 zł.
W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego - Prezydenta Miasta Ł. - do wyjaśnienia powodu niewykazania do opodatkowania budowli, w sytuacji stwierdzenia istnienia takich budowli o wartości 899.268,01 zł w czasie kontroli podatkowej przeprowadzonej w Spółce w 2010 r., Spółka stwierdziła, że budowle nie zostały wyszczególnione w deklaracji podatkowej, gdyż postanowiła nie przyjmować ich do użytkowania, czego potwierdzeniem jest uchwała zarządu Spółki z 10 stycznia 2008 r. Powodem takiego postępowania Spółki było uznanie, że istniejące budowle nie mogą być wykorzystane do prowadzenie działalności gospodarczej ze względów technicznych lub zostaną z tych samych względów przeznaczone do rozbiórki. Do późniejszej odpowiedzi kierowanej do organu podatkowego w tej sprawie Spółka załączyła opinię techniczną z dnia 6 września 2012 r. sporządzoną przez mgr inż. budownictwa lądowego B. Ł. dotyczącą komina przemysłowego stojącego na działce przy ul. A, w której stwierdzono, że względy techniczne i zmiana technologii uzyskiwania ciepła uniemożliwiają wykorzystywanie komina. Względy te mają charakter trwały, bowiem nie jest możliwe dokonanie skutecznej naprawy komina, a jego zabytkowy charakter wyklucza rozbiórkę. Przywrócenie komina do eksploatacji nie jest możliwe na dzień dzisiejszy i nie będzie możliwe w przyszłości.
W innym piśmie Spółka wyjaśniała przyczynę rozbieżności pomiędzy powierzchnią budynków związanych z działalnością gospodarczą wykazaną w deklaracji na podatek ze stycznia 2012 r. a taką powierzchnią z deklaracji za 2010 rok. Jednocześnie pełnomocnik Spółki poinformował, że Spółka dysponuje inwentaryzacją z czerwca 2012 r. zgłoszonego do zwolnienia z podatkowania budynku D (od 2012 r.). Wskazał przy tym, że łączna powierzchnia budynków B, C, D i E od stycznia 2012 r. wynosi 3.449,97 m², a od lipca 3.680,28 m² (po dokonanej inwentaryzacji budynku D).
W dniu 13 sierpnia 2012 r. Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2012 rok wraz z załącznikiem ZN-1/A od lipca 2012 r., w której wskazała do opodatkowania nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 3/5 w zakresie gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. 5.469 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności oraz 3.680,28 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a obliczony w tej korekcie deklaracji podatek od nieruchomości za 2012 rok wyniósł 85.339 zł.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 r. w wysokości 42.302,72 zł w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 3/5. Za podstawę obliczenia podatku organ przyjął grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 5.469 m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 898,97 m² i budowle o wartości 899.268,00 zł. Jednocześnie z podstawy opodatkowania została wyłączona powierzchnia budynku D, bowiem od dnia 1 stycznia 2012 r. podlega on zwolnieniu na podstawie uchwały Nr LXXII/1377/09 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków, w których wykonano prace konserwatorskie, restauratorskie, wykonano remont lub poddano je procesowi rewitalizacji oraz udzielania pomocy de minimis (Dz. U. Woj. Łódz. z 2010 r., Nr 39, poz. 304 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że Spółka prowadziła prace budowlane, w wyniku których zmieniła się powierzchnia użytkowa budynków usytuowanych na działce przy ul. A w Ł. Prace te zakończyły się w grudniu 2010 r., a zatem łączna powierzchnia użytkowa budynków podlegających opodatkowaniu już od 1 stycznia 2011 r. powinna wynosić 3.680,28 m². Zakończenie w grudniu 2010 r. prac budowlanych i remontowych prowadzonych w budynkach Spółki zostało potwierdzone przez pełnomocnika Spółki i znajduje potwierdzenie we wpisie w dzienniku budowy i w zawiadomieniu kierowanym przez Spółkę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organ stwierdził też, że zgodnie z posiadaną przez Spółkę dokumentacją – kartoteką środków trwałych i przeprowadzoną wizją lokalną, na terenie nieruchomości posiadanej przez Spółkę znajdują się budowle podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010 r. Dz.U. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej w skrócie: "ustawy o pol". Są to: rurociąg wodociągowy, sieć kanalizacji sanitarnej, nawierzchnia z płyt, studnia, sieć energetyczna, ogrodzenie frontowe i komin o wysokości 40 m. Organ wskazał wartość poszczególnych budowli ustaloną na podstawie kartotek środków trwałych prowadzonych przez Spółkę, w tym wartość komina w kwocie 436.533,35 zł.
Powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o pol, oraz art. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) organ podatkowy stwierdził, że wymienione wyżej obiekty – środki trwałe, będące w posiadaniu Spółki, a więc w posiadaniu przedsiębiorcy, są budowlami i co do zasady należy je traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że dany obiekt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Próbując zdefiniować pojęcie "względów technicznych" organ podatkowy odwołał się do orzecznictwa sądowego i wskazał m. in., że są to trwałe przeszkody, niezależne od podatnika, odnoszące się do przedmiotu opodatkowania, uniemożliwiające wykorzystywanie obiektu teraz i w przyszłości do jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Zatem względy techniczne, to nie względy prawne, technologiczne, czy finansowe. Jeżeli istnieje potencjalna możliwość wykorzystania budynków lub budowli do innej działalności, niż bieżąca działalność Spółki, to nie można wyłączyć przedmiotu z opodatkowania powołując się na względy techniczne. Możliwość taka nie istnieje także wtedy, gdy przedmiot opodatkowania jest w złym stanie technicznym, a mimo to jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Jako przykład istnienia względów technicznych wyłączających budynek z opodatkowania organ podatkowy wskazał zły stan techniczny budynku, groźbę jego zawalenia i nadawanie się tylko do rozbiórki.
Organ podatkowy stwierdził, że fakt wpisania komina do gminnej ewidencji zabytków nie stanowi podstawy do zwolnienia z opodatkowania, gdyż taki skutek wpisu może dotyczyć tylko gruntów i budynków, ale nie budowli. Powodem wyłączenie budowli z opodatkowania nie może też być uchwała zarządu Spółki o rezygnacji z wykorzystywania budowli w prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż o istnieniu obowiązku podatkowego decydują okoliczności obiektywne, a więc nabycie i posiadanie nieruchomości, w tym budowli. Organ podkreślił też, że w toku oględzin nieruchomości nie stwierdził wystąpienia względów technicznych. Odnosząc się do przedstawionej przez Spółkę opinii technicznej organ wskazał, że z jej treści nie wynika, aby komin trwale nie nadawał się do wykorzystania w działalności gospodarczej Spółki, a jedynie, że nie można go wykorzystywać na chwilę obecną. Ponadto z opinii wynika, że ze względów bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania komina dokonano określonych prac budowlanych. Organ wyraził też pogląd, że zawarte w opinii stwierdzenia o trwałej niemożliwości naprawy komina i wykorzystywania go w przyszłości nie mieszczą się w ocenie faktów, lecz prawa i należą do organu podatkowego, a nie specjalisty z zakresu budownictwa. Przywrócenie dobrego stanu technicznego komina jest możliwe, choć wymaga pewnych zabiegów ze strony podatnika. Od jego decyzji zależy, czy działania takie podejmie, ale nie zwalania go to z obowiązku podatkowego.
Organ podkreślił też, że przedmiotowe budowle, w tym komin, były w okresie objętym kontrolą ujęte w ewidencji środków trwałych i Spółka dokonywała z tego tytułu odpisów amortyzacyjnych, które zaliczała do kosztów uzyskania przychodu, co potwierdza, że te środki trwałe były kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby podatnika.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 240 § 4 w zw. z
art. 124 i art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 210 § 4 i art. 198 § 1 Ordynacji podatkowej przez to, że organ podatkowy nie wyjaśnił dokładnie sprawy, nie rozpatrzył wszechstronnie materiału dowodowego, w szczególności nie dokonał oględzin komina, nie odniósł się do twierdzeń podatnika i wniosków zawartych w przedstawionej przez niego opinii technicznej, co do braku możliwości wykorzystania tego komina w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej teraz i w przyszłości, z uwagi na zły stan techniczny tego obiektu. Ponadto Spółka zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie art. 1a ust. 3 pkt 3 ustawy o pol przez przyjęcie, że z obowiązku podatkowego podatnik mógłby być zwolniony w razie rozebrania komina, chociaż z przepisu wynika, że wystarczające jest stwierdzenie, że budowla nie jest i nie może być wykorzystana do prowadzenia działalności gospodarczej, a taki stan obiektu został potwierdzony w złożonej organowi opinii technicznej.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując m. in., że kwestia opodatkowania komina była już przedmiotem oceny organu odwoławczego w ostatecznych decyzjach podatkowych dotyczących podatku od nieruchomości za lata wcześniejsze. Kolegium stwierdziło, że wniosek zawarty w przedstawionej przez podatnika opinii technicznej o niemożliwości użytkowania komina w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w chwili obecnej i w przyszłości nie mieści się w ocenie faktów, lecz prawa i należy do organu podatkowego, a nie specjalisty z dziedziny budownictwa. Odnosząc się do tej opinii, organ odwoławczy ocenił, że nie zaprzecza ona prawdziwości twierdzenia o potencjalnej możliwości wykorzystania tej budowli w prowadzonej przez podatnika działalności, chociaż będzie to wymagało przywrócenia komina do należytego stanu technicznego. Organ podatkowy pierwszej instancji, wbrew zarzutom odwołania, odniósł się do treści przedstawionej przez podatnika opinii. Ponadto, twierdzenie zawarte w opinii o braku możliwości skutecznej naprawy i wykorzystania komina, są gołosłowne, gdyż autor opinii nie przedstawił żadnych techniczno-budowlanych argumentów na poparcie sformułowanych w opinii wniosków. W istocie, twierdzenia te wskazują na pozaprawne, t.j. ekonomiczne i technologiczne podstawy niemożliwości korzystania z przedmiotowej budowli. Spółka nie podjęła żadnych działań w celu poprawy stanu technicznego komina, a więc swoim własnym postępowaniem doprowadza do pogarszania jego stanu. Nie może więc być mowy o wystąpieniu względów technicznych, o których mowa w ustawie o pol.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie było też potrzeby przeprowadzania dowodu z oględzin obiektu budowlanego, bo stwierdzanie, czy podatnik wykorzystuje ten obiekt w prowadzonej działalności gospodarczej, nie ma znaczenia w sprawie. Istotna jest potencjalna możliwość takiego wykorzystywania budowli. Ponadto, powoływanie się podatnika na uchwałę zarządu Spółki w przedmiocie nieprzyjmowania do użytkowania niektórych środków trwałych nie ma znaczenia, bowiem decydujące jest posiadanie przez podatnika tych obiektów. Nadto mimo podjęcia takiej uchwały, budowle nadal istniały i były przez podatnika amortyzowane.
Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni
art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o pol, w szczególności końcowej części tego przepisu i zasadnie uznał, że w tej sprawie brak jest podstaw do uznania, aby istniały względy techniczne wykluczające możliwość wykorzystywania budowli do prowadzenia działalności przez podatnika. W rezultacie organ odwoławczy stwierdził, że Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości i winna wykazać do opodatkowania wszystkie posiadane grunty, budynki i budowle.
W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie oraz zmianę, ewentualnie o jej uchylenie i przekazania sprawy organowi podatkowemu do ponownego rozpatrzenia, Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, powtórzyła zarzuty i argumenty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi skarżąca akcentowała, że z przedstawionej przez nią opinii technicznej wynika, że komin jest zniszczony, jego skuteczna naprawa nie jest możliwa, co oznacza, że budowla ta nie jest obecnie i nie będzie mogła w przyszłości być wykorzystywana przez podatnika w działalności gospodarczej. Organy nie wyjaśniły natomiast podstaw zajętego przez nie odmiennego stanowiska, że naprawa komina jest możliwa. Organy pominęły istotny, przedstawiony przez podatnika dowód-opinię techniczną bez wskazania racjonalnych powodów takiego postępowania. Sprawa nie została zatem dostatecznie wyjaśniona, a podjęte decyzje nie są należycie uzasadnione. Istnienie względów technicznych może być dowodzone przez podatnika różnymi dowodami. Nie jest w tym względzie wymagana decyzja organu nadzoru budowlanego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Spółka stwierdziła, że przez względy techniczne należy rozumieć obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. Względów technicznych nie należy utożsamiać wyłącznie z wadami, które mają charakter absolutnie nieodwracalny. Pojęcie "względów technicznych" należy rozumieć szeroko i nie można go ograniczać jedynie do niesprawności technicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 27 sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i dodatkowo wywiódł, że w wymiarze podatku za 2013 rok organ podatkowy w podstawie opodatkowania nie uwzględnił wartości przedmiotowego komina, to znaczy do tej pory organ pierwszej instancji nie zakwestionował rozliczenia Spółki, w którym to rozliczeniu Spółka sama nie uwzględniła wartości tej budowli. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, uprzednio składając wniosek o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Łd 1441/13, który nie został przez Sąd uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanych decyzji, co z kolei nie daje pewności, że przepisy prawa materialnego zostały zastosowane prawidłowo.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem sporu w sprawie jest jedynie kwestia objęcia podatkiem od nieruchomości jednej z budowli znajdującej się na działce gruntu położonej w Ł. przy ul. A 3/5, a mianowicie komina. Od początku poza sporem była wielkość działki gruntu będącej przedmiotem opodatkowania, a jak wynika z treści odwołania i z treści skargi, Spółka nie kwestionuje przyjętej w decyzjach powierzchni użytkowej opodatkowanych budynków. W decyzji organu pierwszej instancji znajduje się wyjaśnienie, na jakiej podstawie organ przyjął powierzchnię inną od deklarowanej przez podatnika. Nie jest też przez podatnika kwestionowane przyjęcie za przedmiot opodatkowania pozostałych, poza kominem, wymienionych w decyzjach budowli, jak i wartości wszystkich budowli.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o pol opodatkowaniu podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o pol zdefiniował pojęcie "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W tej sprawie istotne jest jedynie wyjaśnienie, czy przedmiotowy komin nie jest i nie może być wykorzystywany przez podatnika do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Strony są natomiast zgodne, że ten obiekt budowlany jest budowlą, a Spółka nie kwestionowała wartości tego komina przyjętej za podstawę opodatkowania. Kwestie poza sporem nie są przedmiotem rozważań Sądu.
Pojęcie "względów technicznych" użyte we wskazanym wyżej przepisie jest pojęciem nieostrym, niedookreślonym, wieloznacznym. Zasadniczo należy się zgodzić z prezentowanym w decyzjach wydanych w tej sprawie i opartym na orzecznictwie sądów administracyjnych rozumieniem tego pojęcia, a więc, że są to trwałe przeszkody, niezależne od podatnika, odnoszące się do przedmiotu opodatkowania, uniemożliwiające wykorzystywanie obiektu teraz i w przyszłości do jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Zatem względy techniczne, to nie względy prawne, technologiczne, ekonomiczne czy finansowe. Należy zgodzić się też z podatnikiem, że istnienie "względów technicznych" może być dowodzone przez podatnika różnymi dowodami. Nie jest w tym względzie wymagana decyzja organu nadzoru budowlanego. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej deklaracji, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy wspomniane względy techniczne faktycznie występują. Organ ma do dyspozycji szereg środków dowodowych (przesłuchanie strony, zeznania świadków, opinie biegłych), które umożliwiają mu dokonanie oceny (zob. wyrok WSA w Warszawie z 10 września 2007 r., III SA/Wa 767/07, LEX nr 340507).
Spółka w celu udowodnienia prawidłowości złożonej przez siebie deklaracji w podatku od nieruchomości i swych twierdzeń o zasadności wyłączenia z opodatkowania komina przedstawiła opinię techniczną sporządzoną przez mgr inż. z zakresu budownictwa lądowego B. Ł. Opinia ta nie jest dowodem z opinii biegłego w rozumieniu art. 197 Ordynacji podatkowej. Sporządzający tę opinię nie został powołany jako biegły przez organ podatkowy do jej sporządzenia. Opinia ta jest jednym z nieograniczonej listy dowodów, stosownie do art. 180 § 1 tej ustawy. Skoro jednak została sporządzona przez osobę mającą kierunkowe wykształcenie wyższe w dziedzinie budownictwa lądowego, co nie jest kwestionowane, to można zakładać, że wartość merytoryczna tej opinii jest większa, niż wartość twierdzeń samego podatnika, a spostrzeżenia i wnioski z niej wynikające są oparte na wiedzy merytorycznej autora opinii w dziedzinie budownictwa. Oczywiście organ podatkowy może podważać treść tej opinii przedstawiając stosowne kontrdowody lub wykazując jej błędy merytoryczne albo niezgodność ze stanem faktycznym. Jednakże organy nie przedstawiły takich dowodów, ani też nie wykazały, że opis budowli przedstawiany przez Spółkę i wynikający z załączonej przez nią opinii technicznej jest niezgodny z rzeczywistością. Tym samym nie wiadomo, na jakiej podstawie organy oparły swoje twierdzenia, odmienne od treści opinii technicznej, że komin nadaje się do naprawy i wykorzystania w działalności gospodarczej przez Spółkę.
Z treści opinii technicznej wynika, że komin jest nieużywany od około 40 lat, jego stan techniczny w czasie nabycia przez Spółkę był taki, że groził zawaleniem, był przekrzywiony, odchylony od pionu o około 30 cm. Wykonane w 2009 r. prace remontowe miały na celu zabezpieczenie przed awarią. Komin został spięty klamrami, uzupełniono ubytki cegieł, obniżono wysokość i wykonano impregnację od zewnątrz. Jednakże stan komina nadal jest taki, że występują spękania, nieszczelności i wypalenia wewnątrz, co powoduje, że nie jest możliwa skuteczna naprawa i nie jest możliwe wykorzystywanie tego obiektu.
Ocena, czy komin nadaje się do naprawy i późniejszej eksploatacji lub być może nie wymaga żadnej naprawy, wymaga wiedzy specjalistycznej z dziedziny budownictwa. Spółka przedstawiła opinię osoby posiadającej taką wiedzę. Do tej pory organy nie podważyły skutecznie twierdzeń Spółki o takim stanie technicznym komina, który wyklucza skuteczną naprawę. Nie można też przyjmować twierdzenia, że w zasadzie naprawa każdego obiektu budowlanego jest możliwa, niezależnie od stanu w jakim się znajduje.
Nie można się zgodzić z Kolegium, że wnioski autora opinii o braku możliwości skutecznej naprawy i wykorzystania komina, są gołosłowne, gdyż autor opinii nie przedstawił żadnych techniczno-budowlanych argumentów na poparcie sformułowanych w opinii wniosków, oraz że twierdzenia te wskazują na pozaprawne, t.j. ekonomiczne i technologiczne podstawy niemożliwości korzystania z przedmiotowej budowli. Autor opinii powołał się na przeszkody o charakterze technicznym w wykorzystywaniu komina obecnie i w przyszłości, a mianowicie na ubytki cegieł, spękania, nieszczelności, odchylenie od pionu i wypalenie. Te cechy komina, w opinii autora, powodują, że skuteczna naprawa jest niemożliwa. W opinii nie stwierdzono, że naprawa jest nieopłacalna, ale że nie jest możliwa. Być może autor opinii się myli i skuteczna naprawa jest możliwa, ale organy tego nie wykazały.
Zasadne są zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 122, art. 187
§ 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Sprawa nie została należycie wyjaśniona, a organy nie oceniły właściwie dowodu z przedstawionej przez podatnika opinii technicznej.
W konsekwencji nie zanegowały przekonująco twierdzeń Spółki o tak złym stanie technicznym komina, który powoduje niemożliwość doprowadzenia go do stanu bezpiecznej używalności. Powyższe wady decyzji są wystarczające do jej uchylenia.
Nie ma znaczenia, że w opinii wskazano także na zmianę w technologii pozyskiwania ciepła, bo ewentualne istnienie przeszkód o charakterze ekonomicznym (nieopłacalność korzystania z komina) nie ma znaczenia, jeżeli istnieją przeszkody o charakterze technicznym, czyli zły stan techniczny obiektu wykluczający użytkowanie i naprawę. Dodatkowo tylko należy stwierdzić, że względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o pol, mogą w konkretnej sytuacji być powiązane ze względami o charakterze technologicznym. Względy techniczne, to nie tylko zły, czy katastrofalny stan techniczny obiektu, ale to także określona jego konstrukcja, która powoduje, że jest on zaprojektowany i nadaje się do wykorzystania w toku określonego procesu technologicznego. Może być tak, że właśnie z takich względów, a więc z uwagi na ograniczenie prawne w zakresie korzystania z danego typu technologii na danym obszarze, nie będzie możliwe wykorzystywanie danego obiektu, którego konstrukcja (a więc względy techniczne) powodują, że jest on powiązany z wykorzystaniem technologii zabronionej. Uwaga powyższa nie ma istotnego znaczenia w tej sprawie, skoro podatnik twierdzi, że spornego obiektu nie wykorzystuje (co jest niesporne) i nie będzie wykorzystywał, bo obiekt nie nadaje się do naprawy z uwagi na techniczne wyeksploatowanie i stwierdzone wady o charakterze technicznym (co jest przedmiotem sporu, ale czego organ skutecznie nie zakwestionował).
Dla przyznania racji organom podatkowym nie ma też decydującego znaczenia fakt, że przedmiotowa budowla była ujęta przez podatnika w ewidencji środków trwałych i była amortyzowana. Nie można bowiem wykluczyć, że podatnik nie powinien amortyzować tej budowli, jeżeli nie były spełnione regulujące tę kwestię przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności, jeżeli budowla nie była zdatna do użytku.
Z uwagi na powyższe należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło