II SAB/Go 32/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-05-28
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Marek Szumilas, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek byłego członka koła łowieckiego, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego do rozpatrzenia wniosków skarżącego w terminie 14 dni, uznając, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie podjął wymaganych prawem czynności w celu udostępnienia informacji publicznej. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wątpliwości organu co do zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz jego działania w celu uzyskania opinii prawnej.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego o udostępnienie kopii sprawozdań finansowych i protokołów z Walnych Zgromadzeń Koła Łowieckiego "G" oraz protokołu z kontroli Okręgowej Komisji Rewizyjnej. Organ wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że adresatem wniosków powinny być inne podmioty, a żądane dokumenty nie są dokumentami urzędowymi. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego do rozpatrzenia wniosków skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z.A. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego do rozpatrzenia wniosków skarżącego Z.A. z dnia [...] r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych sprawy, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego na rzecz skarżącego Z.A. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z.A. wnioskami z dnia [...] lutego 2014 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm. określanej dalej jako u.d.i.p.) poprzez przesłanie kopii sprawozdań finansowych oraz protokołów z Walnych Zgromadzeń Koła Łowieckiego "G" z okresów 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, a także protokołu z kontroli Okręgowej Komisji Rewizyjnej w Kole Łowieckim "G" z dnia [...] października 2012 r.
W piśmie z dnia [...] marca 2014r. Z.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskami z dnia [...] lutego 2014r. Skarżący zarzucił Zarządowi Okręgowemu PZŁ naruszenie przepisów u.d.i.p. przez przyjęcie, że zachodzą podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej, niezachowanie wymaganego terminu udostępnienia tych informacji. Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie wyżej wymienionego organu do udzielania żądanych informacji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że skierowane do Zarządu Okręgowego PZŁ zapytanie zmierzało do uzyskania informacji ściśle związanych z realizacją zadań stawianych przez ustawę – Prawo łowieckie poprzez możliwość zapoznania się z treścią uchwał podejmowanych przez gremium jakim jest ZO PZŁ oraz ze sposobem realizacji zapisów statutu zrzeszenia, a w szczególności uzyskania informacji, czy koła łowieckie wykonują obowiązek przedkładania uchwał organowi nadrzędnemu jakim jest ZO i w jaki sposób podmiot ten wykorzystuje te uchwały. Ponadto strona podkreśliła, że informacja o ilości danych gatunków zastrzelonych w danym okręgu, wysokości wyrządzanych przez zwierzynę szkód oraz budowie urządzeń łowieckich stanowią informację cenną dla osób zainteresowanych przyrodą, a jednocześnie są wskazaniem sposobu w jaki koło łowieckie wywiązuje się z nałożonych zadań. Takie informacje wynikały również z żądanych dokumentów, a ponadto stanowiłby informację o sposobie realizacji funkcji nadzorczej Zarządu Okręgowego wobec kół łowieckich.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy PZŁ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że adresatem wniosków skarżącego powinna być Okręgowa Komisja Rewizyjna oraz Koło "G". Ponadto podkreślono, iż uchybiono obowiązkowi wynikającemu z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., co było spowodowane skomplikowaną materią sprawy. W związku z tym zwrócono się z prośbą do Działu Prawnego Zarządu Głównego PZŁ o wydanie opinii, o czym poinformowano skarżącego na piśmie. W ocenie Zarządu Okręgowego było to równoznaczne z wypełnieniem obowiązku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Stąd w ocenie organu skarga na bezczynność jest przedwczesna.
Na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. Zarząd Okręgowy PZŁ wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, iż w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić, iż dokumenty o których wspomina skarżący w złożonych wnioskach są dokumentami urzędowymi. Dokumenty takie winny być podpisane przez funkcjonariusza publicznego, natomiast definicja funkcjonariusza publicznego zawarta jest w art. 115 k.k. Organ podkreślił również, iż nie zaprzecza, że dokumenty w swej treści mogą zawierać informację publiczną, jednakże skarżący nie wnosi o podanie informacji publicznej zawartej w tych dokumentach , lecz o przedłożenie tych dokumentów.
Skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego podtrzymał konsekwentnie swoje stanowisko wyrażone w skardze, przy czym na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprecyzował swoje żądanie zwrotu kosztów, domagając się zwrotu wpisu w wysokości 100, zł oraz kosztów dwukrotnego dojazdu do sądu ze swojego miejsca zamieszkania (170 km w jedną stronę) samochodem o pojemności silnika 1900 cm3 w kwocie 480, zł .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – określanego dalej jako p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto - zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a - orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd ( por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, Lex nr 236545), iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.
Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) w określonym ustawą terminie ( art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. ( T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 ). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ). Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów.
Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie przedstawiają się następująco: Jak wskazano na wstępie skarżący wystąpił z dwoma wnioskami opatrzonymi datą [...] lutego 2014r. (wpłynęły one do PZŁ w dniu 13 lutego 2014r.), w których wystąpił o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii sprawozdań finansowych oraz protokołów z Walnych Zgromadzeń Koła Łowieckiego "G" z okresów 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, a także kopii protokołu z kontroli Okręgowej Komisji Rewizyjnej w Kole Łowieckim "G" z dnia [...] października 2012 r. W związku z ich treścią Zarząd Okręgowy zwrócił się pismem z dnia [...] lutego 2014r. do PZŁ Zarządu Głównego - Departamentu Prawnego i Postępowania Dyscyplinarnego o zajęcie stanowiska, czy istnieją podstawy do udostępnienia powyższych dokumentów , skarżący bowiem jest byłym członkiem KŁ "G". W dniu 10 marca 2014 r. Zarząd Okręgowy otrzymał odpowiedź na powyższe pismo, zawierające opinię prawną co do dalszego toku postępowania. Natomiast w dniu 13 marca 2014r. wspomniany Zarząd Okręgowy wystosował pismo do skarżącego, w którym wyjaśnił, iż żądane dokumenty może udostępnić do wglądu, ale jedynie w zakresie dotyczącym prowadzonej gospodarki łowieckiej i działań na rzecz ochrony zwierząt i przyrody. Już po wniesieniu skargi skierowano do skarżącego pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. w którym poinformowano go, iż kopie dokumentów nie stanowią informacji publicznej, wyjaśniając, iż na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. możliwy jest wgląd jedynie do dokumentów urzędowych , które spełniają definicję legalną zawartą w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący otrzymał to pismo w dniu 13 maja 2014 r. .
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Termin bowiem "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności ustawowego przekazywania tych zadań (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1858/13 )
Niewątpliwie Polski Związek Łowiecki oraz koła łowieckie, w tym ich organy, są podmiotami wykonującymi zadania publiczne, a przez to objęte są regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt I OZ 1155/13, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 ). Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013r. poz. 1226) Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Zaś łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 tej ustawy). Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa (art. 2 przedmiotowej ustawy). Natomiast ustawodawca w art. 34 ustawy Prawo łowieckie przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m. in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel i mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne.", Lex 2012). O publicznoprawnym charakterze działalności Polskiego Związku Łowieckiego świadczy także konieczność odbycia, przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek (art. 42 ust. 4 -7 ustawy Prawo łowieckie).
Zatem, w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje m. in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (porównaj: motywy uzasadnienia do wyroku TK z dn. 6.11.2012 r., sygn. K 21/11, opubl. OTK-A 2012/10/119). Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Stanowi o tym przepis art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Przy czym koła łowieckie posiadają osobowość prawną, którą nabywają w momencie nabycia członkostwa w Polskim Związku Łowieckim. Podmioty te prowadzą swoją działalność na podstawie prawa łowieckiego, statutu oraz uchwał organów Polskiego Związku Łowieckiego i koła łowieckiego (§ 31 statutu Polskiego Związku Łowieckiego, stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego).
Dalej wskazać należy, że podstawowym podmiotem wydzierżawiającym obwody łowieckie jest koło łowieckie. Zatem na dzierżawionym przez siebie obwodzie koło ma obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej (art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie) rozumianej jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Nadto wskazać należy, że koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, albowiem roczne plany łowieckie sporządzane przez koła – dzierżawców, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
Mając powyższe na uwadze do oceny pozostała kwestia czy, żądane protokoły i sprawozdania mieszczą się w zakresie rzeczowym pojęcia informacji publicznej.
Sąd zważył w tym względzie, iż zakres pojęcia informacji publicznej interpretować należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji zgodnie, z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz podmiotów pełniących funkcje publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, że ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom oraz jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2003 r. o sygn. akt II SAB 199/03 oraz wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 1774/10 ). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Art. 6 u.d.i.p zawiera przykładowy, otwarty katalog typowych informacji publicznych. Dlatego też doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji publicznej, za informację publiczną uznaje wszelkie informacje dotyczące faktów zarówno wytworzonych przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie powierzonych kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2008r., I OSK 315/08, NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02 za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).
W szczególności, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p. informację publiczną stanowi informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności, kompetencjach oraz majątku, którym dysponują. Ponadto informację publiczną w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e stanowią informacje o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, w tym sposobach załatwiania spraw. Stąd nie tylko informacja dotycząca realizacji wspomnianych obowiązków z zakresu administracji, ale także dotyczących funkcjonowania tego podmiotu oraz kwestii organizacyjnych stanowi informację publiczną ( por. wyrok NSA z dnia 05 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13 ).
Wobec takiego rozumienia informacji publicznej nie można mieć wątpliwości, że żądane protokoły i sprawozdania w zakresie wskazanym powyżej stanowią informację publiczną z zastrzeżeniem ograniczeń określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym artykułem przepisami prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Oznacza to, że w zakresie prowadzenia gospodarki łowieckiej rozumianej jako działalność w zakresie ochrony, hodowli i pozyskiwania zwierzyny realizowana w obwodach łowieckich przez dzierżawców lub zarządców, dokumenty gromadzone przez PZŁ stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Także uwzględniając powyższe rozważania dotyczące publicznoprawnego charakteru niektórych kompetencji Polskiego Związku Łowieckiego uznaje się, że informacja dotycząca funkcjonowania oraz kwestii organizacyjnych Związku, co do zasady, jest również informacją publiczną . W każdym przypadku wystąpienia o udzielenie informacji publicznej dotyczących wskazanych kwestii, Związek obowiązany jest do jego indywidualnej i wnikliwej oceny w celu ustalenia, czy objęta nim informacja istotnie ma charakter informacji publicznej.
W niniejszej sprawie ostatecznie organ nie kwestionował, iż żądane przez skarżącego protokoły i sprawozdania zawierają informacje publiczną, jednakże – zdaniem organu - odmowa uzasadniona jest tym, iż skarżący zamiast domagać się informacji zawartej w tych dokumentach, domaga się ich przedłożenia, a żądane dokumenty (a w istocie ich kopie.) nie stanowią dokumentów urzędowych. Stanowisko to jest błędne.
Rację ma wprawdzie organ, iż nie są one dokumentami urzędowi w rozumieniu art. 6 ust .2 u.d.i.p., który stanowi , dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy, jednakże nie uzasadniało to odmowy ich udostępnienia .
Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. W myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie do art. 12 ust. 2 tej u.d.i.p. podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość:
1) kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub
2) przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji.
Treść przytoczonych unormowań jednoznacznie wskazuje, że prawo do informacji nie może ograniczyć się jedynie do konkretnej treści informacji (odpowiedzi na zadane pytanie), ale może też polegać na udostępnieniu źródła tej informacji (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1070/13 )
Jednym z uprawnień składającym się na prawo do informacji publicznej jest możliwość zapoznania się z dokumentami urzędowymi (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Odmiennie reguluje tę kwestię art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym na prawo do informacji publicznej składa się dostęp do dokumentów, których treść spełnia kryteria określone w jego ust. 1. Rozróżnienie regulacji konstytucyjnej i ustawowej sprowadza się do stosunku pomiędzy zakresami pojęć "dokument" i "dokument urzędowy". Przepis art. 3 ust. 1 u.d.i.p. należy zatem interpretować rozszerzająco, zgodnie z konstytucyjną zasadą dostępu do wszelkich dokumentów obejmujących informację publiczną. Kryterium uzyskania dostępu do dokumentu jest zatem jedynie istnienie okoliczności wyłączających udostępnienie informacji, a nie jego kwalifikacja jako dokumentu urzędowego ( por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 37-39 ) .
Stąd w orzecznictwie trafnie się podkreśla, iż pojęcie "informacji publicznej" jest pojęciem szerszym od pojęcia "dokument urzędowy", ten bowiem zawiera się w pojęciu "informacji publicznej". Dokument urzędowy pozostaje tylko jednym z rodzajów informacji publicznej. Dla spełnienia kryterium dostępności dokument taki nie musi być dokumentem urzędowym w rozumieniu u.d.i.p.. Istotne bowiem jest, by zaistniała przesłanka oficjalności takiego dokumentu, odnoszona do jego treści ( por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2208/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/ Łd 356/12 ) .
Stąd też niezasadne jest stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. , a następnie podtrzymane w rozprawie w dniu 14 maja 2014 r
Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne bowiem jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio. Co więcej walor informacji publicznej mają dokumenty, akta i inne materiały wytworzone przez wskazane organy i podmioty, jak też inne dokumenty, akta i materiały, które wprawdzie nie zostały przez nie wytworzone, ale są w ich posiadaniu, gdyż związane są z realizacją przez nie prawem przewidzianych zadań publicznych. Nie muszą to być zatem materiały wprost przez dany organ wytworzone. Wynika to ze sformułowania zawartego w art. 4 ust. 3. u.d.i.p. , który stanowi, iż obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Stąd błędne było odsyłanie przez Zarząd Okręgowy PZŁ skarżącego po żądane przez niego dokumenty do innych podmiotów, które je wytworzyły. Uwzględniając powyższe, nie budzi wątpliwości, iż Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego jest dysponentem żądanych dokumentów, a jednocześnie zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Otrzymawszy wniosek o udzielenie informacji publicznej Zarząd zobowiązany był rozpatrzyć go zgodnie z przepisami u.d.i.p., w tym ocenić, w jakim zakresie odnoszą się one do informacji o charakterze publicznym i w konsekwencji podjąć odpowiednie czynności tj. udzielić żądanej informacji (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), względnie poinformować, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej albo wydać decyzję, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., bądź wreszcie, stosownie do treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. poinformować stronę, iż żądana informacja nie może być udostępniona w formie żądanej przez stronę, pouczając jednocześnie o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazując, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Wówczas należy również pouczyć stronę, iż w sytuacji, gdy w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji podlegać będzie umarzeniu. Na marginesie wskazać należy, iż wydane w tym postępowaniu decyzje administracyjne podlegać będą zarówno kontroli instancyjnej, jak również kontroli sądu administracyjnego, w tym zasadność decyzji organów podjętych w oparciu o art. 14 u.d.i.p.
Wprawdzie 13 marca 2014 r. Zarząd Okręgowy PZŁ poinformował wnioskodawcę o braku możliwości udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku. Istota podjętych przez ZO PZŁ działań odpowiadała w części dyspozycji art. 14 ust. 2 u.d.i.p . Wnioskodawcy wskazano pisemnie inny możliwy sposób uzyskania żądanej przez niego informacji. Rzecz jednak w tym, że zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., skutkiem nieustosunkowania się wnioskodawcy do opisanego wyżej wezwania winno być wydanie decyzji administracyjnej o umorzeniu postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ nie pouczył strony, iż ma ona prawo złożenia wniosku o udostępnienie informacji w sposób wskazany przez organ, pod rygorem umorzenia postępowania, tym samym nie można tej czynności uznać za skuteczniej w rozumieniu art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto należy zauważyć, iż budzi wątpliwości twierdzenie, iż Zarząd Okręgowy nie ma możliwości sporządzenia kopii żadnych dokumentów .
Ponadto nie stanowi również załatwienia sprawy pismo organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. w którym poinformowano skarżacego, iż kopie dokumentów nie stanowią informacji publicznej, wyjaśniając, iż na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. możliwy jest wgląd jedynie do dokumentów urzędowych, które spełniają definicję legalną zawartą w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., z przyczyn szczegółowo wskazanych powyżej .
Przy czym w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia ( por. wyrok WSA z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/13), co też sąd przesądził w niniejszej sprawie powyżej .
Skoro zatem w odniesieniu do żądania udzielenia informacji organ nie załatwił wniosku pozytywnie ani też w inny formalny i przewidziany przez u.d.i.p. sposób, uznać należało, że pozostaje on w bezczynności, co stanowiło podstawę do orzeczenia o zobowiązaniu Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego do rozpatrzenia wniosków skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r., w terminie 14 dni od zwrotu organowi akt administracyjnych sprawy (pkt I sentencji).
Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Jednakże, celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy sąd uwzględnił, iż opóźnienie w rozpoznaniu wniosku wynikało z wątpliwości dotyczących zastosowania przepisów u.d.i.p. do Zarządu Okręgowego PZŁ. Ponadto zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p. Organ bowiem podjął niezwłocznie czynności w celu dokonania prawidłowej oceny sprawy, zwracając się o wydanie opinii prawnej do Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego ( sam bowiem nie posiada obsługi prawnej ).
Jako, iż skarga została uwzględniona, należało - na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 i 3 p.p.s.a w zw. z art. 85 ust. 1 i 2 i 91 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.) - zasądzić od Zarządu Okręgowego PZŁ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw ( pkt III wyroku ), które sprowadzają się do : a. wpisu w wysokości 100, zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) ; b. kosztów dwukrotnego przejazdu skarżącego samochodem do siedziby sądu na rozprawę w wysokości 480, zł
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło