VII SA/Wa 383/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-28
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak – Podsiadły, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że organ I instancji nie zbadał wszystkich przesłanek wznowienia postępowania i nie ustalił, czy wnioskodawca był stroną postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzono naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, który nie zbadał wszystkich przesłanek wznowienia postępowania, w tym kwestii podmiotowości wnioskodawcy jako strony oraz zachowania terminu do złożenia wniosku. Ponadto, stwierdzono naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa przez udział w postępowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, uznając wnioskodawcę za niebędącego stroną. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących stron postępowania i wadliwe uzasadnienie. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o. o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], znak:
[...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14
czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.
267), zwanej dalej "Kpa", po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji
Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmawiającej
uchylenia decyzji Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r.
o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę [...] sp. z o.o. w [...] (dalej [...]) dla inwestycji polegającej na
budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w parterze przy ul.
[...], na dz. nr ew. [...] z obr. [...] w [...] w Dzielnicy [...], uchylił decyzję Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...] września
2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...]Prezydent [...],
zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...]pozwolenia na budowę budynku
mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w parterze przy ul. [...], na dz.
ew. nr [...] z obrębu [...] w [...] w Dzielnicy [...] . Decyzja stała
się ostateczna w dniu 27 lutego 2013 r.
W dniu 16 lipca 2013 r. do Urzędu [...] wpłynął wniosek o
wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powołaną wyżej decyzją
ostateczną. We wniosku A. K., powołał się na przyczynę wznowienia
postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., to znaczy, że jako strona
postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego
wielorodzinnego z garażami w parterze przy ul. [...], na dz. ew. nr [...] z
obrębu [...] w [...] w Dzielnicy [...], nie brał udziału w tym
postępowaniu bez własnej winy.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r. organ administracji
architektoniczno-budowlanej, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., wznowił postępowanie
zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Organ, rozpatrując
zebrane dowody i materiały uznał, że wniosek A.K., o wznowienie
postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nie
pochodzi od strony postępowania. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994
roku Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę
są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości
znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast wnoszący o
wznowienie postępowania A.K. dołączył do wniosku z dnia 16 lipca
2013r. kopię postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r., Sądu Rejonowego dla
[...]Sygn. akt [...], Wydział [...] (prawomocne od
dnia 14 maja 2013 r.), o zasiedzeniu nieruchomości przy ul. [...] z dniem 27
maja 2005 r. oraz odpis elektroniczny księgi wieczystej KW Nr [...], z
którego wynika, że od dnia 26 czerwca 2013 r. A.K. wraz z żoną -
W. - pozostają ujawnionymi w księdze wieczystej właścicielami nieruchomości
przy ul. [...].
Jak ustalił organ I instancji, podczas prowadzonego postępowania w sprawie
wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami
w parterze przy ul. [...], organu architektoniczno-budowlany wystąpił
pismem z dnia 20 listopada 2012 r. do Delegatury Biura Gospodarki
Nieruchomościami o podanie informacji, czy toczy się postępowanie dowodowe w
sprawie regulacji stanu prawnego nieruchomości przy ul. [...], tj.: dz. ew. nr
[...] z obrębu [...], czy zostało zakończone oraz o podanie na rzecz jakich osób
została dokonana regulacja stanu prawnego dla w/w nieruchomości (imię, nazwisko i
adres). W odpowiedzi na ww. pismo Wydział Architektury i Budownictwa wpłynęła
odpowiedź, z której wynikało, że nieruchomość przy ul. [...] jest własnością
[...], co potwierdzała Decyzja Wojewody Nr [...] z [...] listopada 1992 r.
oraz, że prowadzone było postępowanie sądowe z wniosku A. i W.
K. o zasiedzenie nieruchomości.
W związku z powyższym organ I instancji w uzasadnieniu swojego
rozstrzygnięcia stwierdził, że podczas prowadzonego postępowania
administracyjnego od dnia jego wszczęcia, tj.: od dnia 15 listopada 2012 r., do jego
zakończenia, tj.: do dnia wydania decyzji [...] lutego 2013 r., jak również przed datą 14
maja 2013 r., kiedy to postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r., Sądu Rejonowego dla
[...]sygn. akt [...], Wydział [...], o zasiedzeniu
nieruchomości uprawomocniło się, A.K. pozostawał samoistnym
posiadaczem nieruchomości przy ul. [...], wobec czego nie posiadał
przymiotu uczestnika postępowania toczącego się z wniosku [...] sp. z o.o., co
wynika z art. 999 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania
cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 269 ze zm.), który stwierdza, iż prawomocne
postanowienie o przesądzeniu własności nieruchomości przenosi własność
nieruchomości na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa
własności w katastrze nieruchomości oraz w księdze wieczystej. Dlatego też,
zdaniem organu I instancji postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., uprawomocniło się z dniem 14 maja 2013 r.,
wobec tego nie można uznać wnoszącego o wznowienie postępowania za stronę
postępowania w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, co skutkuje brakiem
podstawy do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ostatecznej decyzji Nr [...]z
dnia [...] lutego 2013 r. Prezydenta [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł .
Wnioskodawca, zastępowany przez fachowego pełnomocnika, wskazał iż
kwestionowana decyzja "została wydana ponad żądanie wnioskującego", gdyż
"organ wszczął postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem
decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] zatwierdzającej projekt
budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego
wielorodzinnego z garażami przy ul. [...] na działce nr [...] z obrębu [...]
w [...], po czym wydał zaskarżoną decyzję mimo, iż strona o jej wydanie nie
wnosiła. Strona oczekiwała, że po wznowieniu postępowania, zaskarżona decyzja
zostanie jej doręczona i będzie mogła się do niej ustosunkować wnosząc stosowne
odwołanie lub rezygnując z wniesienia środka odwoławczego".
Ponadto A.K. podniósł, iż podstawę żądania wniosku o wznowienie
postępowania stanowił nowy stan prawny nieruchomości przy ul. [...],
nieznany organowi w dacie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i
udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. przesądzało własność
nieruchomości przy ul. [...] od dnia 27 maja 2005 r. na rzecz A. i
W. małżonków K. wobec czego winni uczestniczyć w postępowaniu o
zatwierdzeniu projektu budowlanego.
Podniesiono również w odwołaniu, iż pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. A.
K. zawiadomił Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu [...] w
Dzielnicy [...] o kończącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia
nabycia nieruchomości przy ul. [...]przez zasiedzenie, czego organ we
wcześniejszym postępowaniu ani w aktualnym nie wziął pod uwagę.
Po rozpatrzeniu odwołania A.K. Wojewoda [...] decyzją
nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa, uchylił
decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. i
przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż
rozstrzygnięcie Prezydenta [...] wydane zostało z naruszeniem
przepisów dotyczących instytucji wznowienia postępowania, co w zestawieniu z
zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego powoduje konieczność
uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego
rozpatrzenia. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż organ I
instancji winien był w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek złożony został z
zachowaniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 Kpa.
Organ odwoławczy ponadto wskazał, że Prezydent [...] nie wyjaśnił
treści żądania wnioskującego. Jakkolwiek wskazano we wniosku o wznowienie
postępowania na brak udziału A.K. w przedmiotowym postępowaniu
administracyjnym, to w ocenie organu nie można było jednoznacznie stwierdzić,
która z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145a Kpa stanowi
podstawę ww. wniosku. Ponadto w odwołaniu pełnomocnik podniósł, że podstawę
żądania wniosku o wznowienie postępowania stanowią inne okoliczności nieznane
organowi w dacie wydawania decyzji. Zatem organ I instancji rozpatrując sprawę
ponownie winien w pierwszej kolejności wyjaśnić treść żądania wnioskodawcy i w
zależności od powyższych ustaleń zbadać czy został zachowany termin do złożenia
podania o wznowienie postępowania, wynikający wprost z art. 148 Kpa. W
przypadku, gdy Prezydent [...] stwierdzi, że powyższy termin został
zachowany, winien przeprowadzić odpowiednie postępowanie w trybie art. 150 i 151
Kpa.
Organ II instancji ponadto wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że wszelkie
pisma w niniejszej sprawie były kierowane wyłącznie do A.K.,
reprezentowanego przez r. pr. A. W., z pominięciem
współwłaściciela działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] – W.
K.. Z księgi wieczystej urządzonej dla ww. nieruchomości, załączonej również
do wniosku z dnia 16 lipca 2013 r., jednoznacznie wynika, że działka nr ew. [...]
pozostaje we współwłasności osób A. i W. małżonków K. Zatem
jak stwierdził organ odwoławczy przedmiotowe postępowanie odbyło się z
pominięciem strony postępowania o wznowienie postępowania zakończonego
decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.
Organ wskazał dodatkowo, iż zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, pracownik organu
administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w
której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, dlatego L. O. -
Kierownik Referatu Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], stosownie do ww. art. 24 § 1 pkt 5 Kpa podlegał wyłączeniu od udziału w
postępowaniu dotyczącym wznowienia.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu
dotyczącego wydania przez Prezydenta [...] zaskarżonej decyzji Nr
[...] z dnia [...] września 2013 r. mimo, że wnioskodawca nie wnosił o jej wydanie,
wskazał, że zgodnie z art. 151 § 1 Kpa - organ administracji publicznej, o którym
mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2
wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej
uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej
uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową
decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W związku z powyższymi wywodami i argumentami organ odwoławczy stwierdził,
że Prezydent [...] winien w pierwszej kolejności wyjaśnić i sprecyzować
treść żądania wniosku z dnia 16 lipca 2013 r., następnie zbadać czy został
zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania
zakończonego decyzją Nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r. i w zależności od
powyższego wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się [...]sp. z o.o. s.k. w [...]
(następca prawny [...]sp. z o.o.), wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
1. rażące naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane, poprzez
nieuwzględnienie, iż A.K. nie posiadał przymiotu strony w
postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, zakończonym decyzją nr
[...] z dnia [...].02.2013r. mocą której Prezydent [...] zatwierdził
projekt budowlany i udzielił spółce [...]sp. z o.o. (obecnie [...]
Sp. z o.o. s. k.) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego
wielorodzinnego z garażami w parterze przy ul. [...], na dz. ew. nr [...]
z obrębu [...] w [...] w dzielnicy [...], która to decyzja
stała się ostateczna w dniu 27.02.2013 r.
2. rażące naruszenie art. 16 § 1 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez jego
niezastosowanie w następstwie nieuwzględnienia, iż nie uchyla się decyzji
kiedy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja
odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej;
3. rażące naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w następstwie wadliwie
sporządzonego uzasadnienia decyzji;
4. rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. wskutek niewskazania podstawy prawnej
rozstrzygnięcia;
5. rażące naruszenie art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie
wszystkich istotnych okoliczności sprawy, oparcie decyzji na niedokładnym
wyjaśnieniu stanu faktycznego, nie rozpatrzenie całego materiału
dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i przekroczenie reguł
swobodnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty
zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem
zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji
decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia
obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd
naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym
postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270,
ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły,
wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja
Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] na mocy której organ
odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta
[...] rozpoznania organowi I instancji.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania
zaskarżonej decyzji, "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i
przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy
decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do
wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując
sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę
przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
Kodeks postępowania administracyjnego wyodrębnia zatem dwie, stosowane
łącznie, przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji w której uchyla
zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia
organowi pierwszej instancji, a mianowicie:
1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z
naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o
postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,
2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma
istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie
naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia
zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; konieczne jest bowiem
dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny
wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy
ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym.
Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest
równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania
wyjaśniającego w całości lub znacznej części co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy
przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania
administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 stanowi bowiem wyjątek od zasady
dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą
każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej
instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot,
ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. W sytuacji, gdy
nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia
jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z
zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - jest podejmowanie
decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i
przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja
Wojewody [...] została wydana zgodnie z przesłankami zawartymi w art.
138 §2 k.p.a.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż zgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5
kpa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w
postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Jak
wynika z akt administracyjnych, decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydenta [...] podpisał L. O. - Kierownik Referatu Administracji
Architektoniczno-Budowlanej w Wydziale Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy
[...] w [...], który to również podpisał się pod postanowieniem z
dnia [...] lipca 2013 r. wznawiającym postępowanie w tej sprawie. Mając na uwadze
treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn.
akt. II OPS 2/09 oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r.,
sygn. akt P 57/07, przez udział w postępowaniu w sprawie należy rozumieć
podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej przewidzianych w
przepisach prawach czynności procesowych niezbędnych do załatwienia sprawy w
formie decyzji, a jeżeli pracownik jest upoważniony do wydawania decyzji w imieniu
organu administracji publicznej lub pełni funkcje organu - również do załatwienia
sprawy w formie decyzji. Natomiast przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji"
należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika lub członka
organu kolegialnego, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających
lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy (por. też wyroki WSA w
Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I S.A./Bd 716/11 i WSA w
Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt SA/Wa 1261/11). Należy zatem
zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż decyzja organu I instancji
dotknięta jest wadą, o której jest mowa w art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, i tylko powołanie się
na powyższy argument uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 Kpa. Czynności
wykonanee przez pracownika podlegającego wyłączeniu nie mogą stanowić
podstawy do dokonywania ustaleń faktycznych sprawy.
Wskazać, też należy, iż prawidłowe wszczęcie postępowania w sprawie
wznowienia uzależnione jest od wystąpienia kilku przesłanek, które organ I instancji
winien był ustalić stosownie do art. 7 i 77 oraz 16 § 1 Kpa. Właściwy organ
zobligowany jest do zbadania np. czy podanie wniesione zostało przez uprawniony
podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie
istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z
podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Ustalenia organu administracyjnego w tym
zakresie determinują dalsze losy tego postępowania, które w zależności od wyniku
dokonanych ustaleń, zostanie wznowione lub wydana zostanie odmowa jego
wznowienia (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Praktycznie jednak, nawet po wznowieniu
postępowania, aby możliwe było przystąpienie do analizy merytorycznej decyzji
objętej postępowaniem wznowionym, konieczne jest uprzednie wyjaśnienie czy
wniosek z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalny oraz czy żądanie wznowienia
postępowania nastąpiło w terminie określonym w ustawie - (por. wyrok NSA z dnia
20 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1591/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13
października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 646/07). Zarówno judykatura jak też doktryna
wypracowały jednoznaczne stanowisko prowadzące do wniosku, że jeśli wskutek
błędnych ustaleń organu, wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w
rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi na wystąpienie
przedmiotowych bądź podmiotowych przesłanek niedopuszczalności wznowienia
bądź z uwagi na niezachowanie terminu do wniesienia podania, organ winien
prowadzone postępowanie wznowieniowe umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a.
albowiem jego prowadzenie jest od początku bezprzedmiotowe - (por. B. Adamiak:
B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.
Warszawa 2009, s. 544; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 896/07).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zgodzić się należy z organem
odwoławczym, iż organ I instancji nie ustalił na którą konkretnie przesłankę bądź
przesłanki powołuje sie wnioskodawca. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy w
uzasadnieniu decyzji, w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu decyzji I instancji brak
jest dowodu oraz wywodów na temat przesłanek i badania zachowania terminu do
złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wprawdzie nie można zgodzić sie ze
stanowiskiem organu odwoławczego, iż wskazany przez wnioskodawcę brak udziału
w postępowaniu jako podstawa do żądania wznowienia postępowania, jest
nieprecyzyjny, i nie daje podstaw do ustalenia, którą z przesłanek określonych w
art. 145 Kpa wnioskodawca przywołał, niemniej rację ma organ odwoławczy, iż z
treści wniosku można było wywieść również inne podstawy żądania. Oznacza to, iż
decyzja organu I instancji wydana w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa naruszała
przepis art. 7 i 77 Kpa, ponieważ nie ustalono w sposób wyczerpujący stanu
faktycznego sprawy, w szczególności zakresu żądania osoby uprawnionej.
Konsekwencją nieustalenia przesłanek wznowieniowych był również, podkreślany
przez organ odwoławczy, brak ustaleń w zakresie zachowania terminu jednego
miesiąca o którym mowa jest w art. 148 par. 1 Kpa. Powyższe ustalenia są o tyle
istotne, iż wznowienie postępowania mimo upływu terminu 1 miesiąca, i w
konsekwencji bezzasadne wydanie decyzji na podstawie art. 151 kpa rażąco narusza
przepis art. 16 Kpa. Należy podkreślić, że organ administracji jest obowiązany z
urzędu badać zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania,
bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo
uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę
trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt
II OSK 773/09, Lex nr 597851).
Sąd odnosząc się do zarzutów skargi, pragnie zauważyć, iż nie dopatrzył się
naruszenia przepisów art. 107 § 1 i 3 kpa tj,. wadliwości sporządzenia uzasadnienia
decyzji oraz niewskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak określono to w
skardze. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w
szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione,
dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom
odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie
podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowo
zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji
administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania,
wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą
przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności
przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji
winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności
rozstrzygnięcia, co zdaniem Sądu w niniejszej sprawie miało miejsce a sama decyzja
spełnia warunki określone w treści art. 107 § 1 kpa.
Nie został również naruszony art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ
odwoławczy bowiem nie oceniał uprawnień A. K. w oparciu o art. 28 ust.
2 Prawa budowlanego lecz o art. 28 Kpa. Każda osoba zainteresowana
rozstrzygnięciem sprawy ma prawo do złożenia wniosku do organu administracji w
celu wszczęcia stosownego postępowania. Rolą organu jest weryfikacja uprawnień
takiej osoby w danym konkretnym postępowaniu. Przy czym, brak uznania za stronę
postępowania i tym samym negatywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, np. tak
jak w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 kpa czy też w oparciu o art. 61 a Kpa,
rodzi po stronie osoby zainteresowanej prawo do żądania w drodze postępowania
odwoławczego, aby jej uprawnienie zostało zbadane przez organ II instancji. Taka
osoba, mimo braku uznania przez organ, iż jest ona stroną postępowania, nabywa
tzw. formalny przymiot strony. Ogranicza się on wprawdzie tylko do badania czy
dana osoba jest czy też nie jest stroną, niemniej prawo do kontroli dwuinstancyjnej ,
na podstawie art. 15 i 28 Kpa jej przysługuje.
Nie można też w tej sprawie dopatrzyć się naruszenia art. 146 par. 2 w
związku z art. 16 kpa. Nie uchylono bowiem decyzji o pozwoleniu na budowę, jak
zapewne uznał skarżący, lecz wręcz przeciwnie na podstawie art. 151 par. 1 pkt 1
kpa odmówiono tej decyzji, ponieważ organ uznał iż w sprawie nie zachodzą
przesłanki wznowieniowe.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi są bezzasadne, a biorąc
dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa
procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę
oddalił.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
na podstawie art. 151 ppsa. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło