II GSK 3321/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych M.Z., S.Z. i T.Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2093/13 w sprawie ze skargi S. Z. i T.Z. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie zatwierdzenia projektu robót geologicznych do dokumentacji projektowej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej S.Z. i T.Z.; 3. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na rzecz S.Z. i T.Z. 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem objętym skargą kasacyjną, odrzucił skargę S.Z. oraz T.Z. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie zatwierdzenia projektu robót geologicznych do dokumentacji projektowej. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: Skarżący – S.Z. oraz T.Z. wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na ww. decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. WSA mając na względzie treść art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej "p.p.s.a.") zgodnie z którym skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi – w dniu 26 czerwca 2013 r. przekazał skargę S.Z. oraz T.Z. do Ministra Środowiska. Sąd I instancji wskazał, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (organ administracji publicznej) pod adresem właściwego organu administracji publicznej. Sąd I instancji podniósł, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska ogłoszona została w drodze obwieszczenia publicznego w dniu 10 maja 2013 r., co oznacza że doręczenie zostało uznane za dokonane po upływie 14 dni od ogłoszenia, a więc w dniu 24 maja 2013 r. Ustawowy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął zatem z końcem dnia 24 czerwca 2013 r. Skarga natomiast została nadana do organu w dniu 26 czerwca 2013 r., a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę gdyż wniesiona była po upływie terminu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli T.Z. i S.Z., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Pismem z dnia 22 lipca 2014 r. T.Z. oraz S.Z. cofnęli ww. skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2014 r. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2014 r. wniósł również M.Z. – uczestnik postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie kompletnych akt sprawy, przyjęcie w uzasadnieniu postanowienia, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. ogłoszona została w drodze obwieszczenia publicznego jedynie w dniu 10 maja 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi, w sytuacji gdy ostatnie obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało opublikowane w dniu 23 maja 2013 r. i w efekcie spowodowało naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, które to przepisy gwarantują prawo do rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykania drogi sądowej; 2. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 41 ust. 3 ust. Z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r. Nr 163, poz. 981) w zw. z art. 80 ust. 3 in fine tej ustawy, tj. nieuwzględnienie w obliczaniu terminu do wniesienia skargi wszystkich dokonanych obwieszczeń o wydaniu skarżonej decyzji, opublikowanych przez organy administracji. Przyjęcie wykładni dokonanej przez Sąd I instancji oznaczałoby, że w sytuacji kiedy strona postępowania dowiedziała się o wydaniu decyzji z obwieszczenia które zostało najpóźniej opublikowane, zostałaby pozbawiona możliwości skutecznego wniesienia środka zaskarżenia z uwagi na upływ terminu, który zdaniem Sądu I instancji miałby rozpocząć bieg od daty publikacji pierwszego obwieszczenia. W ocenie kasatora, w sytuacji kiedy dokonano wielu ogłoszeń publicznych, obliczanie terminu na wniesienie skargi winno uwzględniać najpóźniej dokonane ogłoszenie, nie zaś najwcześniej dokonane ogłoszenie, jak przyjął to Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się w pierwszej kolejności do skargi kasacyjnej M.Z. należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z treścią art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Z kolei przepisem szczególnym, o którym stanowi cytowany art. 49 k.p.a. jest w niniejszej sprawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, stosownie do którego, jeżeli liczba stron postępowania jest większa niż 20, organy administracji zawiadamiają o decyzjach i innych czynnościach w drodze obwieszczeń zamieszczanych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach tych organów oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia określonej w art. 49 k.p.a. jest, o ile przepisy szczególne na to zezwalają, zawiadamianie stron o wydanych decyzjach i innych czynnościach organów administracji w drodze publicznego obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia (por. np. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 324; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005 r., s. 377; wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., I OSK 400/07). Natomiast w przypadku, gdy publiczne ogłoszenie obwieszczenia o wydaniu decyzji dokonywane jest w różnych miejscach i za pomocą różnych środków przekazu, należy ustalić dzień, w którym obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało zamieszczone najpóźniej i ten dzień traktować jako dzień doręczenia decyzji przez publiczne ogłoszenie, a więc w trybie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w zw. z art. 49 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, obwieszczenie publiczne z dnia 10 maja 2013 r., na które powoływał się Sąd i od którego liczył termin do złożenia skargi, nie było jedynym ogłoszeniem publicznym dokonanym w rozpoznawanej sprawie. Ostatnim obwieszczeniem publicznym dokonanym w tej sprawie było obwieszczenie umieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy J. w dniu 23 maja 2013 r. (karta 123 akt administracyjnych). Zatem przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 6 czerwca 2013 r. (14 dni po umieszczeniu ostatniego obwieszczenia publicznego). Dlatego też trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 8 lipca 2013 r. (gdyż trzydziesty dzień terminu przypadał na w sobotę w dniu 6 lipca 2013 r.). Wobec tego skargę wniesioną 26 czerwca 2013 r. (który to dzień prawidłowo został przyjęty przez Sąd I instancji za dzień złożenia skargi na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. – w związku z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a.) należy uznać za wniesioną w terminie. W tej sytuacji zasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez nieuprawnione odrzucenie skargi, bowiem skarga została wniesiona w terminie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W zakresie wniosku o zasądzenie kosztów należy wyjaśnić, że art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). Odnosząc się z kolei do skargi kasacyjnej T.Z. oraz S.Z. wskazać należy, że pismem z dnia 22 lipca 2014 cofnęli oni skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2093/13. Mając na uwadze, że cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i skuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowadministracyjne wszczęte ich skargą kasacyjną oraz zwrócił uiszczony wpis od tej skargi.