I FSK 955/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-03
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Artur Mudrecki, Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż gruntów rolnych, które zostały podzielone na działki budowlane i przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli strona nie dokonywała nakładów w celu przygotowania działek do sprzedaży i sprzedaż jest traktowana jako czynność związana z zarządem majątkiem prywatnym?Ratio decidendi
Sprzedaż gruntów rolnych, które zostały podzielone na działki budowlane i przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli czynności związane z tym zbyciem mieszczą się w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie stanowią działalności gospodarczej. Brak związku czasowego między nabyciem nieruchomości a decyzjami o warunkach zabudowy i podziale nieruchomości, a także zlecenie sprzedaży profesjonalnemu pośrednikowi, nie przesądzają o profesjonalnym charakterze działań strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą opodatkowania sprzedaży działek rolnych, które zostały podzielone na działki budowlane. Działki te zostały nabyte w 2001 r. i nie były objęte planem zagospodarowania przestrzennego. Strona nie dokonywała nakładów w celu przygotowania działek do sprzedaży, a decyzje o warunkach zabudowy i podziale nieruchomości zapadły wiele lat po ich nabyciu. Minister Finansów uznał sprzedaż za podlegającą opodatkowaniu VAT, co zostało zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który uchylił interpretację. Minister Finansów złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA (del.) Bartosz Wojciechowski, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 839/12 w sprawie ze skargi B. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 10 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 839/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi B.B. uchylił interpretację Ministra Finansów z dnia 10 lipca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Strona wskazała, że wraz z mężem zamierza w najbliższym czasie działki 3/6 i 3/7 wchodzące w skład gospodarstwa rolnego podzielić na działki 3/11, 3/12, 3/13, 3/14, 3/15 i 3/16. W najbliższym czasie zamierzają oni wskazane działki sprzedać.
Działka nr 3/6 i 3/7 nie są objęte planem zagospodarowania przestrzennego. Zakup wszystkich gruntów rolnych związany był wyłącznie z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a nie z zamiarem ich dalszej odsprzedaży. Grunty te nie służyły do pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego mają status rolnika ryczałtowego, zwolnionego od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) dalej: ustawa o VAT. Grunty rolne nie są udostępniane osobom trzecim, sami prowadzą gospodarstwo rolne. Wynajmują dom, pomieszczenia użytkowe - najem rozliczają według skali podatkowej. Z tego tytułu mąż skarżącej jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Skarżąca dodała, że nie dokonywała wraz z mężem żadnych nakładów w celu przygotowania działek do sprzedaży, wystąpiła wyłącznie z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, tylko w celach informacyjnych. Decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 30 sierpnia 2007 r. określono przeznaczenie przedmiotowych gruntów pod budowę czterech budynków mieszkalnych w zabudowie wolnostojącej. Obecnie zainteresowana wraz mężem rozważa sprzedaż czterech działek z gruntem przeznaczonym na drogi wewnętrzne. W tym celu w 2011 r. wystąpiła o podział nieruchomości. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2011 r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. zaopiniował pozytywnie podział nieruchomości, a decyzją z dnia 20 stycznia 2012 r. Dyrektor Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ orzekł o podziale nieruchomości 3/6 i 3/7. Z decyzji tej wynika, że działki 3/11, 3/13, 3/14 i 3/15 przeznaczone są pod realizację budynków mieszkalnych, a działki 3/12 i 3/16 mają stanowić drogę wewnętrzną do obsługi komunikacji wydzielonych działek.
W związku z tak przedstawionym zdarzeniem przyszłym zainteresowana sformułowała następujące pytanie: czy sprzedaż gruntów rolnych (nr 3/6 i nr 3/7 - podzielone na działki) będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Zdaniem strony sprzedaż wskazanej działki rolnej należącej do gospodarstwa rolnego nie rodzi obowiązku w zakresie podatku VAT. Wynika to z ustawy o VAT oraz z Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE.L 2006.347.1 ze zm.) dalej: Dyrektywa 2006/112/WE.
Minister Finansów, działający przez organ upoważniony do wydawania interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w P., w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( t.j. Dz. z 2011r. Nr 177,poz. 1054 ze zm. ) r., dalej ustawa o VAT, poprzez uznanie , że w przypadku sprzedaży czterech działek dotychczas wykorzystywanych przez skarżącą i jej małżonka w celach rolniczych, obecnie zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe oraz dwóch działek przeznaczonych na drogi dojazdowe do tych działek, nastąpi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i w związku z tym sprzedaż będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów nie uznał zarzutów podniesionych przez stronę za zasadne i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd I instancji podniósł, że kwestią sporną w analizowanej sprawie jest czy skarżąca w związku ze sprzedażą działek budowlanych powstałych w wyniku podziału nieruchomości rolnej nabytej do majątku osobistego i wykorzystywanej w działalności rolniczej jest podatnikiem od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że nieruchomości gruntowe będące przedmiotem zapytania zostały kupione przez stronę i jej męża w 2001 r. Dopiero po sześciu latach od nabycia nieruchomości, w dniu 30 sierpnia 2007 r., została wydana na wniosek strony decyzja Prezydenta Miasta P. o warunkach zabudowy działek 3/6 i 3/7, a po kolejnych niespełna pięciu latach, w dniu 20 stycznia 2012 r., Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ orzekł o zatwierdzeniu podziału nieruchomości 3/6 i 3/7. Strona nie dokonywała wraz z mężem żadnych nakładów w celu przygotowania wskazanych działek do sprzedaży. Okoliczności te wskazują, w ocenie Sądu, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
W konkluzji Sąd wywiódł, że w przedstawionym przez skarżącą zdarzeniu przyszłym nie istnieją podstawy do przypisania jej przymiotu podatnika podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży wspomnianych gruntów. Zatem organ naruszył art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Finansów (organ upoważniony do wydania interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w P.) zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. w związku z art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez uwzględnienie skargi oraz przyjęcie, że organ naruszył prawo wydając zaskarżoną interpretację,
- art. 141 § 4 P.p.s.a. sprowadzające się do sporządzenia wadliwego uzasadnienia wyroku WSA, nie zawarcie w nim wyczerpującego wyjaśnienia oraz powołanie w jego treści informacji, które nie występują w opisie zdarzenia przyszłego wskazanego przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji, co w konsekwencji uniemożliwia organowi poznanie motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia,
- zasad wynikających z art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej nakazującej organowi prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie
- art. 14b § 1 w związku z art. 14c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ nie uzasadnił w sposób wyczerpujący stanowiska przedstawionego w zaskarżonej interpretacji.
Zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, że sprzedaż czterech działek dotychczas wykorzystywanych rolniczo, obecnie zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe oraz dwóch działek przeznaczonych na drogi dojazdowe do tych działek nie nastąpi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i w związku z tym sprzedaż nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu, że czynności skarżącej przybiorą formę zawodową, a w konsekwencji zorganizowaną, za czym, zdaniem organu, przemawiają takie okoliczności, jak: wystąpienie przez stronę do uprawnionego organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wyodrębnienie z nieruchomości, związanej z wykonywaniem działalności gospodarczej sześciu działek (w tym dwie pod drogę wewnętrzną), wydzielenie drogi, czy zlecenie sprzedaży tych działek profesjonalnemu pośrednikowi.
Należy w pełni zgodzić się z oceną Sądu , który powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, stwierdził, że w przedstawionych we wniosku o interpretację okolicznościach sprawy stanowisko organu podatkowego nie jest uzasadnione.
Prawidłowo bowiem Sąd uznał, że przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, które mają towarzyszyć sprzedaży w odniesieniu do wskazanych działek, w żadnym stopniu nie wskazują, że aktywność skarżącej w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem.
W szczególności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji zwrócił uwagę na brak związku czasowego pomiędzy nabyciem nieruchomości (2001 r.), wydaniem decyzji o warunkach zabudowy (2007 r.) i decyzją o podziale nieruchomości (2012r.). oraz , że planowany podział nieruchomości i wydzielenie dwóch działek na jedną wewnętrzną drogę dojazdową o nr ewidencyjnych 3/12 i 3/16 motywowane jest koniecznością zapewnienia dostępu planowanych działek do drogi, a nie budową infrastruktury drogowej.
Zasadnie również Sąd I instancji ocenił argument organu, że zlecenie sprzedaży wskazanych we wniosku działek profesjonalnemu pośrednikowi zajmującemu się obrotem nieruchomościami świadczyło o podjęciu przez stronę czynności o charakterze zawodowym (profesjonalnym), przeczy logice oraz doświadczeniu życiowemu. Z okoliczności tych Sąd wywiódł, że prawidłowe wnioskowanie organu powinno przebiegać w ten sposób, że skoro strona zleca sprzedaż działek pośrednikowi w obrocie nieruchomościami oznacza, iż sama nie działa w tym zakresie zawodowo (profesjonalnie).
Uznając z powyższych względów, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie naruszył przepisów prawa wskazanych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło