II OSK 2809/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-15

Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Gliniecki, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, określony w uchwale o obszarze chronionego krajobrazu, może zostać uchylony w przypadku, gdy działka inwestycyjna znajduje się w zwartej zabudowie wsi, przylega do zabudowanych działek, a między działką a jeziorem przebiega droga krajowa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zakaz zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, określony w uchwale o obszarze chronionego krajobrazu, może nie mieć zastosowania, jeśli działka inwestycyjna znajduje się w zwartej zabudowie wsi, przylega do zabudowanych działek, a między działką a jeziorem przebiega droga krajowa. Sąd podkreślił konieczność wyważenia prawa własności z ochroną przyrody oraz prokonstytucyjną wykładnię przepisów, uwzględniając specyfikę zabudowy wiejskiej i istniejący stan faktyczny.
Stan faktyczny
Wójt Gminy zwrócił się o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia, wskazując na kolizję z zakazem zabudowy w Obszarze Chronionego Krajobrazu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie RDOŚ. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zakaz zabudowy ma zastosowanie. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów uchwały oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. Zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz E.W. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 lipca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Mariusz Kotulski /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 744/14 w sprawie ze skargi E.W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1) uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...]października 2013 r., znak: [...]; 2) zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz E.W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014r. (sygn. akt IV SA/Wa 744/14), oddalił skargę E. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W piśmie z dnia 18 września 2013 r., znak: [...], Wójt Gminy J. zwrócił się na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. o uzgodnienie w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z możliwością podpiwniczenia, na działce o nr ewidencyjnym [...], w obrębie D., w gminie J.. W piśmie z dnia 4 października 2013 r., znak: [...], RDOŚ w O. zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W dniu 9 października 2013 r. z aktami sprawy zapoznał się S. W.. W postanowieniu z dnia [...] października 2013 r., RDOŚ w O. odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu postanowienia, iż realizacja planowanego przedsięwzięcia koliduje z zakazem określonym § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r., w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu P. (Dz. Urz. Woj. Warmi. z 2012r. poz. [...], dalej jako; uchwała). Organ I instancji rozważył możliwość zastosowania odstępstw od naruszonego zakazu. Na ww. postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, podnosząc, że planowana zabudowa położona jest w zwartej zabudowie i w granicach administracyjnych wsi D.. Strona podniosła, iż na działkach o nr ewid. [...] i [...] posadowione są budynki mieszkalne, a ponadto na działce o nr ewid. [...] zlokalizowane są budynki z lat 70-tych: obiekt handlowy i bar gastronomiczny. Strona wskazała, iż w projekcie decyzji wyznaczona została nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości ok. 30 m od jeziora i jest to wystarczająca odległość na posadowienie budynku mieszkalnego. Skarżąca podniosła także, iż projekt decyzji o warunkach zabudowy został uzgodniony z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O., a ponadto między działką o nr ewid. [...], a jeziorem D. przebiega droga krajowa nr [...], co zdaniem Skarżącej, powinno przemawiać za uzgodnieniem projektu decyzji przez organy ochrony przyrody. W ocenie strony, w niniejszej sprawie istnieje możliwość zastosowania odstępstwa od naruszonego zakazu określonego w § 5 ust. 5 ww. uchwały, bowiem wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy, a budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowi uzupełnienie i ciągłość zabudowy mieszkaniowej wsi D.. W postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie GDOŚ, wniósł radca prawny L. O. reprezentujący skarżącą. Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, będące wynikiem wadliwej wykładni pojęcia "zwartej zabudowy" oraz pojęcia "działki przyległej" i pojęcia "uzupełnienia zabudowy". W odpowiedzi z dnia 7 kwietnia 2014 r. na skargę, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014r. – na podstawie art. 151 ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę, uznając, że skarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zakaz określony w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały należy – wbrew twierdzeniom skarżącej – traktować kumulatywnie, a więc, że stanowi jedną okoliczność wyłączającą zakaz zabudowy i wszystkie przesłanki muszą wystąpić jednocześnie. W tym zakresie Sąd przywołał orzecznictwo. Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszenia rzeczonego przepisu poprzez jego błędną wykładnię czy niewzięcie pod uwagę okoliczności stanu faktycznego. Ocenianie wymogu dotyczącego zwartości zabudowy powinno – zdaniem Sądu – obejmować celowość takiej zabudowy i dostosowanie jej do istniejących warunków i koniecznym jest zwrócenie uwagi na doniosłość zwartej zabudowy jako elementu koncentracji osadnictwa. Sąd, rozpoznając sprawę, ustalił, że działka nr ewid. [...] w obrębie D. nie znajduje się w zwartej zabudowie zgodnie z treścią postanowień studium i nie umożliwia zastosowania odstępstwa przewidzianego w § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały. Sąd przyznał jednak, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia zwartej zabudowy i powołał się na orzecznictwo, rekonstruując definicję zwartej zabudowy jako powstającej wtedy, gdy przez jednostkowe uzupełnianie powstaje stan, kiedy nie ma możliwości dalszego inwestowania (gospodarstwa ścieśnione). Sąd podkreślił również, że oddzielenie działki od jeziora D. drogą krajową i fakt, że otoczenie działki stanowią otwarte tereny lasów i łąk nie stanowi przesłanki wyłączającej wzmiankowany zakaz. Wskazano ponadto, że planowana inwestycja nie mieści się w wyjątkach od zakazu zabudowy wymienionych w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu P., a zakazy wprowadzone tą uchwałą mają służyć ochronie obszaru, którego dotyczy uchwała, a nie poszerzać swobodę inwestowania. W ocenie Sądu wyjątki od zakazów dotyczących ochrony obszarowej muszą być interpretowane wąsko, dlatego konkludując, Sąd uznał za słuszne działania organu i nieznalezienie podstaw do zastosowania odstępstwa od zakazu zabudowy w odległości 100 m od linii brzegu jeziora D., a więc w konsekwencji nie dopuścił do budowy na działce nr [...] budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Na powyższy wyrok skarżąca E. W. złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub uchylenie wyroku i rozpatrzenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty: 1. Naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnie przepisu § 5 ust. 5 pkt 1 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego P. w zw. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że określone w art. 5 ust. 5 pkt 1 ww. uchwały dwie przesłanki odstępstwa od zakazu zabudowy muszą być spełnione łącznie, podczas gdy wykładnia celowościowa i funkcjonalna nakazuje przyjąć, że dotyczą one dwóch różnych terenów, tj. jednego jako terenu zagospodarowanego, zamieszkałego i stanowiącego obszar zwartej zabudowy, na którym możliwy jest rozwój zabudowy oraz drugiego stanowiącego teren zabudowy, na którym nie występuje zwarta zabudowa. Te same przepisy zostały naruszone poprzez uznanie, że występujące w przepisie określenie "zgodnie z linią występującą na działkach przyległych" implikuje konieczność, aby do przedmiotowej działki przylegały dwie działki zabudowane pozwalające na wyznaczenie linii zabudowy, podczas gdy określenie to może obejmować również sytuacje, gdy linia zabudowy nie jest ustalana na podstawie zabudowań przedmiotowej działki i innej działki przyległej jak i także do sytuacji, gdy zabudowania jednej działki przyległej do działki przedmiotowej umożliwia wyznaczenie linii zabudowy od brzegu oraz poprzez uznanie, iż występujące w przypisie określenie "działkach przyległych" wyklucza sytuacje, gdy działki sąsiadujące ze sobą zlokalizowane są vis-a-vis po obu stronach drogi stanowiącej odrębną działkę, a przy tym nie mającej wpływu na wyznaczenie linii zabudowy. 2. Naruszenia przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż organ naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uchybienie obowiązkowi rzetelnego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie możliwości wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu jeziora na potrzeby zamierzenia inwestycyjnego, w tym pominięcie zabudowanego charakteru działki nr [...] i [...], a także uchybienia w zakresie ustalenia przeznaczenia przedmiotowej działki, podczas gdy okoliczność ta miała istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ dopiero na podstawie ustalenia tych okoliczności możliwa jest w ogóle ocena, czy w niniejszej sprawie spełniona jest pierwsza przesłanka zastosowania przepisu art. 5 ust. 5 pkt 1 Uchwały dotycząca lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego na obszarze zwartej zabudowy w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca rozwinęła argumentację dotyczącą charakteru spójnika "oraz" występującego w § 5 ust. 5 pkt 1 Uchwały, wskazując, że ten spójnik koniunkcyjny może mieć nie tylko znaczenie koniunkcyjne, ale i enumeracyjne, powołując się na uchwałę NSA z [...] lutego 2002 r. wydaną w składzie 7 sędziów (FPS 13/01). O tym, w jakim charakterze użyto spójnika, ma więc decydować cała wypowiedź, a nie jedynie literalne brzmienie. Skarżąca przywołała wyrok NSA (II OSK 1775/2011), w którym analizie poddano identycznie brzmiący przepis uchwały i wyprowadzono zeń wniosek, że należy wyróżnić istnienie dwóch niezależnych od siebie przesłanek dotyczących terenów o różnym stopniu zurbanizowania. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej stanowisko Sądu pierwszej instancji stanowiło naruszenie przepisu § 5 ust. 5 pkt 1 Uchwały w zw. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody. Ustaliwszy, że wykładnia § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały obejmuje dwie osobne przesłanki, skarżąca przeprowadziła ich analizę, podnosząc, że przesłanka zwartej zabudowy nie została dostatecznie rozważona przez Sąd poprzez nieodwołanie się do przeznaczenia działki. W uzasadnieniu wskazano również na specyfikę "zawartości terenu" w stanie faktycznym, wskazując, że charakter zabudowy ma inny charakter w mieście i na wsi, gdzie jest luźniejszy i powinien w związku z tym organ powinien również zwrócić uwagę na działkę znajdującą się vis a vis przedmiotowej działki. Skarżąca wysunęła wniosek, że działki te są do siebie przyległe w tym sensie, że przylegają do przeciwnych granic działki, przez którą biegnie droga krajowa. Wobec powyższego zdaniem skarżącej Sąd dopuścił się naruszeń prawa procesowego, bowiem wobec uchybienia ustalenia stanu faktycznego, nie mógł poprawnie ocenić zasadności przesłanek z art. 5 ust. 5 pkt 1 Uchwały. Skarżąca podniosła, że druga przesłanka dotycząca uzupełnienia zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy do brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych również odpowiada stanowi faktycznemu wbrew stanowisku Sądu. Podniesiono argument, że w sytuacji, gdy działka, na której ma być zlokalizowana inwestycja, jest już zabudowana, a przy tym przylega do niej inna działka zabudowana pozwalająca na określenie nieprzekraczającej linii zabudowy na potrzeby danej inwestycji, to należy uznać, że spełniony został warunek wyznaczenia nieprzekraczającej linii zabudowy zgodnie z linią występującą na działkach przyległych, którą wskazano w § 5 ust. 5 pkt 1 Uchwały. Skarżąca wskazała ponadto, że droga jest specyficznym rodzajem działki, który nie wpływa na kształtowanie linii zabudowy, a w konsekwencji przedmiotowa działka przylega do działki nr [...] i nr [...]. Nie ma zdaniem skarżącej przeszkód do wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy na podstawie zabudowań znajdujących się na działkach przyległych nr [...] i działce [...]. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należy podzielić. Otóż nieuzasadniony jest zarzut dotyczący tego, czy określone w § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu P. ww. przesłanki odstępstw od zakazu zabudowy muszą być spełnione łącznie, tj. czy użyty tam spójnik "oraz" ma tylko znaczenie koniunkcyjne, czy też enumeracyjne. Zgodnie z § 5 ust. 5 pkt 1 powołanej uchwały w brzmieniu na dzień orzekania przez organ odwoławczy "zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 nie dotyczy: 1) obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych". Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku oraz wyrokach NSA z 25 września 2012r., sygn. akt II OSK 2091/11 i 7 maja 2013r., sygn. akt II OSK 2670/11, że użyty w tym przypisie spójnik "oraz" ma znaczenie koniunkcyjne. Należy przypomnieć, że do najczęściej stosowanych spójników zaliczamy takie spójniki jak: i, oraz, lub, albo. Spójnik "i" podobnie jak spójnik "oraz" oznacza koniunkcję, jak podaje Słownik Języka Polskiego (PWN Warszawa 1988 t. s. pod red. M.Szymczaka) spójnik "oraz" łączy człony szeregu składniowego; zwykle współrzędne części zdania. Natomiast spójniki "lub", " albo" oznaczają alternatywę. Z tym, że spójnik "lub" oznacza alternatywę nierozłączną, czyli użycie go wskazuje, że spełniona może być jedna z przesłanek lub obie, natomiast spójnik "albo" oznacza alternatywę rozłączną, czyli spełniona może być tylko jedna z przesłanek. W kwestii znaczenia słowa "oraz" wypowiadał się NSA w Warszawie w wyroku z dnia 6. 04. 2006 r., sygn. akt II FSK 542/05 publ. LEX 210969. W wyroku tym stwierdzono, że "spójnik "oraz" podobnie jak spójniki "i", "również" są spójnikami łącznymi (Słownik poprawnej polszczyzny. Red. W. Doroszewski. Warszawa 1976, s. 580; P. Bąk, Gramatyka języka polskiego. Warszawa 1977, s. 426; Słownik języka polskiego. Red. M. Szymczak. Warszawa 1979, t. II, s. 537). Taki charakter powyższego spójnika "oraz\u2019\u2019 podkreślają także S. Wronkowska i M. Zieliński (w:) Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych Warszawa 1993, s. 148. Za taką wykładnią przemawia również wykładnia celowościowa. W art. 24 ust. 1 pkt 1 - 9 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca określił zamknięty katalog zakazów, jakie mogą być wprowadzone na terenie obszaru chronionego krajobrazu lub jego części. Organ wyznaczający obszar chronionego krajobrazu może na jego terenie wprowadzić część, a nawet wszystkie ustawowe zakazy, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony tego obszaru. Jednakże zakazy te nie mogą być modyfikowane, czy też rozszerzane przez organ ustanawiający obszar chronionego krajobrazu. Zważywszy, że to organ ustanawiający obszar chronionego krajobrazu decyduje, czy i które ustawowe zakazy wprowadzić na danym obszarze, organ wprowadzając dany zakaz może określić sytuacje, w których dany zakaz nie będzie miał zastosowania. Podzielić należy te zarzuty skargi kasacyjnej, które odnoszą się do właściwej interpretacji norm zawartych w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu P.. Otóż podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z konkurencją ochrony dwóch istotnych wartości, także w punktu widzenia konstytucyjnego, ochrony przyrody i prawa własności. W tym kontekście podkreślić należy, że zakazy formułowane w aktach prawa miejscowego, tworzących obszary chronionego krajobrazu, których ustawową podstawą jest art. 24 ust. 1 u.o.p., ograniczają prawo własności nieruchomości. Skoro ograniczają one prawo własności, a więc prawo konstytucyjnie chronione, podlegają one ocenie m.in. pod kątem zgodności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Jej istotnym elementem jest ważenie praw konstytucyjnie chronionych oraz wartości, w celu ochrony których prawa te są ograniczane. Wyraża się to w nakazie ograniczania praw, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla ochrony wartości dalej w powołanym przepisie wskazanych. Każdy zatem podmiot, który stosuje powołane przepisy uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, musi wyważyć prawo własności oraz ochronę przyrody, jako części środowiska. Dokonuje się tego także poprzez prokonstytucyjną wykładnię tych przepisów. W tym kontekście zawarte w Uchwale pojęcie zwartej zabudowy wsi czy miasta określa i sankcjonuje już istniejący sposób zagospodarowania terenów na podstawie stanu faktycznego. Jednak zwarta zabudowy inaczej wygląda w przypadku miast, a inaczej na terenach wiejskich, gdzie zabudowa nie jest tak zbliżona względem siebie. Inaczej należy postrzegać zabudowę zwartą na terenach miejskich i na terenach wiejskich. Na wsi z natury rzeczy zabudowa nie jest tak intensywna i ścieśniona, jak w mieście. Zabudowa wsi ze swej istoty ma charakter "luźniejszy" i mniej "zbity" niż zabudowa miast. W zabudowie wiejskiej trudno mówić o sytuacji, kiedy istnieje możliwość jedynie jej jednostkowego uzupełniania (zob. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013r., sygn. akt II OSK 343/12). Mając na uwadze wynikający z art.24 ust.1 pkt 8 lit. a ustawy o ochronie przyrody zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych oraz jego powtórzenie w cyt. przepisach Uchwały, co jest wyrazem ochrony wartości jaką jest przyroda w ramach obszaru chronionego krajobrazu, to jednak należy uwzględnić istniejący stan faktyczny w obszarze planowanej inwestycji. Otóż pomiędzy działką, na której planowana jest inwestycja a linią brzegową jeziora D. przebiega droga krajowa nr [...], a nadto po jej drugiej stronie, a więc w odległości jeszcze mniejszej niż wspomniane 100 m, znajdują się działki zabudowane. Co więcej działka nr [...] obr. D., na której planowana jest inwestycja sąsiaduje bezpośrednio z działkami zabudowanymi, a ona sama jest już zabudowana dwoma obiektami. Planowana zabudowa miałaby się więc znajdować w ramach istniejącej zabudowy. Trudno w takim stanie faktycznym mówić o konieczności ochrony szczególnych wartości przyrodniczych (krajobrazowych), czy też o ich naruszeniu. Tym samym podzielić należy zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną interpretację § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu P. oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art.7 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustalenia stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji dokonają uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji, mając na uwadze wyżej wskazane konkluzje, a także treść uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu P. w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez nie (tj. uwzględniającą zmianę wynikającą z § 1 pkt 1 lit. b uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Warmińska-mazurskiego z dnia [...] maja 2014 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy, a także zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku 1 rozpatrzenie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił powyższy wniosek i orzekł reformatoryjnie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło